Tham Thi«n Ph± Thuyªt Lai Quä Thi«n Sß Thích duy Lñc d¸ch t× Hán Vån sang Vi®t Vån T× Ân Thi«n Ð߶ng hoa KÏ Xu¤t Bän Nåm 1993 Ph§t l¸ch 2536
I. Phát Tâm H÷c ÐÕo Chß Tång cä thª gi¾i có th¬ th÷ gi¾i, có th¬ hành hß½ng n½i các thánh tích, xong riêng ð¯i v¾i vi®c tu hành h÷c ðÕo thì lÕi không có th¬. TÕi sao kÏ quái nhß thª ? Vì t× khi sanh ra ðªn nay, ch¸u t§p quán cüa gia ðình trói buµc chÆng nghî xa lìa, lÕi thêm sñ bÑc bách cüa các vi®c thu§n ngh¸ch, sñ l¤n hiªp cüa các cänh kh± vui, thi®n cån phát kh·i là nh¶ nhân lành cüa nhæng kiªp trß¾c ðã chín mùi nên có tâm xu¤t tøc, làm ng߶i xu¤t gia. V×a vào ðÕo g£p Th¥y truy«n cho Ñng phó kinh Sám, lÕi thêm Ph§t sñ rµn ràng, ngày ðêm ð÷c tøng bö ngü quên ån vì mu¯n tinh thông vi®c này, nghî mu¯n h½n ng߶i, m×ng có ngh« nghi®p nuôi s¯ng tr÷n ð¶i. Bu°n thay ! Kh± thay, ai dè ðã vào l¥m cØa, lÞ theo b÷n ¤y, su¯t ngày lång xång phí th¶i gi¶ mµt cách vô ích. LÕi chÆng biªt còn có con ð߶ng rµng l¾n khang trang, Tòng Lâm thênh thang, mà cam ch¸u nhim theo thói quen cüa m¤y ông Th¥y ðám · nhæng chùa tß. khi g£p ngh¸ch cänh khó khån, quyªt chí tìm th¥y h÷c ðÕo, mµt khi g£p Th¥y, xin dÕy ni®m Ph§t, trì chú, giáo môn ho£c tham thi«n, tùy theo môn phái cüa Th¥y. Ъn nay ng߶i xu¤t gia kh± hÕnh · các am th¤t, chùa tß ph¥n ðông ð«u g£p cänh này. 2. Nguy®n Trø Tùng LâmTrø Tòng Lâm là ði«u thÑ nh¤t trong 12 ði«u cüa hÕnh Ð¥u ðà. Tòng Lâm, tiªng PhÕn g÷i là a lan Nhã, d¸ch là ch² yên t¸ch; còn g÷i là Tång Già lam là ch² thánh hi«n m߶i phß½ng tu t§p. Ng߶i th÷ gi¾i, ð¥u tiên do b±n sß khai th¸ dçn d¡t nhi«u cách, kª nghe b§c ti«n b¯i ca ngþi sñ trø Thi«n ð߶ng, r°i phát tâm sØa soÕn y áo, mua s¡m giày dép, suy nghî höi thåm toan tính tråm thÑ ð«u không ±n. Mu¯n h÷c kinh giáo song không ðü trình ðµ, toan ði hành hß½ng các thánh tích lÕi thiªu ti«n ði ð߶ng. V×a nghe cái t¯t cüa chùa Thiên Ninh, lÕi nghî cái lÕ cüa núi Thiên Møc, th߶ng nghe chùa kim S½n vi®c ng°i thi«n ðau chân khó ch¸u, ðã biªt t× lâu, gi¶ t÷a thi«n · chùa cao Mân nén hß½ng dài th§t khó ng°i. Tòng Lâm r¤t t¯t mu¯n trø song quy cü quá khó khån, tiªn thoái lßÞng nan, do dñ su¯t ngày. Chþt g£p v¸ tång lân c§n chï cho con ð߶ng chân chánh và chï cho hß¾ng ði, m¾i dám bÕo gan c¤t bß¾c. V×a ðªn s½n môn tim ð§p chân run, bß¾c vào khách ð߶ng ðö m£t ng½ ngác. V¸ chÑc sñ g£p th¤y, quát lên mµt tiªng : "S½ tham", lÕi quát lên mµt tiªng næa : "Th¢ng kh¯n nÕn, bµ chßa nghe nói quy cü nghiêm kh¡c, ði®n ð߶ng nghiêm t¸nh, qua lÕi không nghe tiªng ðµng, ng°i n¢m phäi tuân l¶i dÕy hay sao ?"
Ng߶i có chí vì ðÕo d¥n d¥n ð¸nh tâm, kª bö kiªn ch¤p, thÑ l¾p cüa quy cü d¥n d¥n rõ biªt, lòng gan dÕ mà tâm khoan dung, vi®c làm thu¥n thøc mà chí kiên c¯. Nªu ng߶i không có tâm vì ðÕo thì nhß chim b¸ nh¯t vào l°ng, thân khó · yên, ch² th¤y ð«u chÆng v×a ý, ch² nghe ð«u là giñt mình sþ hãi, tránh ch² này ðøng ch² kia, tr¶i ð¤t ðen t¯i, mu¯n tìm cách chÕy tr¯n, lÕi càng th¤y r¤t khó. Lúc ng°i xªp b¢ng, lòng r²ng rang nhß cái n°i không, thân thÆng ðÑng nhß cái bàn. Lúc bào hß½ng ði nhß nhäy múa. Lúc s¯ng bình th߶ng nhß phòng gi£c. theo chúng qua ngày ch¸u kh± ch¸u cñc, ði ðªn ch² v¡ng khóc lén không cho ng߶i biªt. M²i khi nghe tiªng quát cüa v¸ chÑc sñ, ðÑng thÆng ng½ ngác, b²ng ðßþc bÕn ðÕo khuyên nh¡c, m£t mày vui vë. Nhæng ng߶i ð¶i trß¾c có gieo nhân cüa ðÕo nay g£p duyên này, quä s¡p chín mùi, nåm ba mß½i nåm s¯ng nhß mµt ngày, hÕt gi¯ng Bát Nhã, g¯c r thành Ph§t càng thêm sâu d¥y. Còn ng߶i ð¶i trß¾c không có gieo nhân cüa ðÕo, nay g£p ðßþc trþ duyên · Tòng Lâm này cûng giúp cho h÷ có cái nhân t¯t ð¬ ðßþc quä chín mùi, huân tu rèn luy®n ¡t s¨ ðßþc thành tñu pháp khí l¾n. nay tu th¡ng nhân, v¸ lai ch¡c ch¡n ðßþc th¡ng quä, con ð߶ng sanh tØ phäi tu, con ð߶ng Niªt Bàn m¾i rõ.
Nhß v§y chÆng trø Tòng Lâm thì chÆng th¬ vun tr°ng Ph§t nhân, chÆng trø Tòng Lâm thì chÆng th¬ thành tñu Ph§t quä. B¢ng không, nhân ð¸a chÆng chân, g£p quä cong queo. Phäi biªt Tòng Lâm là chü th¬ cüa tam Bäo, cûng là n«n täng hành ðÕo. Tòng Lâm suy, chánh pháp không làm sao trø · ð¶i lâu dài ðßþc. Tòng Lâm hßng thÕnh thì tam Bäo là phß¾c ði«n cüa thª gian. Ng߶i xßa nói : "Ng߶i phát tâm trø Tòng Lâm, nåm ba mß½i nåm chÆng phÕm quy cü, ng߶i này ðü phß¾c báu l¾n, có chánh nhân l¾n". LÕi nói :"Nªu · núi sâu mµt mình hành ðÕo chÆng b¢ng · Tòng Lâm ngü khò". Th§t ðúng thay l¶i này.
ÐÕi khái, ng߶i ðã trø qua Tòng Lâm, xu¤t ngoÕi hành cß¾c n½i xóm làng thành th¸, oai nghi tª hÕnh cØ chï nói nín cüa ng߶i ¤y khác h½n ng߶i th߶ng khiªn m÷i ng߶i sanh lòng kính mªn tin c§y, ðáng làm mô phÕm cho t¤t cä thi®n nam tín næ vun b°i phß¾c ðÑc, gieo tr°ng thi®n cån vô lßþng.
Mong nhæng b§c trß·ng giä tin Ph§t t§n sÑc hµ trì chÆng chút kÏ th¸, công ðÑc r¤t l¾n. Ng߶i nào s¯ng ðßþc trø Tòng Lâm, chªt ðßþc nh§p tháp vi®n, chÆng nhæng cha m© quá khÑ siêu thång T¸nh е, cha m© hi®n tÕi tång phß¾c s¯ng lâu và chính mình cûng tiªn sâu vào ðÕo, s· nguy®n ð¥y ðü.
3. L§p HÕnh Quyªt ð¸nh
Ðã vì ðÕo ðªn ðây, ð¥u tiên ¡t phäi l§p hÕnh. HÕnh l§p, ðÕo ¤y tuy hành mà tâm vçn loÕn. sao v§y? Vì t× vô thüy ðªn nay t§p khí sâu d¥y, cuµc s¯ng hi®n ð¶i khiªn thêm thu¥n thøc, su¯t ngày b¸ cu¯n theo dòng thª tøc lÕi cäm th¤y thu§n tâm thích ý, nay ðã xu¤t gia, thói quen thu¥n thøc trß¾c kia ðã b¸ kích thích, lÕi thêm l§p hÕnh, hÕnh này v¾i thói quen cû trái ngh¸ch. Trái ngh¸ch nhß thª nào ? Nhß xßa thích ån m£n, nay buµc phäi ån chay, rau cäi thiªu d¥u lÕi c½m ån chÆng no. M÷i vi®c trái ý bÑc ng£t n½i tâm, m¾i biªt hÕnh l§p, tâm tñ r¯i loÕn là l¨ t¤t nhiên, t¤t cä vi®c khác theo ðó có th¬ suy ra mà biªt.
l. Ng߶i l§p hÕnh, biªt trß¾c kia nhæng ði«u l¾n nhö mình làm ð«u không có ý nghîa, nay có ý l§p hÕnh c¥n phäi soi xét lÕi các vi®c, cái không có lý thì ki¬m ði¬m mà sØa lÕi, cái có lý r°i thì canh tân cho hþp v¾i hÕnh m¾i l§p. Vi®c làm so v¾i trß¾c có phß½ng hß¾ng, ðµng ni®m so v¾i trß¾c có chü trß½ng, cho ðªn ðµng t¸nh, r²i ränh, b§n rµn ð«u thu§n theo hÕnh ðã l§p. Nªu th÷ døng ðßþc cái hÕnh ðã l§p thì tâm tñ chÆng r¯i loÕn, thân tñ chÆng làm càn, vi®c tñ chÆng l¥m lçn. Nhß thª, hÕnh hay ki«m chª ðßþc vi®c làm.
2. Thêm mµt bß¾c næa là hÕnh quyªt ð¸nh. HÕnh ðã quyªt ð¸nh thì s¯ng chªt cûng chÆng d¶i ð±i. Tr¶i ð¤t có th¬ lay ðµng, chÑ hÕnh cüa ta chÆng lay ðµng, hß không có th¬ không, chÑ hÕnh ta chÆng th¬ không, ðây g÷i là hÕnh quyªt ð¸nh. B¤t cÑ vi®c làm nào cùng v¾i hÕnh ðã l§p ð«u không ngÕi nhau. Tâm càng loÕn hÕnh càng ch¡c, thân càng nguy hÕnh càng thiªt, vi®c càng höng hÕnh càng cao. HÕnh chuy¬n ðßþc tâm ác thành ni®m thi®n. HÕnh chuy¬n ðßþc thân b®nh thành khöe mÕnh. HÕnh chuy¬n ðßþc hung hi¬m thành an ninh. Ðây g÷i là hÕnh quyªt ð¸nh ki«m chª ðßþc thân.
3. HÕnh quyªt ð¸nh, tuy nói hÕnh ki«m chª ðßþc vi®c khiªn cho chÆng r¯i loÕn, hÕnh ki«m chª ðßþc thân khiªn cho an ±n, hÕnh ki«m chª ðßþc tâm · mµt ch², ðâu b¢ng không có vi®c ð¬ loÕn, không có thân ð¬ an, không có tâm ð¬ ki«m chª.
T× ch² quyªt ð¸nh này buông tay ði thÆng, chþt ðªn ch² s½n cùng thüy t§n, ng߶i và pháp cä hai ð«u quên, xoay mình lÕi (ngµ) m¾i biªt ba ði«u cüa hÕnh quyªt ð¸nh này làm cho thân, tâm, thª gi¾i ð«u quét sÕch (ðÕt ðªn ch² tñ do tñ tÕi). Phäi biªt cái hay cüa hÕnh quyªt ð¸nh là · Tòng Lâm nåm ba mß½i nåm kh± tâm vì ðÕo, tôi dám bäo ðäm kiªn tánh.
4. ÐÁNH HÉT KHÓ CHU
Ng߶i tu hành có chí thì trß¾c tiên höi kÛ hß¾ng ði, kª ðó nghiên cÑu ch² ·, r°i lÕi xét kÛ gia phong, sau ðó m¾i theo ðÕo. Nên nghî cái h÷c cüa thª gian chÆng ra ngoài l¶i dÕy bao quát cüa ðÑc Kh±ng TØ và Bách gia Chß TØ. Cái h÷c cüa xu¤t thª gian phäi lìa tình thÑc, quét thánh phàm, nên trß¾c tiên phäi rõ phß½ng pháp lìa tình tuy®t thÑc. Phäi biªt tình b·i ái mà có, thÑc do v÷ng mà sanh. hai chæ tình thÑc là ch² phân bi®t cüa thánh phàm. Th§t ra vì tình chÆng th¬ không nên løc phàm luân chuy¬n, thÑc chÆng th¬ liu nên tÑ thánh rõ ràng. nay ðem hai chæ tình thÑc này nói ra cho thª gian biªt ð¬ cho b§c anh tài, cao minh giäi thích nghîa lý, thiªt l§p mµt phß½ng pháp dÑt tr× ð¬ làm thØ. Nªu có th¬ tr× ðßþc, liu ðßþc thì tôi vui vë theo h÷c pháp ¤y.
Kh¡p thª gian ðã không ai có cách nào ð¬ quét sÕch ðßþc tình thÑc, thì ¡t phäi y theo ðÕo ðánh hét cüa ng߶i xßa mà làm m¾i chÆng phø cái chí tu hành. Nhß v§y quyªt tâm trø tÕi Tòng Lâm, l¤y ngµ làm kÏ hÕn.
Mu¯n c¥u cái h÷c khØ tr× tình thÑc, ¡t phäi ch¸u cái ðÕo ðánh hét (ån g§y). Phäi biªt tình liên quan ðªn gi§n h¶n, yêu mªn, thÑc trói buµc ngµ mê. Ng߶i kh¡p thª gian d yêu d gi§n ð«u vì tình che l¤p, ch¤p mê ch¤p ngµ cûng do thÑc buµc ràng. Nhß v§y, ðánh ðau mµt tr§n, tình bay ra ngoài hß không, gi§n h¶n, yêu mªn ðâu còn, hét to mµt tiªng, bóng thÑc toàn tiêu, ngµ mê ðâu có !
Th߶ng th߶ng ng߶i m¾i h÷c ðÕo chÆng rõ pháp trþ ðÕo nên nói : "Có ðÕo ð¬ h÷c, có tâm ð¬ døng, vi®c l¾n mµt ð¶i ¡t xong, ðâu c¥n hß½ng bän ðánh nhß trë con, hét to nhß d÷a con nít. quy cü khó là cái chß¾ng cüa døng tâm, khai th¸ nhi«u làm m¤t công ng°i nghe". Nhæng ng߶i có kiªn giäi này chï nên · núi hay · chùa tß ho£c am th¤t. Ng߶i hi¬u l¥m nhß thª, chß Ph§t nghe qua r½i l®, T± Sß nghe ðªn ðau lòng, long Thiên biªt r°i d§m chân, QuÖ Th¥n biªt xong ð¤m ngñc. Ng߶i h÷c ðÕo c¥n phäi nghî kÛ, ðÑc Thª Tôn tu ðÕo · Tuyªt S½n, m²i ngày ån mµt hÕt thóc hÕt mè, träi qua sáu nåm tinh t¤n, cñc kh± còn h½n cái ðau cüa ðánh hét, cái khó cüa quy cü, cái nhi«u cüa khai th¸, ðâu chï ngàn muôn l¥n ? Nh¸ T± c¥u pháp ðÑng su¯t ðêm dß¾i tuyªt, tuyªt lên ðªn lßng còn b¸ qu· là tâm khinh mÕn, ðâu ðßþc nghe ðÕo. Ngài bèn ch£t tay dâng lên m¾i ðßþc nghe S½ T± thuyªt pháp, há chÆng h½n sñ kh± cñc cüa thi«n ð߶ng ngàn l¥n ß ?
thª gian, g£p ng߶i tiªp v§t thu§n theo tình cäm, xßng hô l phép, ¤y là tình. L¶i nói v¤n ðáp, kiªn giäi hi¬u biªt, ¤y là thÑc. Chính tình thÑc làm cho thi«n ð߶ng suy t®. Dçu cho có khä nång ð§p vÞ hß không cûng chÆng b¢ng mµt g§y cüa thi«n ð߶ng, mµt g§y có th¬ phá tình này. Dçu cho có sÑc ðÕp chìm quä ð¤t cûng chÆng b¢ng mµt tiªng hét cüa thi«n ð߶ng, mµt tiªng hét có th¬ lìa thÑc này. cho nên nói : "Cây g§y bäy thß¾c khai chánh nhãn, dß¾i mµt tiªng hét ngßng cu°ng tâm". LÕi nói : "Trên ð¥u hß½ng bän sanh T± Sß, trong tiªng hét l¾n ra B° Tát". Ng߶i có sñ nh§n thÑc ðúng v« Ph§t pháp c¥u Thi®n tri ThÑc ðánh, thïnh Thi®n tri ThÑc hét. Mµt g§y mµt hét có th¬ tr× sÕch tình thÑc trong nhi«u kiªp. Mu¯n trø thi«n ð߶ng nªu sþ ðánh hét thì khó trø lâu. Nªu có thi«n ð߶ng nào tÕm bö ðánh hét thì thi«n ð߶ng ¤y chÆng th¬ t°n tÕi. Thi«n ð߶ng là ghe thuy«n cüa thª gian và xu¤t thª gian. Ðánh hét là lþi khí ð¬ liu thoát sanh tØ. Mu¯n thành Ph§t ðÕo phäi · thi«n ð߶ng. Mu¯n thoát sanh tØ phäi ch¸u ðánh hét. Ðánh hét cüa thi«n ð߶ng là m©, kiªn tánh thành Ph§t là con. cho nên chß Ph§t chï quy v« thi«n ð߶ng, chß T± ð«u sanh ra t× Tông này. Há chÆng tin sao ?
5. quy C KHÓ HC
Quy cü là pháp cß½ng l¾n nh¤t cüa thª gian và xu¤t thª gian. quy là sþi dây mñc. Cü là cây thß¾c thþ (ê ke). Mu¯n ð߶ng cßa ngay thÆng chÆng dùng dây mñc thì không có tiêu chu¦n. Vuông tròn chÆng dùng thß¾c thþ thì không có khuôn phép. cho nên, ng߶i xßa nói : "ChÆng y theo quy cü chÆng thành vuông tròn". LÕi nhß xë cây mu¯n ðßþc ngay thÆng trß¾c tiên phäi dùng dây mñc r°i m¾i cßa, cây ðßþc ngay thÆng hæu døng là nh¶ công cüa dây mñc. LÕi nhß cái thùng mu¯n làm cho nó tròn, trß¾c hªt dùng thß¾c thþ làm vuông b¯n góc, r°i tám góc, cái thùng tñ tròn, cái thùng tròn hæu døng là nh¶ sÑc cüa cây thß¾c thþ. Phäi biªt hß không cao biªt bao, dây mñc treo nó thÆng, quä ð¤t rµng biªt bao, thß¾c thþ ðo nó tròn. Mµt hß không, mµt quä ð¤t chßa ra khöi quy cü mµt bß¾c. LÕi nhß thÆng thì d÷c su¯t tam thª, quá khÑ, hi®n tÕi, v¸ lai, tròn thì kh¡p giáp m߶i phß½ng, phÕm vi cüa quy cü l¾n không gì so sánh ðßþc.
Ng߶i mu¯n trø Tòng Lâm chÆng y theo quy cü thì chÆng biªt ðªn ðây là vì vi®c gì ? Phäi biªt thân tâm cüa chúng ta là do nghi®p chß¾ng tÕo thành, t§p khí huân thành, nên trôi lån trong løc ðÕo, cái tên ©quy cüª còn chÆng ðßþc nghe hu¯ng là biªt có quy cü th§t. Vì không biªt quy cü nên tùy tâm phóng túng, m£c ý mu¯n làm, trß¾c không có ngån c¤m, sau không có cän tr·, tham døc hoành hành, theo nghi®p th÷ báo, tr°i lên høp xu¯ng trong bi¬n kh± không biªt ðªn lúc nào m¾i thôi.
Hôm nay may m¡n xu¤t gia, lÕi g£p quy cü. quy cü là n«n täng cüa Tòng Lâm, là ch² nß½ng tña cüa tång chúng, là bß¾c ð¥u cüa h÷c ðÕo, là th«m b§c cüa thánh hi«n, là th¥y lành cüa xu¤t thª, là ng߶i dçn ð߶ng cüa sñ thành Ph§t, là bè quý báu cüa bi¬n kh±, là ðèn sáng cüa ðêm t¯i, là cüa báu cho ng߶i nghèo, là thu¯c hay cho ng߶i b®nh, là cÑu tinh cüa loài ng߶i, là khuôn mçu cüa ng߶i h÷c. D¥u cho mi®ng Ph§t ngþi khen cûng không hªt ðßþc.
H÷c ðÕo · thi«n ð߶ng, quy cü l¾n, phép t¡c nhö ð«u phäi y theo ðó mà làm. Kë phÕm là theo nghi®p chuy¬n. Kë không phÕm là không b¸ nghi®p lôi. Nhß v§y quy cü dçu nhi«u, phép t¡c vi tª dù r¤t khó h÷c song phäi g¡ng h÷c. sau khi h÷c thuµc, mµt ngày h÷c, ngàn ngày dùng. N½i này ch¯n khác ð«u tôn là Thßþng T÷a.
Nên biªt quy cü cùng nghi®p chß¾ng nhß bång tuyªt v¾i than lØa chÆng ð°ng mµt lò, phép t¡c cùng t§p khí nhß nß¾c v¾i lØa chÆng ðñng chung mµt bình. Nghi®p chß¾ng hi®n thì quy cü m¤t. T§p khí kh·i thì phép t¡c ¦n. Nghi®p chß¾ng và t§p khí kh·i lên thì phäi luân h°i trong løc ðÕo. ThØ höi ng߶i h÷c ðÕo giæ quy cü là phäi hay theo nghi®p chß¾ng là phäi ? cho nên Hòa Thßþng, ban Thü, duy Na, ChÑc Sñ ð«u t§n tâm lñc giæ quy cü nghiêm minh ð¬ cho ng߶i h÷c m²i ngày thêm t¯t, chÆng k©t vào lß¾i tr¥n tøc. Lòng t× bi thiªt tha rµng l¾n, cä thª gian không gì h½n v§y. may thay !
6. THÂN TÂM BT AN
Thân tâm b¤t an chính là thÑ l¾p vào ðÕo. sao v§y ? Thân nªu ränh rang, hi®n nghi®p d tÕo, tâm nªu an nhàn, t§t x¤u li«n sanh. Nên biªt, tâm nß½ng thân mà trø, dù tâm b¤t an cûng ðâu th¬ lìa thân mµt kh¡c, thân nß½ng ð¤t mà trø, dù thân b¤t an cûng ðâu th¬ lìa ð¤t mµt bß¾c. Nªu hi¬u nhß thª thì ðâu còn b¤t an.Giä sØ thân tâm an · ch² tham nhim, ch² này tÑc là nhân kh±, ch² này tuy an nhßng thuµc v« cái an trong ch¯c lát, vì ác nhân ðã gieo thì ác quä phäi ðªn, thân tâm sau này s¨ b¸ an · ch² ð¸a ngøc, ¤y tÑc là ác quä v§y.
thi«n ð߶ng tuy khó an mà s¨ làm cho ðÕt ðªn cái an vînh cØu. Trø · thi«n ð߶ng lâu ngày, thân tâm b¤t an tñ an. Phäi biªt thân tâm ch¸u sñ ràng buµc cüa thª gian, ràng buµc lâu ngày cûng có th¬ tñ an. nay ðem thân tâm · lâu ngày n½i thi«n ð߶ng, · lâu cûng an, gi¯ng nhß · nhà an ±n, b²ng phÕm pháp lu§t b¸ b¡t bö tù thì trong khoänh kh¡c cûng khó an, nhßng s¯ng trong tù lâu ngày quen r°i lÕi cäm th¤y an, chÆng nhæng không th¤y khó ch¸u mà th§m chí còn mu¯n chÆng ra khöi tù, chÆng nhæng thân an mà tâm cûng an. Cái t® cüa thân tâm, không lu§n là · ch² nào, ban ð¥u th§t b¤t an, d¥n d¥n h½i an, kª ðªn có th¬ an, lâu ngày an luôn, ðây là cái b®nh chung cüa løc ðÕo.
Than ôi ! Thân tâm cüa ng߶i tham thi«n trø t¤t cä ch² ð«u chÆng th¬ an là lý ðß½ng nhiên. Vì t¤t cä ch² ð«u là ch² tr¥n lao nên chÆng th¬ an ±n lâu dài ðßþc. nay · thi«n ð߶ng là hÕnh chánh cüa ng߶i con Ph§t, là ch² · chánh cüa ng߶i hành ðÕo, nªu chÆng th¬ an thì nh¤t ð¸nh là không th¬ ðßþc. sao v§y? Vì ng߶i tham thi«n mang cái thân hành ðÕo mà · ch² chÆng hành ðÕo thì ðÕo làm sao hành ðßþc, cho ðªn ng߶i có tâm ðÕo m߶i ph¥n · n½i ðÕo tràng hành ðÕo, ðÕo còn khó hành hu¯ng là · ch² chÆng phäi ðÕo tràng mà có th¬ hành ðÕo ðßþc ß ! Gi¯ng nhß · ngã tß ð߶ng n½i thành th¸ mà mu¯n lìa sñ huyên náo , dÑt sñ nhiu loÕn cüa thª tøc có th¬ ðßþc ß !
Ði«u thiªt yªu nh¤t là ðem thân tâm trø · thi«n ð߶ng lâu dài, thà b¤t an mà chªt chÑ chÆng ch¸u r¶i thi«n ð߶ng tÕm an mà s¯ng. Ng߶i h÷c ðÕo nên xem xét kÛ¡ !.
7. THIT THÒI KHÓ CHUL¶i này là cüa ng߶i không biªt m¾i nói, chÑ ng߶i có chút trình ðµ ch¡c không nói nhß thª. sao v§y ? Vì t× dß¾i chúng sanh lên ðªn chß Ph§t, hai chæ ©thi®t thòiª này không ai tránh khöi. TÕi sao thª ? ÐÑc Thª Tôn mµt hôm kh¤t thñc xong, träi tòa thuyªt pháp, ðang ng°i trang nghiêm trß¾c tråm muôn ðÕi chúng, b²ng có mµt cô gái ôm bøng bß¾c vào ðÑng trß¾c m£t ðÑc Ph§t nói : "Ông nay thuyªt pháp, thân tôi chÆng an, chÆng bao lâu s¨ sanh, sao ông chÆng màng ðªn!". Lúc ¤y ðÕi chúng ng½ ngác hoang mang. Thß½ng thay ! ÐÑc Ph§t cüa chúng ta ðang ch¸u thi®t thòi n£ng n«. khi ¤y các v¸ vua tr¶i PhÕm Thiên sai mµt thiên nhân hóa làm mµt con chim ßng bay ðªn bên cÕnh cô gái, m± ðÑt sþi dây, trái b¥u r½i xu¯ng ð¤t, ðÕi chúng tiêu hªt nghi ng¶. Sñ thi®t thòi l¾n lao có gì h½n ði«u này.
LÕi næa, mµt hôm ðÑc Ph§t dçn chúng vào thành theo thông l® kh¤t thñc. Lúc ¤y có vua a Xà Thª cùng Ði«u ÐÕt hai ng߶i mu¯n hÕi Ph§t và các ðÕi chúng, ra l®nh cä thành c¤m cúng d߶ng thÑc ån, nhß v§y liên tiªp bäy ngày, Ph§t và ðÕi chúng kh¤t thñc chßa ðßþc mµt hÕt c½m. V« sau hai ng߶i h¯i cäi, dân chúng cúng d߶ng tr· lÕi. Ðây là cái thi®t thòi b¸ bö ðói, thª gian ðâu th¬ ch¸u n±i.
LÕi næa, mµt hôm các v¸ ðÕi a la Hán an cß · n½i khác, chï có vài tråm ng߶i cùng Ph§t an cß kiªt hÕ n½i chân núi. Ði«u ÐÕt sai nhi«u lñc sî lén lån ðá to tuôn ð± xu¯ng chân núi, làm Ph§t b¸ thß½ng chân.
Thß½ng thay ! ÐÑc Ph§t là ðÕi sß cüa ba cõi, là cha lành cüa b¯n loài, phäi ch¸u sñ thi®t thòi l¾n nhß: b¸ làm nhøc, b¸ bö ðói, b¸ hãm hÕi. Ph§t còn nhß thª, ta là ng߶i thª nào ? LÕi nhß ngài T× minh ðªn thïnh pháp n½i Ph¥n Dß½ng, mùa ðông lÕnh l¨o mu¯n ðßþc thân c§n, Ph¥n Dß½ng tÕt nß¾c ðu±i ði. T× minh ðÑng · góc ði®n su¯t mµt ðêm. Sáng s¾m hôm sau, Ph¥n Dß½ng trông th¤y lÕi tÕt nß¾c næa, nhß v§y hai ba l¥n. Thß½ng thay cho T× minh vçn vui v¨ nh§n l¤y, vè sau khai ngµ, hi®u là Sß TØ Tây Hà. LÕi næa, nhß ông già Kính S½n (tÑc ngài ÐÕi Hu® Tông Cäo) vì b¯n câu k® mà b¸ vua ðày ði biên thùy. V« sau ho¢ng hóa rµng l¾n, xa g¥n ð«u khâm mµ sùng kính. Ðây là sñ thi®t thòi l¾n không có gì sánh b¢ng.
T× xßa chß Ph§t chß T± còn nhß v§y, nay ta ðã · Tòng Lâm, an trø thi«n ð߶ng m£c cho thi®t thòi ðü thÑ, ngh¸ch ðªn thì dùng thu§n th÷ nh§n, ðánh ð§p cûng th÷ nh§n, gi§n ghét cûng th÷ nh§n. Phäi biªt ch¸u ðßþc mµt ph¥n thi®t thòi, tiêu ðßþc mµt ph¥n nghi®p chß¾ng, m· ðßþc mµt ph¥n trí hu®. Dù cho ng߶i ch£t ð¥u ta, c¡t c½m ta, cûng chÆng màng ðªn, chï c¥n có thi«n ð߶ng ð¬ trø, có quy cü ð¬ giæ, có ðÕo ð¬ hành là ðü r°i. Ngoài ra, trong thân ngoài thân ð«u thuµc v« vi®c không quan trong. Dçu cho sñ thi®t thòi to nhß núi cao, nªu có th¬ ch¸u n±i thì m¾i ðáng g÷i là b§c ðÕi trßþng phu v§y.
8.TP KHÍ KHÓ TR»
Chï có mµt mình Ph§t là tr× sÕch ðßþc t§p khí, ngoài ra B° Tát, thanh Vån ð«u chßa tr× sÕch, hu¯ng là phàm phu chúng ta ß ! Chü th¬ cüa t§p khí là ba thÑ thân, tâm và thª gi¾i. tham nhim, xä bö là t§p khí, m£c áo, ån c½m, ði ïa, ði ðái là t§p khí, nói nín ðµng t¸nh, ra vào t¾i lui là t§p khí, kh·i tâm ðµng ni®m .
