Tham Thi«n Ph± Thuyªt Lai Quä Thi«n Sß Thích duy Lñc d¸ch t× Hán Vån sang Vi®t Vån T× Ân Thi«n Ðß¶ng hoa KÏ Xu¤t Bän Nåm 1993 Ph§t l¸ch 2536
nhæng ngß¶i có duyên m¾i ðßþc ðµ thoát. Nhß hai ngß¶i ði ra ngoài hóa duyên, ðªn ch² dân cß ðông ðúc, phäi có mµt ngß¶i khen ðÕo cüa ngß¶i này, ðÑc cüa ngß¶i này, sau ðó m÷i ngß¶i m¾i quy y, kính tin, cúng dß¶ng, l bái. LÕi nhß Tòng Lâm hßng thÕnh cûng phäi nh¶ ngß¶i mà thành, ví nhß có nhi«u ngß¶i khen l¸ch sØ Tòng Lâm r¤t t¯t, ngß¶i trø trì giöi, dçu cho có ngß¶i mu¯n khu¤y phá nhßng ðßþc nghe qua nhæng ði«u hay ðó, ¡t sanh chút lòng tin, phäi ngßng ý x¤u thì Tòng Lâm ¡t ðßþc bäo toàn, ðây ð«u do công tán thán.
LÕi nhß ch² d· cüa ngß¶i kia nhß thª nào không biªt, mà có ngß¶i khen r¢ng : "Ngß¶i ðó t¯t nhß thª này, t¯t nhß thª n÷". Dù ngß¶i ác nào nghe nói ngß¶i kia, chï mµt ði«u t¯t, thì vi®c ác cüa h÷ ¡t bö, tâm ác ¡t ð±i. Dù nói v§y, nhßng hai chæ tán thán không phäi ðøng ai cûng dùng, ngß¶i có công thì tán thán, ngß¶i có l²i thì im l£ng, chÆng nên ð«u tán thán. Nhß ngß¶i mu¯n phá gi¾i, làm ác, chÆng nên tán thán, chï nên cän ngån, chÆng nên chê bai, vì chê bai thì mình cûng có l²i v§y.
87. N GIU ÐIU ÁC, PHÔ D¿´NG ÐIU THINn gi¤u ði«u ác, phô dß½ng ði«u thi®n là thành tñu cái ðÑc hÕnh cao tµt cho ngß¶i. duy có mµt mình Ph§t là ngß¶i ðÕi thi®n, kª ðªn B° Tát, r°i la Hán, còn nhæng ngß¶i khác dù t§n thi®n mà chÆng th¬ t§n mÛ.
Nhß ngß¶i có tâm ác, vµi ðem tâm ác ¦n gi¤u lâu ngày không cho nó ðµng, h ðµng ð«u là ni®m thi®n.
Mµt ngß¶i nhß v§y, ngß¶i kh¡p mß¶i phß½ng cûng nhß v§y, thì ðâu có ngß¶i ác. Nªu mµt ngß¶i có vi®c ác, m÷i ngß¶i th¤y ð«u gi¤u cho, m÷i ngß¶i nghe ð«u ¦n cho, lâu ngày thì ch² ngß¶i ta th¤y ð«u là vi®c thi®n, ch² ngß¶i ta nghe ð«u là tiªng lành. Mµt ngß¶i nhß v§y, m÷i ngß¶i cûng nhß v§y thì ðâu có vi®c ác. Vi®c ác cüa mµt ngß¶i ðßþc ngß¶i khác ¦n gi¤u thì vi®c ác cüa m÷i ngß¶i ð«u ðßþc ¦n gi¤u lçn nhau, kh¡p thª gian chÆng th¤y có mµt vi®c ác. Cái thi®n cüa thª gian chÆng phäi tñ nó thi®n mà trß¾c tiên phäi t× tâm ngß¶i chuy¬n tâm ác thành tâm thi®n, hóa vi®c ác thành vi®c thi®n, do ðó kh¡p thiên hÕ ð«u ðßþc thi®n v§y.
Chúng ta là ngß¶i h÷c hÕnh B° Tát, nhß có ngß¶i lÞ tay giªt ngß¶i, b¸ ngß¶i thân cüa nÕn nhân ðu±i b¡t ð¬ báo thù. Kë giªt ngß¶i tr¯n · ch² B° Tát. Ngß¶i báo thù höi : "Có kë giªt ngß¶i tr¯n · ðây không ?". B° Tát ðáp : "Không". R°i höi : "B¡t h¡n ð¬ làm gì?". Ngß¶i báo thù ðáp : "Vì nó giªt ngß¶i thân cüa ta, nên ta mu¯n giªt nó ð¬ báo thù". B° Tát nói : "Tôi khuyên ông ch¾ nên giªt ngß¶i ð¬ báo thù, nªu không ngß¶i thân cüa h÷ s¨ báo thù ông lÕi, nhß v§y h§n thù s¨ không bao gi¶ ch¤m dÑt". B° Tát khuyên giäi nhß v§y khiªn hai ngß¶i h¯i cäi hòa giäi lçn nhau. Ðây là ðÕi Ph§t sñ ¦n gi¤u ði«u ác, phô dß½ng ði«u thi®n.
Ngß¶i · ch¯n Tòng Lâm th¤y ngß¶i có t§p khí x¤u, ¦n gi¤u ði mà chÆng nh¾. Dçu cho có ngß¶i höi cûng chÆng nói. Ngß¶i nªu trách thì cûng cÑ ¦n gi¤u ði«u ác cüa ngß¶i kia, mà chï phô dß½ng ði«u thi®n. Nhß v§y, ngß¶i trên phô dß½ng ði«u thi®n cüa kë dß¾i, kë dß¾i ¦n gi¤u ði«u ác cüa ngß¶i trên. n gi¤u lçn nhau, phô dß½ng lçn nhau chÆng nhæng ðÕo thành, Tòng Lâm hßng thÕnh, mà ðÕo B° Tát ðßþc thñc hành mãi. LÕi thß¶ng nói : "Mu¯n ðßþc Ph§t pháp hßng thÕnh thì tång phäi tán thán tång". Ðây là yªu t¯ khiªn cho tam Bäo trø lâu · ð¶i.
88. TR» PH BÁNGPhï báng là ði«u b¤t thi®n h½n hªt. Ы Bà ÐÕt Ða phï báng Ph§t, chßa chªt mà b¸ ð÷a ð¸a ngøc a TÏ, tÏ kheo Vô Vån phï báng pháp ðang s¯ng mà b¸ ð÷a ð¸a ngøc, vua Lßu ly hÕi tång chßa chªt mà b¸ ð÷a xu¯ng h¥m lØa, tÏ kheo ni BØu Liên Hß½ng phï báng gi¾i, chßa chªt mà b¸ ð÷a ð¸a ngøc a TÏ. Chßa chªt mà b¸ ð÷a nghîa là vi®c ác v×a làm xong, ho£c l¶i nói ác v×a nói xong thì ngay ch² ðang ðÑng ð¤t nÑt ra, r½i xu¯ng ðáy sâu vô biên, toàn thân xu¯ng thÆng ð¸a ngøc a TÏ nhß quä cân r½i xu¯ng bi¬n mµt mÕch thÆng ðªn ðáy.
Lu§n v« mÑc n£ng nh© cüa sñ phï báng, nhß th¤y ngß¶i th§t có vi phÕm c¤m gi¾i cüa Ph§t, ho£c làm vi®c trái nhân quä, th¤y r°i lÕi th¤y, nghe r°i lÕi nghe, nhi«u l¥n ch² th¤y nghe không chút l¥m lçn, im l£ng chÆng nói thì không có l²i. Nªu phï báng cûng chÆng phÕm tµi ð÷a, chï phÕm tµi phá hòa hþp tång, tµi này nh© h½n tµi ð÷a a TÏ. Nªu ngß¶i th§t không vi phÕm mà phï báng h÷ thì ngß¶i phï báng ¤y nh¤t ð¸nh b¸ ð÷a ð¸a ngøc.
Tóm lÕi, nói l²i cüa ngß¶i, nh¤t ð¸nh phäi m¡t th¤y tai nghe, mình m¾i chÆng b¸ l²i. Nªu chï nghe qua vi®c th¸ phi cüa ngß¶i, li«n nói càn l²i cüa ngß¶i, tÑc là phÕm cái tµi phï báng, tñ mang tµi v« mình. ÐÕi khái, chï khen mµt câu b¤t lu§n nhß thª nào cûng có công. H phï báng ngß¶i thì r¯t cuµc kë phï báng phäi mang tµi.
Ph§t pháp hi®n th¶i m÷i ngß¶i ð«u tán thán còn có ch² âm th¥m lo l¡ng, hu¯ng là phï báng mù quáng, khiªn cho mình trong tß½ng lai không có ð¤t an thân. xin ngß¶i ßa phï báng hãy mau tïnh ngµ.
89. DºT tranh CÃIDÑt tranh cãi là vi®c làm c¥n kíp trß¾c m¡t. Hi®n tÕi cách Ph§t sau hai ngàn nåm tråm nåm, chính là lúc m· ð¥u cho th¶i kÏ ð¤u tranh gay g¡t, làm cho thª gi¾i cùng thª gi¾i tranh, ngß¶i v¾i ngß¶i tranh, tranh lâu ¡t loÕn. Xét t§n g¯c cüa nó chÆng ngoài tñ tâm, do vì tâm ðÕo ðÑc càng kém, tâm nhân ngã càng to. Nªu có th¬ xem vi®c ð¶i nhß mây trong hß không, lúc tø thì có, khi tán thì không, quán mình, ngß¶i nhß hoa mùa xuân, m¾i n· thì ð©p ð¨, tàn røng thì nhß bùn nh½, h ð¯i xØ ngß¶i nhß mây nhß hoa thì ngß¶i nào chÆng nhß¶ng nh¸n ðßþc, vi®c nào chÆng bö qua ðßþc, ðây là vi®c cüa b§c ðÕi trßþng phu vßþt khöi kiªp trßþc. Ъn ðây, có ðßþc b§c thßþng sî xu¤t s¡c khéo hòa giäi ð¤u tranh, th¤y ngß¶i cãi c÷ ðánh nhau, d¸u dàng khuyên giäi. Ho£c ngß¶i vu oan ta qu¤y, ta phäi tùy h÷ ð¬ xØ trí. Ngß¶i cä ð¶i chÆng thích ð¤u tranh, nªu ngß¶i khác mu¯n tranh thì cho hªt ph¥n mình ð¬ h÷ khöi ð¤u tranh. Ngß¶i nói ta t¯t, chÆng th¤y vui, ngß¶i nói ta x¤u, chÆng th¤y bu°n. Ngß¶i chê bai ta, ta chÆng chê bai ngß¶i. Ngß¶i tìm ta ð¤u, ta chÆng tìm ngß¶i ð¤u. Nhß v§y, danh tiªng lþi dßÞng ð«u nhß¶ng cho ngß¶i, ta chÆng tranh giành. danh tiªng lþi dßÞng cüa ta có, ngß¶i mu¯n tranh v¾i ta, ta ð«u cho h÷. hai bên nhß¶ng nhau, làm gì có tranh!
Ngß¶i nói ta phá gi¾i, ta chÆng ðö m£t cûng chÆng giäi thích, trái lÕi coi ngß¶i ¤y là bÕn t¯t giúp tång ðÕo ni®m cho ta. Ngß¶i mu¯n y bát ð° ðÕc cüa ta, ta lßþng sÑc xä cho. Ngß¶i mu¯n tánh mÕng ta, ta xä cho h÷, nªu không th¬ xä thì cûng không ðµng ni®m. Bu°n thay ! do vì ch¤p ta nên m¾i ch¤p ngß¶i, giä sØ ngß¶i tranh, ta cûng tranh, ¡t b¸ thª gian chuy¬n. Ngß¶i tranh, ta không tranh, thì chuy¬n ðßþc thª gian. Mu¯n ð§p vÞ sñ tranh cãi, trß¾c tiên phäi vô ngã. ThØ höi: Ngã làm sao mà vô ? Thñc ra, chÆng phäi di®t ngã r°i thành vô, mà chï c¥n xem m÷i ngß¶i nhß ruµt th¸t, nguy®n ngß¶i hæu ta vô, ngß¶i giàu ta nghèo thì tâm ta m¾i an. Ngã là cái nhà cüa ð¤u tranh. Vô ngã là then ch¯t ð¬ dÑt ð¤u tranh. M÷i ngß¶i ð«u vô ngã thì ð¤u tranh làm sao có ? Ngß¶i làm ðßþc nhß thª ðªn chªt không thay ð±i thì ðªn giai ðoÕn cu¯i cüa th¶i mÕt pháp, tr· lÕi thª gian này dùng Ph§t pháp giáo hóa kh¡p n½i, d¥u th¶i thª nhß thª nào cûng chÆng b¸ chuy¬n. Th§t là ðÑa con ngoan cüa Ph§t Thích Ca.
90. ba ÐIU TH¿NG KHÔNG ÐBa ði«u thß¶ng không ðü là : M£c không ðü, ån không ðü, ngü không ðü. ba ði«u này thß¶ng sung túc thì trái v¾i ðÕo. ba ði«u này thß¶ng không ðü thì tß½ng ßng v¾i ðÕo.
Ngß¶i tham m£c ð©p là tr÷ng thân, yêu thân. Cái thói quen thích ð©p m¡t xßa nay chÆng thay ð±i là cái t§p khí cån bän. ThØ nghî : Th¶i thßþng c± l¤y vö cây, lá cây làm qu¥n áo, m÷i ngß¶i ð«u nhß v§y, ð¯i v¾i thân sao mà nh© thª, ð¯i v¾i døc sao mà khinh thª ! Dçu cho ðªn th¶i kiªp-giäm, thân ngß¶i yªu ðu¯i cûng chï nên giæ cho thân chÆng b¸ lÕnh nóng là ðü r°i. Nhß v§y chÆng nhæng hþp v¾i ðÕo mà cûng ít t¯n ti«n, t¯n công thª gian. ChÆng nghî, ta m£c ð° ð©p ngß¶i th¤y, ta m×ng, m×ng r°i thì ra sao ? ta m£c ð° x¤u, ngß¶i th¤y, ta bu°n, bu°n r°i thì thª nào ? Bu°n thay ! con ngß¶i thß¶ng tình chï biªt cái vui trß¾c m¡t mà chÆng biªt sau khi vui r°i ra sao. Th§t là mµt sñ ðau kh± l¾n lao · trong tß½ng lai mà h÷ không hi¬u. Nªu quä mßþn thân này tÕm dùng ð¬ lo hành ðÕo thì ðâu có ßa m£c ð° t¯t !
Ån chÆng ðü, chúng ta · ch² chÆng c¤y tr°ng mà có ån thì phäi nghî ðªn ch² sän xu¤t. Ngß¶i xßa nói :
- HÕt gÕo cüa thí chü
- L¾n b¢ng núi tu Di
- Nªu ngß¶i không liu thoát
- Mang lông ðµi s×ng trä.
Vi®c này r¤t ðáng sþ hãi. Nghî ðªn ðó, chÆng nhæng không ån ð° ngon mà ð° d· cûng chÆng dám ån nhi«u. sao v§y ? Ån nhi«u ¡t phäi trä nþ nhi«u. Ngß¶i hành ðÕo su¯t ngày chuyên tâm kh¡c kh± tham cÑu, l¤y ðÕo làm ni®m, ngß¶i xßa nói : "T¤c hß½ng (t÷a hß½ng, ði hß½ng) tiêu ðßþc ð¤u vàng" cûng chÆng hß d¯i. B¢ng không thì mäy may h® ni®m là nghi®p nhân cüa tam ð° (ð¸a ngøc, ngÕ quÖ, súc sanh). than ôi ! Ngü chÆng ðü, chính là phöng theo quy cü thi«n ðß¶ng. T× kh·i nén hß½ng dßÞng-tÑc ðªn khai ðÕi t¸nh là ð¥u hôm, chÆng ðßþc ngü. T× sau khai ðÕi- t¸nh ðªn ðánh b¯n bän là giæa ðêm thì ðßþc ngü. T× th¶i tøng ni®m sáng s¾m ðªn nén hß½ng báo ðã sáng là cu¯i ðêm, chÆng ðßþc ngü. Giæa ðêm ngü say mµt gi¤c, b¢ng không thì ngày ðêm chÆng phân, s¨ làm chß¾ng ðÕo. Nªu ðúng lúc ngü mà chÆng ngü thì thân th¬ b¸ lao nh÷c. ChÆng phäi lúc ngü mà ngü là chß¾ng ðÕo. cho nên ngü phäi ðúng gi¶ m¾i hþp v¾i quy cü, nªu trái phÕm thì mµt gi¤c ngü mµt ngàn nåm cûng chÆng nghe ðßþc danh hi®u Ph§t. Bu°n thay !
91. KHUYN TR TÒNG LÂMTång sî kh¡p thª gian lênh ðênh lßu lÕc không có ch² · c¯ ð¸nh, th§t ðáng thß½ng xót ! Phäi biªt, Tòng Lâm là hang-pháp ho¢ng ðÕo lþi sanh, là ðÕo tràng cüa minh tâm kiªn tánh, nhß áo có bâu, nhß lß¾i có gi«ng. Thân tâm an lÕc, ån u¯ng ði«u hòa, ngß¶i có ðÕo thì khuyªn khích h÷ døng công sâu thêm, ngß¶i không có ðÕo thì cänh sách h÷ tiªn lên nhß tre ð¥y r×ng, tranh nhau m÷c cao, nhß cây tùng cüa r×ng l¾n, thi nhau hùng dûng vß½n lên, chÆng phø b¯n ân, làm quang vinh ba cõi, th§t là ð¤t tång bäo cüa tång sî v§y.
Lý do khuyên chúng ta nên trø lâu · Tòng Lâm nhß sau :
1. Ngß¶i tham thi«n · Tòng Lâm cùng chúng tång làm bÕn ð°ng tham, giúp ích lçn nhau, khuyªn khích lçn nhau, mµt mai ngµ ðÕo, biªt ta ðã lìa thª gian kh± não. do thª gian kh± trþ giúp ta khai ngµ, nên ta chÆng bö ta Bà. ta lìa ðßþc kh± não là nh¶ ngß¶i kh± não giúp ta minh tâm, cho nên ta chÆng bö t¤t cä chúng sanh kh± não. sau ðó, l¤y thª gi¾i này làm ch² ho¢ng ðÕo, l¤y loài ngß¶i này làm chúng hóa ðµ. Chúng sanh · thª gi¾i mß¶i phß½ng thì nhi«u, chï cho dùng mµt chæ nhi«u chÑ không có s¯ nào khác ð¬ nói. trong Thi«n ðß¶ng chúng ta, nªu mµt ngß¶i minh tâm làm giáo chü mµt thª gi¾i, ðµ ngß¶i cüa mµt thª gi¾i ðó, nªu hai ngß¶i minh tâm, làm giáo chü hai thª gi¾i, ðµ ngß¶i cüa hai thª gi¾i ðó. Thª gi¾i nhi«u, giáo chü nhi«u, cu¯i cùng phäi tiªn ðªn mÑc giáo chü nhi«u mà thª gi¾i ít, thì mu¯n ðµ hªt chúng sanh trong mß¶i phß½ng thª gi¾i cûng chÆng khó.
2. Sñ tr÷ng yªu cüa Tòng Lâm r¤t sâu, r¤t l¾n, là ng÷n ðèn sáng cüa ð¶i ô trßþc, là ch² trø cüa tam Bäo. ÐÕi chúng tång læ · ðó tu hành, tuân theo quy cü Tòng Lâm, t¤t cä chÑc sñ và thanh chúng quên lao nh÷c thích hành ðÕo, ngß¶i nào cûng có th¬ tu ðªn kiªn tánh thành Ph§t, các chùa tß không th¬ so b¢ng, th§t là cµt trø væng ch¡c cüa dòng ð¶i ô trßþc v§y.
92. PHÁT TÂM LÀM VICLàm vi®c tÑc là nh§n l¤y chÑc sñ. ChÑc sñ · Tòng Lâm t±ng cµng có 48 ð½n v¸. M²i ð½n v¸ ð«u có phÕm vi riêng bi®t, không ðßþc vßþt qua phÕm vi ngß¶i khác. Làm m÷i vi®c trong chúng, c¥n phäi bäo hµ Tòng Lâm nhß nhà mình, coi v§t nhà chùa nhß v§t nhà mình, xem ðÕi chúng nhß ruµt th¸t. Ngß¶i có chí này, ai ch¸u làm ngß¶i tán gia bÕi sän ? M÷i ngß¶i ð«u có tri thÑc này thì Tòng Lâm ngày càng hßng thÕnh, nhi«u nhân tài giöi cµng sñ giúp nhau thì lo gì không có ðÕo !
Ði«u kh¦n yªu nh¤t là vi®c làm phäi y theo pháp Tòng Lâm mà làm, l¶i giäng nói cûng phäi y theo pháp Tòng Lâm mà giäng nói, chÆng nên nói chuy®n thª tøc, bàn v« chính tr¸. Cänh tïnh chúng nhß v² con th½, ði«u phøc chúng nghiêm kh¡c nhß Diêm Vß½ng. Dùng tâm B° Tát thß½ng cái kh± cüa ngß¶i, dùng m£t la Sát phá cái ngu cüa ngß¶i. trong tâm tròn mà ngoài m£t vuông, tâm hi«n t× mà l¶i nói dæ m¾i có th¬ dÑt vi®c, yên ngß¶i, ð¬ khöi trái phép, loÕn chúng. oai nghi t« chïnh, tª hÕnh tinh nghiêm, nói nín làm ngß¶i kinh sþ, ngôn t× hòa nhã hay ð©p, l¶i nói ra ð«u ðúng theo quy cü, thß·ng phÕt công b¢ng không có thiên v¸. ÐÕi chúng th¤y ðó sþ mà kính mªn. Nªu t¤t cä ngß¶i thß¶ng trø ð«u vui vë, cho chÑc sñ là quý báu, nhß thª, lâu ngày s¨ có nhân tài xu¤t s¡c cüa pháp môn v§y.
93. THÍCH LÀM thanh CHÚNGNgß¶i không làm chÑc sñ nào trong Tòng Lâm g÷i là thanh chúng. Thß¶ng thß¶ng ngß¶i l§p chí cao thßþng phäi phát tâm chÆng r¶i Tòng Lâm, l¤y ngµ làm kÏ hÕn, do ðó trß¾c tiên xä bö qu¥n áo dß, r°i xä bö túi bát, ti«n bÕc ð¬ khöi b§n lòng, giäm tr× sñ chß¾ng ngÕi cüa v÷ng ðµng. Quét mµt cái sÕch hªt, muôn thÑ lo nghî ð«u không, nß½ng thân n½i Thi«n ðß¶ng, buông tâm · trên ðÕo. Dù cho tr¶i xoay ð¤t chuy¬n cûng không dính dáng gì ðªn ta. Quên ngày tháng, quên ¤m lÕnh, ð£t thª thái nhân tình ra ngoài thª gi¾i. Lúc tinh t¤n thì không nhân không ngã, ðâu biªt ðói khát. Lúc h½i biªng nhác thì có ngß¶i xách t¤n, ðâu có lui søt mà phäi ån nån. Dçu sanh lên cõi Tr¶i tam Thi«n cûng chÆng b¢ng mµt ni®m chuyên tham. Thi«n tham t¾i vô l§u, thân quên ð¤t mà ð¤t quên tr¶i. Giæ ðßþc nghi tình thì tâm tñ ðúng nhß lý, lý tñ ðúng nhß sñ. M¡t không ränh ð¬ th¤y ngß¶i, ðâu phân ngß¶i ð©p ngß¶i x¤u . tai không ränh ð¬ nghe chuy®n, thì ðâu biªt chuy®n d· chuy®n hay. xem chÑc sñ nhß Ph§t s¯ng, xem ngß¶i bên cÕnh nhß ruµt th¸t. Cái ðÕo ðÕi-vong (quên hªt) hi®n ti«n, cái công ti¬u ngµ chÆng k¬. ThÆng ðªn ðánh m¤t m£t mûi m© sanh (kiªn tánh), trâu tr¡ng s¶ s¶ (tñ tánh) chÆng t× ngß¶i khác mà ðßþc. Ngµ r°i dñng pháp tràng làm giáo chü · thª gi¾i phß½ng khác ðµ chúng sanh khiªn cho ðÑc Ph§t vui cß¶i · trong Thß¶ng T¸ch Quang.
94.TÌNH NGUYN NHN CHºC HÀNH дN (Ngß¶i phøc vø vi®c ån u¯ng cho tång chúng)
Trách nhi®m hành ð½n th§t là vi®c cüa B° Tát. Trách nhi®m n£ng trong Tòng Lâm là chÑc hành ð½n. Ngß¶i hành ð½n trß¾c hªt phäi rõ cái ðÕo b°i phß¾c, kª ðªn giæ cái tâm yêu v§t. Chánh pháp trø lâu dài, công · hành ð½n. Tòng Lâm an ±n lâu dài, ðÑc quy v« hành ð½n. Ngß¶i ta thß¶ng nói : "Kë vô phß¾c b°i phß¾c, kë có phß¾c c¥n phäi b°i thêm næa". sao v§y? Ch² tø t§p cüa t¤t cä Thánh Hi«n trong mß¶i phß½ng pháp gi¾i m¡t tr¥n chÆng th¤y, chÑ chÆng chút d¯i nhau. Xßa có Ph± Hi«n làm hành ð½n, di L£c làm ðÕi höa (ðun bªp), quan Âm làm phÕn ð¥u (n¤u c½m), Vån Thù lßþm gi¤y vøn, còn qui S½n thì làm thái ð¥u (rØa cäi), Tuyªt phong làm phÕn ð¥u, Lâm Tª làm viên ð¥u (tr°ng rau cäi), Mã T± quét tß¾c, Bá Trßþng th¸ giä. Các v¸ hành ð½n ð«u là B° Tát, các v¸ chÑc sñ ð«u là T± Sß, phát tâm làm vi®c, ra sÑc ch¸u kh± ð«u là cúng dß¶ng mß¶i phß½ng chß Ph§t và chúng Tång Hi«n Thánh.
Ði«u kh¦n yªu nh¤t, mu¯n hành hÕnh này, trß¾c tiên phäi dÑt tâm gi§n h¶n, thì ð°ng sñ v¾i ngß¶i m¾i hòa thu§n ðßþc. Kª di®t tr× biªng nhác, thì vi®c cüa nhà chùa m¾i có th¬ làm hoàn chïnh ðßþc. Dù làm höng vi®c b¸ chï trích, phäi quy l²i v« mình, chÆng nên ð± l²i cho ngß¶i. ba mß½i nåm b°i phß¾c, công lao l¾n, kh± hÕnh cao, thân tâm thu¥n thøc, mµt mai vo gÕo, chøm lØa ho£c thái rau, n¤u nß¾c, b²ng chÕm nh¢m cái này (kiªn tánh) m¾i biªt hành ð½n không chß¾ng ngÕi tham thi«n. Nói chung, t¤t cä T± Sß ð«u t× kh± hÕnh mà ra, t¤t cä B° Tát ð«u do kh± hÕnh mà vào. Nh§n chÑc hành ð½n cûng chÆng khoái ß !
95. BIT NHÂN BIT QUÄHai chæ NHÂN QUÄ, mß¶i pháp gi¾i ð°ng nhau. B¤t cÑ n½i nào lúc nào, ngß¶i nào, vi®c gì ð«u chÆng ra ngoài nhân quä. Nhß cái nhân tham thi«n quyªt ð¸nh cäm cái quä ðÕi ngµ. Nhân ni®m Ph§t quyªt ð¸nh cäm cái quä vãng sanh Tây phß½ng. TÕo nhân phá gi¾i quyªt ð¸nh cäm quä ð¸a ngøc. tu nhân trì gi¾i quyªt ð¸nh cäm quä sanh lên Tr¶i. Nhân tr°ng mè quyªt ð¸nh cäm quä mè, nhân tr°ng ð§u quyªt ð¸nh cäm quä ð§u. tu nhân Tòng Lâm cäm quä ng°i ðÕo tràng. tu nhân kh± hÕnh cäm quä phß¾c ðÑc. tu nhân thi«n ð¸nh cäm quä trí hu®. Làm nghi®p nhân chúng sanh cäm quä chúng sanh. tu nhân giäi thoát cäm quä chß Ph§t. Mu¯n biªt nhân ð¶i trß¾c thì xem ch² hß·ng thø cüa ð¶i này. Mu¯n biªt quä ð¶i sau thì xem vi®c làm cüa ð¶i này. Ti«n nhân h§u quä ð«u tÕi n½i mình, thay ð¥u ð±i m£t ð«u do nhân quä. Mµt l¶i nói, mµt vi®c làm c¥n phäi xét lþi hÕi, nh¤t cØ nh¤t ðµng ð«u chÆng ngoài nhân quä. H có ðµng ni®m cho ðªn làm vi®c ð«u là tÕo nhân, có gieo nhân thì phäi g£t quä. Kë mang quä tu nhân thì nhân g°m bi¬n quä. Kë tu nhân cäm quä thì quä su¯t ngu°n nhân. Ngàn Thánh muôn Ph§t cûng chÆng th¬ ra khöi nhân quä. Thß¶ng có ngß¶i ch¤p "khoát-ðÕt-không" (ch¤p cái không cüa tuy®t di®t) bác bö nhân quä, ¤y là ngß¶i mù dçn cä b÷n mù cùng vào h¥m lØa. Sñ bác bö nhân quä th§t nguy hi¬m thay !
96. PHÁT TH NGUYN LNThª gian và xu¤t thª gian ð«u có phát th® nguy®n l¾n. hai ngß¶i tranh giành ð¤t ðai, ngß¶i nào cûng c¥u th¡ng, B° Tát ¡t làm mãn nguy®n cho ngß¶i có ðÕo ðÑc thành tâm tin Ph§t. Nªu ngß¶i có ðÕo ðÑc lÕi bÕi, ngß¶i không ðÕo ðÑc lÕi th¡ng, cûng là do cäm Ñng cüa nhân quä chÆng ð°ng mà xäy ra nhß thª.
Chúng ta là ngß¶i trø Tòng Lâm, trß¾c phát nguy®n l¾n quyªt liu sanh tØ, kª phát nguy®n l¾n quyªt thành Ph§t ðÕo, lÕi phát nguy®n l¾n ðµ hªt chúng sanh. Ho¢ng nguy®n này là thß¶ng khóa h¢ng ngày chÆng chút gián ðoÕn ng×ng nghï. Nªu ng×ng nghï mµt chút, có th¬ b¸ ð÷a ð¸a ngøc, ðây g÷i là th®. Ðã l§p th® nguy®n, thì không th¬ trái nguy®n mµt chæ m¾i là ðü cä hÕnh nguy®n, l¶i nói vi®c làm phù hþp v¾i nhau. Chï nói ån mà chÆng t×ng nªm thì chÆng th¬ no, ðây là nói suông. Nhß phát nguy®n mà chÆng hành thì chÆng th¬ ðªn, ðây là nguy®n suông, b¤t quá chï tu cái nhân phát nguy®n mà thôi. Ngß¶i tu hành chÆng nên chï tu cái nhân phát nguy®n, mà nh¤t ð¸nh c¥n phäi hành cái vi®c cüa phát nguy®n m¾i ðúng.
LÕi, nguy®n có tà chánh, cûng có l¾n nhö. Thª nào là nguy®n tà ? Nhß phát nguy®n c¥u tài, tham s¡c, h÷c Tiên ð¡c ðÕo, ðây g÷i là nguy®n tà. Phát nguy®n chánh là phát nguy®n ðµ chúng sanh, phát nguy®n liu sanh tØ, phát nguy®n h÷c kinh giáo, phát nguy®n thành Ph§t ðÕo, ðây g÷i là nguy®n chánh. Nguy®n l¾n là chÆng nhæng vì tñ ðµ, phäi ðµ t¤t cä chúng sanh trên kh¡p quä ð¤t, chÆng ðµ mµt loài mà phäi ðµ t¤t cä chúng sanh trong løc ðÕo, chÆng ðµ chúng sanh trong mµt thª gi¾i mà phäi ðµ chúng sanh kh¡p mß¶i phß½ng thª gi¾i, ðây g÷i là nguy®n l¾n. Nguy®n nhö là phát nguy®n ðµ chính mình, chÆng nguy®n ðµ ngß¶i khác, phát nguy®n ðµ chúng sanh ð¸a ngøc, chÆng nguy®n ðµ loài súc sanh, phát nguy®n ðµ cha m© mình, chÆng nguy®n ðµ cha m© ngß¶i khác, ðây g÷i là nguy®n nhö. .