Mµt hôm, vi SØ Quân vì Sß thiªt hµi trai Tång. trai xong SØ Quân m¶i Sß thång toà, cùng v¾i quan chÑc, dân chúng cung kính l­ bái, höi Sß : Ю tØ nghe Hòa Thßþng thuyªt pháp, th§t là b¤t khä tß nghì, nay có mµt ít nghi v¤n, xin Hòa Thßþng t× bi giäi thuyªt cho.

Sß nói : "Có nghi cÑ höi, ta giäi ðáp cho SØ Quân nói : Cái Pháp mà Hòa Thßþng giäng dÕy, có phäi là tông chï cüa T± ÐÕt ma chång ? Sß ðáp : Phäi. SØ Quân nói : Ю tØ nghe nói : T± ÐÕt ma lúc m¾i g£p Lß½ng Võ Ъ, vua höi : Trçm su¯t ð¶i xây chùa ðµ Tång, trai Tång b¯ thí, ðßþc công ðÑc gì ? T± ÐÕt ma ðáp : Th§t chÆng công ðÑc. Ю tØ chßa hi¬u lý này, xin Hòa Thßþng chï dÕy.

Sß nói : Th§t chÆng công ðÑc. Ch¾ nghi l¶i cüa b§c Thánh xßa. Võ Ъ tâm tà, chÆng biªt Chánh Pháp. Xây chùa ðµ Tång, trai Tång b¯ thí, ¤y là c¥u phß¾c, chÆng th¬ ðem cái phß¾c ¤y cho là công ðÑc. Công ðÑc · trong Pháp Thân, chÆng · tÕi tu phß¾c. Sß lÕi nói : Kiªn tánh là công, bình ðÆng là ðÑc, ni®m ni®m vô ngÕi, th߶ng th¤y cái di®u døng chân th§t cüa tñ tánh g÷i là công ðÑc. trong tâm khiêm t¯n là công, ngoài hành l­ phép là ðÑc; tñ tánh kiªn l§p vÕn pháp là công, tâm th¬ lià ni®m là ðÑc; chÆng r¶i tñ tánh là công, Ñng døng vô nhi­m là ðÑc. Mu¯n tìm kiªm Pháp Thân cüa công ðÑc, phäi y theo ðây thñc hành m¾i là ch½n công ðÑc. Ng߶i tu hÕnh công ðÑc, tâm chÆng khinh ng߶i, th߶ng hành pháp cung kính. Tâm nªu khinh ng߶i, nh½n ngã chÆng dÑt tÑc là chÆng công, tñ mình hß v÷ng chÆng th§t tÑc là chÆng ðÑc, vì ngã ch¤p quá l¾n, nên th߶ng khinh bï t¤t cä. Thi®n tri thÑc, ni®m ni®m chÆng gián ðoÕn là công, tâm bình ðÆng, hÕnh ngay thÆng là ðÑc; tñ tu tánh là công, tñ tu thân là ðÑc. Thi®n tri thÑc, công ðÑc phäi do tñ tánh tñ th¤y, chÆng phäi b¯ thí cúng d߶ng mà c¥u ðßþc, nên phß¾c ðÑc và công ðÑc khác nhau là v§y. Võ Ъ tñ chÆng biªt chân lý, ðâu phäi l²i cüa T± Sß ! SØ Quân lÕi höi : Ю tØ th߶ng th¤y Tång tøc ni®m Ph§t a di Ðà, nguy®n sanh Tây Phß½ng, ðßþc vãng sanh chång ? xin Hoà Thßþng chï th¸ ð¬ phá nghiª. Sß nói : SØ Quân hãy nghe ðây : Lúc Thª Tôn · trong thành Xá V® thuyªt kinh Dçn Hoá Tây Phß½ng, rõ ràng t× ðây ðªn ðó chÆng xa. Nªu nói theo tß¾ng thuyªt, tính theo s¯ d£m thì có m߶i vÕn tám ngàn, tÑc th§p ác tám tà n½i thân; ðó là nói xa. Nói xa là vì kë hÕ cån, nói g¥n là vì ng߶i thßþng trí, ng߶i có hai loÕi, pháp chÆng hai thÑ, do mê ngµ có khác nên th¤y có nhanh ch§m. Kë mê ni®m Ph§t c¥u sanh n½i khác, ng߶i ngµ tñ tin n½i tâm. cho nên Ph§t nói : Tùy n½i tâm t¸nh (trong sÕch) tÑc Ph§t ðµ t¸nh. SØ Quân là ng߶i Ðông Phß½ng, h­ tâm t¸nh thì chÆng tÕo tµi, ng߶i Tây Phß½ng tâm nªu chÆng t¸nh cûng có l²i. Ng߶i Ðông Phß½ng tÕo tµi, ni®m Ph§t c¥u sanh Tây Phß½ng, ng߶i Tây Phß½ng tÕo tµi c¥u sanh phß½ng nào ? Kë mê chÆng rõ tñ tánh, chÆng biªt t¸nh ðµ trong thân, c¥u nguy®n n½i Ðông n½i Tây, ng߶i ngµ thì · ðâu cûng v§y. cho nên Ph§t nói : — b¤t cÑ n½i nào cûng ð«u an lÕc v§y. SØ Quân nªu chÆng kh·i ác ni®m thì Tây Phß½ng cách ðây chÆng xa, nªu tâm th߶ng kh·i ác thì dçu cho ni®m Ph§t cûng khó mà vãng sanh. Nay khuyên thi®n tri thÑc, trß¾c nh¤t phäi tr× th§p ác, tÑc ðã ði ðßþc m߶i vÕn d£m, sau dÑt tám tà, tÑc ðã qua tám ngàn d£m v§y. Ni®m ni®m th¤y tánh, thñc hành bình ðÆng và ngay thÆng, ðªn Tây Phß½ng nhß búng ngón tay, li«n th¤y di Ðà. SØ Quân chï c¥n tu th§p thi®n, ðâu còn phäi nguy®n vãng sanh ! Nªu chÆng dÑt th§p ác tâm, Ph§t nào mà ðªn rß¾c ? Nªu ngµ ðßþc pháp v¯n VÔ SANH, th¤y Tây Phß½ng chï trong ch¯c lát, chÆng ngµ tñ tâm mà ni®m Ph§t thì con ð߶ng vãng sanh xa xôi, làm sao ðªn ðßþc ! nay Hu® Nång d¶i Tây Phß½ng ðªn v¾i các ngß½i, chï c¥n trong sát na li«n th¤y trß¾c m¡t, các ngß½i có mu¯n th¤y chång ? ÐÕi chúng ðänh l­ r¢ng : Nªu ðßþc th¤y tÕi n½i ðây, ðâu c¥n c¥u nguy®n vãng sanh næa, xin Hoà Thßþng t× bi hi®n cõi Tây Phß½ng cho cä thäy ð«u th¤y.

Sß nói : ÐÕi chúng, c½ th¬ cüa các ngß½i là thành, nhãn nhî tÖ thi®t thân là cØa, ngoài có nåm cØa, trong có cØa ý (ý cån), tâm là ð¸a, tánh là vua. vua ngø n½i tâm ð¸a, tánh còn tÑc vua còn, tánh ði vua chÆng còn, tánh còn thân tâm còn, tánh ði thân tâm hoÕi. Tìm Ph§t · n½i tâm, ch¾ nên c¥u bên ngoài. Tñ tâm mê tÑc chúng sanh, tñ tâm giác ngµ tÑc Ph§t, t× bi tÑc Quán Âm, hï xä tÑc Thª Chí, thanh t¸nh tÑc Thích Ca, bình ðÆng ngay thÆng tÑc di Ðà, nh½n ngã là núi tu Di, tà tâm là nß¾c bi¬n, phi«n não là làn sóng, ðµc hÕi là r°ng ác, hß v÷ng là quÖ th¥n, tr¥n lao là cá trÕch, tham sân là ð¸a ngøc, ngu si là súc sanh. Thi®n tri thÑc, th߶ng hành th§p thi®n, thiên ðàng li«n ðªn, tr× ðßþc nh½n ngã, núi tu di søp, phá ðßþc tà tâm thì nß¾c bi¬n cÕn, chÆng sanh phi«n não thì làn sóng l£n, quên bö ðµc hÕi thì cá r°ng tuy®t. Tñ tánh Nhß lai trong tâm ð¸a phóng ðÕi quang minh, ngoài chiªu sáu cØa thanh t¸nh, phá hªt løc døc chß thiên, tñ tánh chiªu soi, bên trong li«n tr× tam ðµc, các tµi ð¸a ngøc nh¤t th¶i tan rã, trong ngoài sáng tö, chÆng khác Tây Phß½ng, nªu chÆng tu nhß v§y, Tây Phß½ng làm sao ðªn ðßþc ?

ÐÕi chúng nghe nói, ð«u tñ tin s¨ ðßþc kiªn tánh, thäy ð«u l­ bái tán thán r¢ng : Lành thay, nguy®n kh¡p pháp gi¾i chúng sanh, nghe ðßþc pháp này s¨ ðßþc t× NGHI ðªn NG“.

Sß nói : Thi®n tri thÑc, nªu mu¯n tu hành, tÕi gia cûng ðßþc, chÆng do tÕi chùa. TÕi gia tu ðßþc nhß ng߶i Ðông Phß½ng mà tâm thi®n, tÕi chùa chÆng tu nhß kë Tây Phß½ng mà tâm ác, chï c¥n tâm ðßþc thanh t¸nh, tÑc là tñ tánh Tây Phß½ng. SØ Quân lÕi höi : TÕi gia phäi tu nhß thª nào ? xin Hòa Thßþng chï dÕy. Sß nói : nay ta vì các ngß½i nói bài VÔ T¿•NG TžNG, chï c¥n y theo ðây mà tu, nhß th߶ng · v¾i ta chÆng khác, nªu chÆng ch¸u tu, dçu cho xu¯ng tóc xu¤t gia, cûng ðâu có ích lþi gì ? Bài tøng r¢ng :

Tâm bình hà lao trì gi¾i,
HÕnh trñc hà døng tu thi«n.
Ân t¡c thân dßÞng phø mçu,
Nghiã t¡c thßþng hÕ tß½ng lân.
Nhßþng t¡c tôn ty hòa møc,
Nhçn t¡c chúng ác vô tuyên.
Nhßþc nång toän mµc thü höa,
º nê ð¸nh sinh h°ng liên.
Kh± kh¦u tÑc th¸ lß½ng dßþc,
Ngh¸ch nhî t¤t th¸ trung ngôn.
Cäi qúa t¤t sanh trí hu®,
Hµ ðoän tâm nµi phi hi«n.
Nhñt døng th߶ng hành nhiêu ích,
Thành ðÕo phi do thí ti«n.
B° ð« chï hß¾ng tâm mích,
Hà lao hß¾ng ngoÕi c¥u huy«n.
Thính thuyªt y thØ tu hành,
Thiên ðàng chï tÕi møc ti«n.
D¸ch nghiã :
Tâm bình ðÆng (b¤t nh¸) chÆng nh÷c trì gi¾i
(tâm ð¸a chÆng qu¤y tñ tánh gi¾i).
HÕnh ngay thÆng (b¤t nh¸) ðâu c¥n tu thi«n.
(HÕnh ngay thÆng là công phu bäo nh§m, ngµ r°i chï c¥n bäo nh§m, khöi phäi tu thi«n ).
Báo ân là nuôi dßÞng cha m©,
Nhân nghiã thì già trë thß½ng nhau.
Khiêm nh߶ng thì sang hèn hoà thu§n,
Nhçn nhøc thì vi®c ác chÆng sanh.
Nªu công phu miên m§t mãi mãi,
Kë ngu ðµn cûng phäi kiªn tánh.
Thu¯c ð¡ng hay tr× ðßþc b®nh kh±,
L¶i trái tai ¡t là trung ngôn.
Tñ sØa qu¤y s¨ sanh trí hu®,
Gi¤u l²i thì trong tâm chÆng lành.
H¢ng ngày th߶ng lþi ích chúng sanh,
Thành ðÕo chÆng do b¯ thí ti«n.
B° ð« chï · n½i tâm ngµ.
Ðâu c¥n hß¾ng ngoÕi ð¬ c¥u huy«n.
Nghe xong hãy theo ðây mà tu hành,
T¸nh ðµ ðã · ngay trß¾c m¡t.