Ph¦m Яn Ti®m ThÑ Tám

Lúc Sß ho¢ng pháp tÕi chùa BØu Lâm, Tào Khê, · mi«n Nam, thì Th¥n Tú ÐÕi Sß tÕi chùa Ng÷c Tuy«n, kinh Nam, · mi«n B¡c. Th¶i ¤y hai tông th¸nh hành, ngß¶i ð¶i xßng là nam Nång, B¡c Tú, nên có nam B¡c ð¯n ti®m hai tông, mà ngß¶i h÷c ðÕo chÆng biªt tông chï cüa nam B¡c nhß thª nào. Sß bäo chúng: Pháp v¯n mµt tông mà ngß¶i có nam B¡c; pháp chï mµt thÑ nhßng sñ th¤y có nhanh ch§m. sao g÷i là ð¯n ti®m? Pháp chÆng ð¯n ti®m, theo cån tánh con ngß¶i thì có lþi ðµn, nên g÷i ð¯n ti®m. Nhßng ð° chúng cüa Th¥n Tú thß¶ng hay khinh chê T± Sß · mi«n nam là ngß¶i chÆng biªt chæ, ðâu có gì hay? Th¥n Tú nói: Løc T± ð¡c Vô Sß Trí, tri®t ngµ pháp t¯i thßþng th×a, ta chÆng b¢ng ðßþc. Vä lÕi ðßþc Th¥y ta Ngû T± thân truy«n y pháp, ðâu phäi khi không mà ðßþc! ta tiªc chÆng th¬ ði xa ð¬ ðßþc thân c§n, u±ng ch¸u qu¯c ân. Các ngß½i ch¾ b¸ k©t n½i ðây, nên ði ðªn Tào Khê ð¬ tham h÷c. Mµt hôm, Th¥n Tú sai môn ð° Chí Thành: Ngß½i thông minh có trí, hãy thay ta ðªn Tào Khê nghe pháp, t§n tâm ghi nh¾ các ði«u th¤y nghe, v« l§p lÕi cho ta. Chí Thành vâng l¶i, bèn ðªn Tào Khê, theo chúng tham h÷c mà chÆng nói t× ch² nào ðªn. Lúc ðó Sß bäo chúng: nay có kë trµm pháp ðang ¦n trong hµi này. Chí Thành bèn bß¾c ra l­ bái, bÕch rõ nguyên do. Sß nói: Ngß½i t× Ng÷c Tuy«n ðªn tÑc là m§t thám v§y. Ðáp: ChÆng phäi. Sß nói: sao lÕi chÆng phäi? Ðáp: Lúc chßa nói ra thì phäi, nói ra r°i thì chÆng phäi. Sß höi: Th¥y ngß½i l¤y gì ð¬ dÕy chúng? Ðáp: Th¥y tôi thß¶ng khuyên dÕy chúng trø tâm quán t¸nh, ng°i mãi chÆng n¢m. Sß nói: Trø tâm quán t¸nh là b®nh chÑ chÆng phäi thi«n, ng°i mãi là trói thân, v¾i ðÕo có ích lþi gì? Hãy nghe k® ðây:

Chí Thành lÕi l­ Sß: Ю tØ · n½i Th¥n Tú ÐÕi Sß h÷c ðÕo chín nåm mà chÆng ðßþc khª ngµ, nay nghe Hoà Thßþng mµt l¶i li«n khª ngµ bän tâm. sanh tØ cüa ð® tØ là vi®c l¾n, xin Hoà Thßþng t× bi chï dÕy thêm. Sß nói: Ta nghe nói Th¥y ngß½i dÕy ngß¶i h÷c pháp: gi¾i, ð¸nh, hu®; chÆng biªt hành tß¾ng gi¾i ð¸nh hu® nhß thê nào, hãy nói thØ xem. Chí Thành nói: Th¥n Tú ÐÕi Sß nói: nhæng ði«u ác ch¾ làm g÷i là gi¾i, nhæng ði«u lành phøng hành g÷i là hu®, ý cån tñ trong sÕch g÷i là ð¸nh. ÐÕi Sß dÕy nhß thª, chßa biªt Hoà Thßþng l¤y pháp gì ð¬ dÕy ngß¶i? Sß nói: Nªu nói có pháp dÕy ngß¶i ¤y là d¯i ngß½i, ta chï tuÏ theo cån c½ ð¬ m· trói, giä danh tam muµi. Nhß gi¾i ð¸nh hu® cüa Th¥y ngß½i th§t là b¤t khä tß nghì, gi¾i ð¸nh hu® cüa ta lÕi khác. Höi: Gi¾i ð¸nh hu® chï nên có mµt, sao lÕi có khác? Sß nói: Gi¾i ð¸nh hu® cüa Th¥y ngß½i ðµ ngß¶i ðÕi th×a, gi¾i ð¸nh hu® cüa ta tiªp ngß¶i t¯i thßþng th×a, ch² ngµ giäi chÆng ð°ng nên sñ th¤y có nhanh ch§m. Hãy nghe ta nói, xem có gi¯ng Th¥y ngß½i chång! ta thuyªt pháp chÆng lià tñ tánh, lià tánh thuyªt pháp, khiªn cho tñ tánh thß¶ng mê, ¤y là tß¾ng thuyªt. Nên biªt t¤t cä pháp ð«u t× tñ tánh kh·i døng, ¤y là ch½n pháp cüa gi¾i ð¸nh hu® v§y. Hãy nghe k® ðây: Sß cho là ðúng, lÕi bäo Chí Thành: Gi¾i ð¸nh hu® cüa Th¥y ngß½i dÕy ngß¶i cån khí nhö, gi¾i ð¸nh hu® cüa ta dÕy ngß¶i cån khí l¾n. Nªu ngµ ðßþc tñ tánh, cûng chÆng l§p B° Ы Niªt Bàn, cûng chÆng l§p giäi thoát tri kiªn, chÆng có mµt pháp có th¬ ð¡c, nhß thª m¾i ðßþc kiªn l§p vÕn pháp. Nªu th¤u lý này, cûng g÷i là B° Ы Niªt Bàn, cûng g÷i là giäi thoát tri kiªn. Ngß¶i kiªn tánh l§p cûng ðßþc, chÆng l§p cûng ðßþc, ði lÕi tñ do, chÆng tr® chÆng ngÕi, c¥n dùng li«n làm, c¥n nói li«n ðáp (làm và nói ð«u chÆng tác ý), kh¡p hi®n hoá thân chÆng lià tñ tánh, tÑc ðßþc th¥n thông tñ tÕi, du hý tam muµi, g÷i là kiªn tánh. Chí Thành lÕi bÕch: Thª nào là nghiã ChÆng l§p? Sß nói: Tñ tánh chÆng qu¤y chÆng si chÆng loÕn, ni®m ni®m quán chiªu Bát Nhã, thß¶ng lià pháp tß¾ng, tñ do tñ tÕi, thu§n ngh¸ch ð«u ðßþc, có gì ð¬ l§p? Tñ tánh tñ ngµ, ð¯n ngµ ð¯n tu, cûng chÆng thÑ tñ, cho nên chÆng l§p t¤t cä pháp, các pháp t¸ch di®t, ðâu có thÑ l¾p? Chí Thành l­ bái, nguy®n làm th¸ giä h¥u hÕ s¾m chi«u.

Tång Chí Tri®t, h÷ Trß½ng tên Hành Xß½ng, ngß¶i · giang Tây, thu· nhö tánh hào hi®p. Lúc ¤y nam B¡c chia ra hai tông, tuy Løc T± và Th¥n Tú ÐÕi Sß không phân chia bï thØ, nhßng ð° chúng lÕi cÕnh tranh v¾i nhau sanh lòng ßa ghét, mà môn ð° bên B¡c Tông tñ l§p Th¥n Tú làm T± thÑ 6, lÕi sþ ngß¶i ð¶i biªt ðßþc sñ truy«n y cüa Ngû T±, nên sai Hành Xß½ng ðªn ám sát Løc T±. Sß tâm thông ðã biªt vi®c này, bèn l¤y mß¶i lßþng vàng ð¬ n½i ghª ng°i. Lúc t¯i Hành Xß½ng lén vào th¤t mu¯n ám sát. Sß ðßa c± cho chém. Hành Xß½ng c¥m kiªm chém ba l¥n, chÆng gây vªt thß½ng. Sß nói: Chánh kiªn (kiªm) chÆng tà, tà kiªn (kiªm) chÆng chánh (theo Hán tñ, chæ kiªn v¾i chæ kiªm khác chæ ð°ng âm, · ðây là mµt l¶i hai nghiã), chï nþ ngß½i vàng, chÆng nþ ngß½i mÕng. Hành Xß½ng kinh sþ ngã xïu, mµt h°i lâu m¾i tïnh d§y, ån nån c¥u xin sám h¯i, bèn xin xu¤t gia. Sß ðßa vàng cho và d£n: Ngß½i hãy ði, sþ ð° chúng biªt ðßþc s¨ sát hÕi ngß½i, ð¬ ngày khác ngß½i thay ð±i hình dÕng r°i tr· lÕi, ta s¨ cho thöa nguy®n. Hành Xß½ng nghe l¶i, nØa ðêm tr¯n ði, sau · n½i khác xu¤t gia. Mµt hôm nh¾ ðªn l¶i d£n cüa Sß, bèn t× xa ðªn tham l­. Sß nói: ta ch¶ ngß½i ðã lâu, sao ðªn tr­ v§y? Hành Xß½ng nói: Ngày trß¾c ðßþc Hòa Thßþng xá tµi, nay dù xu¤t gia kh± hÕnh, nhßng khó mà báo ½n, chï mong ðßþc Hoà Thßþng truy«n pháp ð¬ ðµ chúng sanh. Ю tØ xem kinh Niªt Bàn, chßa hi¬u cái nghiã thß¶ng và vô thß¶ng, xin Hoà Thßþng t× bi giäi thích s½ lßþc. Sß nói: Vô thß¶ng tÑc Ph§t tánh, có thß¶ng tÑc cái tâm phân bi®t t¤t cä pháp thi®n ác v§y. Hành Xß½ng nói: L¶i cüa Hoà Thßþng r¤t ngh¸ch l¶i vån trong Kinh. Sß nói: ta ðßþc truy«n tâm ¤n Ph§t, ðâu dám ngh¸ch ý Kinh! Hành Xß½ng nói: Kinh nói Ph§t tánh là thß¶ng, Hoà Thßþng lÕi nói là vô thß¶ng. Các pháp thi®n ác cho ðªn B° ð« tâm ð«u là vô thß¶ng, Hoà Thßþng lÕi nói là thß¶ng, ¤y là trái ngh¸ch nhau, khiªn ð® tØ lÕi thêm nghi ng¶. Sß nói: Xßa kia ta nghe ni Vô T§n TÕng tøng qua mµt l¥n kinh Niªt Bàn, bèn vì ni giäi thuyªt, chÆng có mµt chæ mµt nghiã không ðúng v¾i l¶i vån trong Kinh, cho ðªn nay vì ngß½i mà thuyªt, trß¾c sau chÆng khác. Hành Xß½ng nói: Ю tØ cån tánh ngu muµi, xin Hoà Thßþng khai th¸ tï mï. Sß nói: Ngß½i biªt chång, Ph§t tánh nªu thß¶ng còn nói gì v« các pháp thi®n ác; cho ðªn t§n kiªp cûng chÆng mµt ngß¶i phát B° ð« tâm, nên ta nói vô thß¶ng, ¤y chính là cái ðÕo ch½n thß¶ng do Ph§t thuyªt v§y. H½n næa, t¤t cä các pháp nªu vô thß¶ng thì m²i m²i ð«u có tñ tánh riêng bi®t ð¬ lãnh th÷ sanh tØ, v§y thì tánh ch½n thß¶ng kh¡p n½i lÕi có ch² thiªu sót, nên ta nói thß¶ng, ¤y chính là nghiã ch½n vô thß¶ng cüa Ph§t. Ph§t vì kë phàm phu tà ðÕo ch¤p n½i tà thß¶ng, nhæng ngß¶i nh¸ th×a t× n½i thß¶ng, suy ra vô thß¶ng, cµng thành tám thÑ ðiên ðäo, nên trong kinh Niªt Bàn li­u nghiã phá nhæng thiên kiªn cüa h÷ ð¬ tö bày tÑ ðÑc cüa Niªt Bàn: ch½n thß¶ng, ch½n lÕc, ch½n ngã, ch½n t¸nh. Ngß½i nay theo l¶i trái nghiã, l¤y ðoÕn di®t vô thß¶ng và ch¤p thß¶ng là c¯ ð¸nh, mà hi¬u l¥m l¶i nói sau cùng viên tròn vi di®u cüa Ph§t, dçu cho xem kinh ngàn l¥n, có ích gì ðâu? Hành Xß½ng hoát nhiên ðÕi ngµ, nói k® r¢ng:

Ta cûng vô s· ð¡c. Sß nói: Ngß½i nay ðã tri®t ngµ, nên ð±i tên Trí Tri®t. Trí Tri®t l­ tÕ lui ra.

L¿”C GIÄI: L¶i cüa chß Ph§t chß T± chï tÕm dùng ð¬ phá ch¤p: nói thß¶ng là ð¬ phá ch¤p vô thß¶ng, nói vô thß¶ng là ð¬ phá ch¤p thß¶ng, ch¾ không có nghiã th§t. Nên kinh Lång Nghiêm nói: H­ là l¶i nói thì ð«u chÆng có nghiã th§t. Ph¦m tña ðã chï rõ Ph§t tánh phi thß¶ng phi vô thß¶ng, do ðó m£c dù l¶i T± v¾i l¶i Ph§t trái ngh¸ch nhau, nhßng ý T± v¾i ý Ph§t chÆng khác là nghiã này v§y.

Sß th¤y môn ð° các tông tø t§p dß¾i Pháp toà, ð«u kh·i ác ý v¤n nÕn. Sß thß½ng xót cho h÷ nên bäo r¢ng: Ngß¶i h÷c ðÕo c¥n phäi dÑt tr× cho sÕch t¤t cä thi®n ni®m ác ni®m, cho ðªn chÆng còn ch² ð¬ g¡n tên, r°i lÕi g¡n tên n½i tñ tánh; tñ tánh v¯n b¤t nh¸, g÷i là th§t tánh. T× n½i th§t tánh m¾i kiªn l§p t¤t cä giáo môn. (Nhß v§y, Pháp môn cüa các tông dù có khác, nhßng ð«u cùng xu¤t phát t× mµt ngu°n, v¯n chÆng cao th¤p, ngß¶i h÷c ðÕo ch¾ nên tranh giành h½n thua mà trái ngh¸ch v¾i ðÕo). Còn Pháp ð¯n giáo này thì c¥n phäi ngay ðó (chÆng tác ý) tñ ngµ tñ th¤y m¾i ðßþc. ÐÕi chúng nghe xong thäy ð«u ðänh l­, th¶ Sß làm Th¥y.

[Ph¦m 1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10]