Kinh Ph§t Thuyªt a di Ðà (Tiªp Theo)

Nhß v§y tôi nghe, hai chæ Nhß v§y là Tín thành tñu, pháp nhß v§y thì ðáng tin, pháp không phäi nhß v§y thì không ðáng tin. hai chæ Tôi nghe là Vån thành tñu. nghe chính t× l² tai. sao lÕi không nói tai nghe mà nói là tôi nghe? B·i vì l² tai là mµt bµ ph§n cüa thân th¬, còn "tôi" là tên g÷i chung cüa thân th¬. L² tai chï là mµt tên riêng, ðây g÷i là bö riêng l¤y chung. Không dùng tên riêng mà dùng tên chung, nên nói là "tôi nghe."

Mµt thu· n÷, là nói v« th¶i gian, là Th¶i thành tñu. Th¶i gian ðó, tÕi sao không nói là nåm nào, tháng nào, ngày nào, gi¶ nào, mà chï nói là "Mµt thu· n÷"? TÕi vì nåm tháng ngày gi¶ cüa m²i qu¯c gia hoàn toàn không gi¯ng nhau, có nß¾c l¤y tháng giêng làm ð¥u nåm, có nß¾c lÕi l¤y tháng hai, tháng ba ho£c tháng khác làm ð¥u nåm. Vì l¸ch pháp không ð°ng nhau nên không có cách gì xác ð¸nh v« th¶i gian ðßþc; nªu xác ð¸nh ðßþc th¶i gian thì các nhà khäo c± s¨ khäo tra, nói là ðúng ho£c là không. Bây gi¶ nói v« "Mµt thu· n÷" thì không c¥n nhà khäo c± phäi khäo tra næa. Mu¯n giäng kinh thuyªt pháp, thÑ nh¤t, c¥n phäi có lòng tin, có ng߶i tin pháp m¾i có th¬ thuyªt pháp ðßþc. Có ng߶i tin, nhßng không có th¶i gian ðªn nghe, th§m chí nghe mµt chút r°i chÕy ði. D¥u có giäng kinh thuyªt pháp mà ng߶i ta không nghe cûng không ích lþi gì. TÕi sao nªu ng߶i ta thi®t có ý mu¯n h÷c t§p kinh pháp thì phäi có th¶i gian; có th¶i gian r°i lÕi phäi có lòng tin, lÕi phäi có mµt v¸ Chü thuyªt pháp. Ph§t, chính là Chü thuyªt pháp, Chü thành tñu v§y. Có Chü thành tñu r°i, lÕi c¥n phäi có XÑ thành tñu, nghîa là phäi có mµt ð¸a ði¬m ð¬ giäng kinh thuyªt pháp. иa ði¬m · ðây chính là V߶n KÏ Th÷ C¤p Cô еc · nß¾c Xá V®. Nß¾c Xá V® là tên mµt qu¯c gia · nß¾c „n е, trung Qu¯c d¸ch là phong ÐÑc. Vì ng߶i trong qu¯c gia này ð«u r¤t thông minh, nên nß¾c có d°i dào ngû døc, th¤t bäo. Ng߶i trong nß¾c ðó lÕi có ðÑc h÷c rµng giäi thoát. Nß¾c này có ngû døc, tài bäo, v§y ngû døc là gì? Có ng߶i nói là cüa cäi, s¡c ð©p, danh tiªng, ån u¯ng và ngü nghï; lÕi cûng có ng߶i nói là: S¡c, thanh, hß½ng, v¸, xúc.

Tóm lÕi, cänh gi¾i ngû døc khiªn cho trí hu® ng߶i ta ðiên ðäo, con m¡t ng߶i ta ð¡m trß¾c s¡c tr¥n, tai ð¡m trß¾c thanh tr¥n, mûi ð¡m trß¾c hß½ng tr¥n, ð¥u lßÞi ð¡m trß¾c v¸ tr¥n, thân th¬ ð¡m trß¾c xúc tr¥n. Ngû døc này làm cho ng߶i ta mê loÕn ðiên ðäo chÕy theo chúng nó. Ng߶i trong nß¾c này có tài h÷c rµng, hi¬u biªt nhi«u. Giäi thoát chính là không b¸ ràng buµc, r¤t tñ do; ðßþc giäi thoát cûng chính là tâm ch¤p trß¾c r¤t nh© nhàng.

V߶n KÏ Th÷ C¤p Cô еc. KÏ th÷ là cây cüa Thái tØ KÏ-ðà, v߶n C¤p Cô еc là v߶n cüa trß·ng giä Tu-ðÕt-ða. Trß·ng giä Tu-ðÕt-ða là mµt ng߶i giàu có ðß½ng th¶i · „n е, nhßng ông ta chßa biªt Ph§t pháp, ngay ðªn tiªng Ph§t cûng chßa ðßþc nghe. Mµt hôm n÷, ông ta mu¯n cß¾i vþ cho con nên ðªn nhà mµt ng߶i bÕn giàu có tên là trß·ng giä San-ðàn-na · trong thành. Ъn nhà bÕn, ông ta th¤y San-ðàn-na nØa ðêm thÑc d§y d÷n d©p phòng ¯c, bài trí trang nghiêm ð©p ð¨ phi th߶ng. Trß·ng giä Tu-ðÕt-ða th¤y bÕn trang trí nhà cØa ð©p ð¨ nhß thª m¾i höi: "Ông trang trí nhà cØa ð©p ð¨ d߶ng ¤y ð¬ m×ng vi®c chi thª?" Trß·ng giä San-ðàn-na ðáp: "Có ån m×ng gì ðâu, tôi mu¯n thïnh Ph§t ðªn cúng d߶ng ð¤y!"

Trß·ng giä Tu-ðÕt-ða v×a nghe th¤y tiªng "Ph§t", quá ð²i kinh ngÕc, mình n±i gai ¯c, tóc tai dñng ðÑng, höi: "Ph§t là gì?"

Trß·ng giä San-ðàn-na ðáp: "Ph§t là Thái tØ con vua T¸nh PhÕn, ðáng lý ra Ngài s¨ làm Vua, nhßng Ngài lÕi xu¤t gia tu hành thành Ph§t. Tôi mu¯n chu¦n b¸ nhæng thÑc ån c¥n dùng này ð¬ cúng d߶ng Ph§t."

Trß·ng giä Tu-ðÕt-ða, tÑc trß·ng giä C¤p Cô еc, sau khi nghe tiªng Ph§t r°i, nao nao trong dÕ, không ngü ðßþc. ÐÑc Ph§t Thích ca Mâu ni biªt ông có lòng thành, bèn phóng hào quang soi r÷i ðªn ông. Tiªp nh§n ánh sáng chiªu ðªn, trß·ng giä Tu-ðÕt-ða cho là tr¶i ðã sáng li«n ðÑng d§y ði vào thành. CØa thành b¤y gi¶ hãy còn khoá ch£t, nhßng ÐÑc Ph§t Thích ca Mâu ni dùng th¥n lñc làm cho cØa thành m· toang, trß·ng giä Tu-ðÕt-ða ði ðªn tinh xá Trúc Lâm là n½i Ph§t ðang ngñ. Ъn n½i, th¤y có mµt v¸ Thiên nh½n ðang ði vòng quanh Ph§t r°i ðänh l­ Ph§t. Trß·ng giä Tu-ðÕt-ða t× trß¾c chßa th¤y Ph§t, cûng chßa nghe Ph§t pháp, không biªt l­ phép ra sao, cho nên v¸ Thiên nh½n m¾i hi®n ra nhß thª cho ông trông th¤y. Trß·ng giä Tu-ðÕt-ða cûng tñ ðµng ði quanh Ph§t ba vòng r°i cúi ð¥u ðänh l­ Ph§t. Ph§t nói pháp cho ông nghe, Tu-ðÕt-ða vô cùng thích thú nói r¢ng: "Ph§t có nhi«u ð® tØ nhß thª này phäi có mµt n½i th§t l¾n m¾i có th¬ chÑa hªt ðßþc. con dñ tính tìm mµt ð¸a ði¬m th§t l¾n ð¬ thïnh Ph§t ðªn ·." Ph§t nói: "Ðßþc! Ông hãy tìm ði."

Trß·ng giä Tu-ðÕt-ða tr· v« nhà tìm kiªm kh¡p n½i, nhßng chßa th¤y ch² nào v×a ý; sau cùng, tìm ðªn hoa viên cüa Thái tØ KÏ-ðà, ông cäm th¤y ch² này v×a ð©p lÕi v×a rµng l¾n. Trß·ng giä Tu-ðÕt-ða m¾i ðªn g£p Thái tØ xin mua hoa viên ðó. Thái tØ ban ð¥u không mu¯n bán, nhßng nghe trß·ng giä Tu-ðÕt-ða mu¯n mua bèn nói ðùa: "Ðßþc, nªu ông mu¯n mua hoa viên cüa tôi thì cÑ ðem vàng lát kín hªt, tôi s¨ bán cho."

Trß·ng giä không kÏ kèo ð¡t rë, tr· v« nhà, tÑc kh¡c cho mang vàng miªng trong kho ra lát kh¡p hoa viên, r°i nói v¾i Thái tØ: "Bây gi¶ v߶n này thuµc v« tôi r°i ð¤y nhé!"

Nhßng Thái tØ nói: "Hoa viên là cüa tôi mà, làm sao bán cho ông ðßþc? Tôi nói ch½i ð¤y thôi chÑ không bán, tôi không bán ðâu!"

Trß·ng giä Tu-ðÕt-ða nói: "Thái tØ nói chï c¥n ðem vàng miªng lát ð¥y hoa viên thì s¨ bán cho tôi. Tß½ng lai Thái tØ s¨ làm Vua, sao lÕi không giæ l¶i hÑa nhß thª?"

Thái tØ nghî ngþi mµt lát r°i nói: "Ðßþc, ð¤t v߶n ðã lát ð¥y vàng là thuµc ph¥n ông, còn cây chßa lát vàng vçn thuµc v« ph¥n cüa tôi, k¬ nhß tôi cúng d߶ng cho Ph§t ð¤y."

Cho nên v߶n này có tên là v߶n KÏ Th÷ C¤p Cô еc.

Sao g÷i là C¤p Cô еc? - C¤p là ban cho, cûng tÑc là b¯ thí. Vì ông trß·ng giä Tu-ðÕt-ða chuyên môn b¯ thí cho nhæng ng߶i già cä trë nít cô ðµc.

Th¶i Vån Vß½ng nhà Chu, · trung Qu¯c cûng có cÑu giúp b¯n hÕng ng߶i cùng kh±: Quan, quä, cô, ðµc. quan là ng߶i già mà không có vþ. Quä là ng߶i già mà không có ch°ng. Cô là trë nít không có cha. еc là ng߶i già mà không có con. Trß·ng giä Tu-ðÕt-ða ðßþc tên C¤p Cô еc là vì cÑu giúp b¯n hÕng ng߶i này.

V߶n KÏ Th÷ C¤p Cô еc · nß¾c Xá V® là XÑ thành tñu. Nh½n vì có ng߶i nói thì nh¤t ð¸nh phäi có n½i ch²; không n½i ch², pháp s¨ không d­ gì nói ðßþc.

Cùng v¾i ðÕi TÏ-kheo mµt ngàn hai tråm nåm mß½i v¸ , là Chúng thành tñu. "Cùng" tÑc là chung nhau, tÑc là m÷i ng߶i cùng ði theo mµt v¸ Th¥y ð¬ h÷c t§p, cùng · mµt ch², cùng h÷c t§p theo Ph§t pháp, cùng phát tâm B°-ð« nhß nhau, cùng khai m· trí hu® nhß nhau, cùng chÑng ð¡c quä v¸ nhß nhau, cùng ð°ng thành Ph§t. Vì nhæng lý do nhß nhau ¤y cho nên dùng chæ "cùng".

ÐÕi TÏ-kheo tång, ð¥u tiên là nói v« chúng TÏ-kheo, vì TÏ-kheo ð«u là hình tß¾ng xu¤t gia. Kª ðó nói ðªn chúng B°-tát, vì hình tß¾ng B°-tát không nh¤t ð¸nh, có lúc là tß¾ng xu¤t gia, có lúc là tß¾ng tÕi gia. B°-tát là nhæng ng߶i tu theo trung ðÕo, cho nên 𬠷 giæa, sau ðó nói ðªn Thiên long Bát bµ, và sau cùng nói ðªn t¤t cä phàm phu tß¾ng thª gian. Tß¾ng xu¤t thª là Thánh nhân, B°-tát có lúc · trong pháp hµi, có lúc r¶i pháp hµi ði ðªn thª gi¾i khác. TÏ-kheo là chúng th߶ng theo Ph§t, theo Ph§t ð¬ nghe kinh pháp. cho nên khi kiªt t§p kinh TÕng nêu chúng TÏ-kheo ra trß¾c.

"ÐÕi" có ba nghîa:

-TÏ-kheo là ng߶i ðßþc qu¯c vß½ng, ðÕi th¥n sùng bái.

-TÏ-kheo là ng߶i ðoÕn dÑt t¤t cä phi«n não.

-TÏ-kheo là ng߶i phá tr× các ác nghi®p.

TÏ-kheo không gi¯ng nhß ng߶i cüa các ngoÕi ðÕo khác, cho nên g÷i là "th¡ng", nghîa là vßþt h½n t¤t cä ngoÕi ðÕo khác.

TÏ-kheo lÕi có ba nghîa:

1. Kh¤t sî: C¥m bát xin ån.

2. B¯ ma: khi có mµt ng߶i th÷ trong gi¾i ðàn, thì иa Hành DÕ-xoa li«n ði báo v¾i Không Hành DÕ-xoa, Không Hành DÕ-xoa tÑc t¯c báo v¾i Thiên ma. Thiên ma lo sþ nói: "Ph§t lÕi có thêm mµt ð® tØ næa. Quyªn thuµc cüa ta ít ði mµt ng߶i r°i." Vì thª Thiên ma r¤t lo sþ, cung ði®n cüa ma vß½ng ð«u ch¤n ðµng.

3. Phá ác: khi TÏ-kheo phát tâm B°-ð« thì phá tám vÕn b¯n ngàn phi«n não, cho nên g÷i là phá ác.

Tång già là tiªng PhÕn, trung Qu¯c d¸ch là Hòa hþp chúng, tÑc là m÷i ng߶i cùng · mµt ch², không có chuy®n h½n thua phäi qu¤y, không tranh ð¤u lçn nhau. LÕi có "Sñ hþp" và "Lý hþp." Thª nào là "Lý hþp"? TÑc là m÷i ng߶i cùng chÑng Vô vi giäi thoát. "Sñ hþp" lÕi có sáu thÑ:

1. Thân hòa ð°ng ·: Tång chúng · chung mµt ch², không h« tranh ð¤u lçn nhau, m²i th¶i m²i kh¡c phäi tñ quän lý mình, không cho phÕm l²i, không làm phß½ng hÕi ðªn ng߶i khác. Ví nhß m÷i ng߶i ð«u không u¯ng rßþu mà mình lÕi u¯ng rßþu, m÷i ng߶i ð«u không hút thu¯c mà mình lÕi hút thu¯c thì Tång không hòa, s¨ không th¬ · chung ðßþc. cho nên nh¤t ð¸nh phäi giæ thanh quy, không cho phÕm l²i.

2. Mi®ng hòa không tranh: Không nên bi®n lu§n phäi qu¤y v¾i nhau. Không nên có ki¬u th¸ phi: Nhà Trß½ng t¯t, nhà Lý x¤u; ba con ­nh ß½ng sáu con m¡t... Phäi mi®ng hòa không tranh cãi, không nên nói lý l¨ cüa th¥y không ðúng, còn lý l¨ cüa tôi m¾i ðúng, mà tranh lu§n lång xång.

3. Ý hòa ð°ng vui vë: M÷i ng߶i cùng h÷c Ph§t pháp. anh tu trì tinh t¤n, tôi lÕi càng tinh t¤n h½n. M÷i ng߶i cùng tu hành tinh t¤n hß¾ng thßþng. ChÆng nên m²i ngày càng kém h½n. Phäi nói chuy®n ít ði, tu t§p nhi«u h½n thì ý ni®m cüa m÷i ng߶i s¨ hòa hþp.

4. Kiªn hòa ð°ng giäi: M÷i ng߶i ð«u có kiªn giäi gi¯ng nhau.

5. Gi¾i hòa ð°ng tu: M÷i ng߶i cùng tuân giæ gi¾i lu§t, ð°ng tu hành.

6. Lþi hòa ð°ng chia: M÷i ng߶i ð«u cùng vì lþi ích cµng ð°ng mà g¡ng sÑc.

Sáu thÑ hòa hþp trên ðây là "Sñ hþp." mµt ngàn hai tråm nåm mß½i v¸... là tång chúng th߶ng theo Ph§t. Ph§t ðªn ð¸a phß½ng nào nói pháp, nhæng v¸ này nh¤t ð¸nh ð«u có ði theo. Không lu§n là Ph§t nói nhæng kinh h÷ ðã nghe hay chßa, h÷ nh¤t ð¸nh vçn ði theo Ph§t ð¬ nghe thuyªt pháp. C½ bän vçn th߶ng là mµt ngàn hai tråm nåm mß½i v¸. Ph§t trß¾c ðµ nåm v¸ TÏ-kheo, r°i ðªn trß·ng giä tØ Da-xá và b¯n mß½i chín ng߶i ð® tØ cüa ông. Tôn giä Xá-lþi-ph¤t và Møc-ki«n-liên m²i ng߶i có mµt tråm ð® tØ cùng theo th¥y quy y Ph§t, ngoài ra ba anh em ÐÕi-Ca-diªp và mµt ngàn v¸ ð® tØ cûng theo th¥y quy y Ph§t. Vì thª cµng chung là mµt ngàn hai tråm nåm mß½i ng߶i. ba anh em ông Ca-diªp cµng chung có mµt ngàn ð® tØ. trong ðó, nåm tråm ng߶i là ð° ð® cüa ¿u-lâu-t¥n-loa Ca-diªp. Ca-diªp là tiªng PhÕn. trung Qu¯c d¸ch là ÐÕi quy th¸. ¿u-lâu-t¥n-loa d¸ch là Mµc qua lâm. Có ng߶i nói: Vì ông · trong r×ng Mµc qua tu hành. LÕi có ng߶i nói: Vì trß¾c ngñc ông có mµt cái bß¾u l¾n nhß trái Mµc qua (trái dßa). Cûng có ng߶i nói: — ngñc lõm xu¯ng nhß hình trái dßa. Tóm lÕi có th¬ là nhß thª. Tôi nghî r¢ng ông ta r¤t khoái ån dßa, cho nên khi tu hành trên thân m¾i m÷c ra mµt cái bß¾u th¸t hình trái dßa nhß thª. Уc tính cüa dßa là b± ph±i, nªu có b¸nh ph±i nên ån nhi«u dßa vào.

Mµc qua lâm Ca-diªp có hai ng߶i em, mµt ng߶i tên là Già-da là tên núi, trung Qu¯c d¸ch là Tßþng Ð¥u s½n (núi Ð¥u Voi); còn ng߶i kia tên là Na-ð«, trung Qu¯c d¸ch là Hà (sông) ho£c Thành. Tôi cho r¢ng con sông này · bên thành, cho nên hai nghîa ð«u dùng ðßþc. hai ng߶i này t±ng cµng có nåm tråm ð® tØ, cho nên ba anh em có mµt ngàn ð® tØ.

Ph§t giáo hóa chúng sanh, trß¾c tiên ðµ nåm v¸ TÏ-kheo · v߶n Lµc Dã, sau ðó ðáng phäi ðµ ai? Ngài m¾i quan sát th¤y ba anh em ông Ca-diªp c½ duyên ðã thành thøc, ðáng ðßþc hóa ðµ. B¤y gi¶ Ph§t ði ðªn ch² cüa ông ÐÕi Ca-diªp, nhßng Ngài không nói thÆng ra: "Tôi ðªn ð¬ ðµ b÷n ông, các ông có tin không?", mà chï xØ døng pháp môn phß½ng ti®n quy«n xäo. Ngài nói: "Bây gi¶ tr¶i ðã t¯i, tôi có th¬ nghï nh¶ mµt ðêm ðßþc không?"

ÐÕi Ca-diªp là ng߶i tu hành theo ðÕo th¶ LØa r¤t lâu, lúc ðó ðã mµt tråm sáu mß½i tu±i, th¤y Ph§t không gi¯ng v¾i ng߶i bình th߶ng, nhßng ông ta nhìn không ra lai l¸ch cüa Ph§t và nh½n duyên gì Ph§t ðªn ðây. Ông r¤t l¤y làm lÕ, tÕi sao bình th߶ng, v« lai l¸ch cüa b¤t cÑ ai, h­ nhìn ðªn là ông biªt ngay, mà hôm nay không cách gì hi¬u ðßþc ông này là ai. Vì thª ông m¾i ðßa Ph§t ðªn trong ðµng mµt con r°ng lØa. con r°ng lØa này là Hµ pháp cüa ông ta. B¤t cÑ ng߶i nào ði vào trong ðµng ðó li«n b¸ r°ng lØa thiêu chªt ngay. canh ba ðêm ¤y, r°ng lØa mu¯n ð¯t chªt Ph§t, nhßng ÐÑc Ph§t dùng Höa quang Tam-muµi ð¯i phó lÕi, vô hi®u pháp thu§t cüa nó, thâu nó vào bát và thuyªt pháp cho nó nghe, cûng gi¯ng nhß vi®c Løc T± ÐÕi sß thâu ðµc long vào trong bát, nhßng Ph§t không nói nhß T±: "Ngß½i chï có th¬ biªn ra l¾n mà không th¬ biªn lÕi nhö chui vào trong bát cüa ta." Ph§t chï r¤t tñ nhiên thâu nó vào trong bát, thuyªt pháp cho nó nghe; r°ng lØa li«n quy y Ph§t.

Sau ðó Ph§t hi¬n hi®n các thÑ th¥n thông, ÐÕi Ca-diªp nhìn th¤y, tñ biªt mình không b¢ng Ph§t, không có nhæng ðÕo lñc to l¾n nhß thª, bèn xin quy y Ph§t. sau khi quy y chÆng bao lâu, ông chÑng ðßþc Thánh quä; nåm tråm ð® tØ cüa ông cûng theo ông quy y Ph§t và ð«u xu¤t gia. hai ng߶i em cüa ông th¤y anh mình theo Ph§t nên hai ng߶i cûng d¡t nåm tråm ð® tØ cùng xu¤t gia theo Ph§t. Xu¤t gia không bao lâu h÷ ð«u chÑng ðßþc Thánh quä. Nh½n ðó gµp chung thành mµt ngàn hai tråm nåm mß½i v¸. Nhæng ng߶i này vì cäm tÕ ½n sâu t× bi giáo hóa cüa Ph§t nên b¤t lu§n Ph§t ðªn thuyªt pháp ch² nào, các Ngài ð«u cùng theo Ph§t làm chúng TÏ-kheo nghe pháp trong pháp hµi. Cûng nhß quý v¸ nghe kinh hi®n gi¶, dù có ng߶i ðã ðßþc nghe r°i nhßng vçn trung thành hµ pháp. Ví nhß có v¸ ð® tØ ði dÕy h÷c · n½i xa, nhßng m²i kÏ thÑ bäy vçn tr· v« ðây tham gia pháp hµi và làm Ph§t sñ trong hai ngày cu¯i tu¥n. Ðó là do lòng ch½n thành hµ pháp cüa v¸ ¤y. LÕi có mµt ð® tØ, dù có tråm công ngàn vi®c b§n rµn vçn thu xªp ðªn nghe kinh. lao tác cä ngày b§n rµn, r¤t là m®t nh÷c, nhßng vçn ðªn nghe kinh, th§t là r¤t có lòng thành.

Câu hµi,

là m÷i ng߶i ð«u hµi h÷p · mµt ch².

Ыu là b§c ðÕi A-la-hán,

nhæng ng߶i nhóm h÷p mµt ch² ð«u là b§c ðÕi A-la-hán cä. A-la-hán là tiªng PhÕn, có ba nghîa r¤t g¥n v¾i nghîa cüa TÏ-kheo. TÏ-kheo là nhân cüa A-la-hán, còn La-hán là quä cüa TÏ-kheo.

Ba nghîa cüa La-hán là:

1. ºng cúng: — nhân là Kh¤t sî, nên · quä ðáng ðßþc ng߶i, tr¶i cúng d߶ng.

2. Vô sanh: trong nhân là B¯ ma, nghîa là làm cho ma sþ, làm cho "ma phi«n não" sþ, làm ma chªt sþ, thì quä ð¡c là vô sanh.

3. Sát t£c: Nhân là phá ác, nên quä g÷i là Sát t£c, giªt gi£c vô minh, giªt gi£c phi«n não.

Phá ma ngû ¤m và ma phi«n não cùng ma chªt. Chªt cûng là mµt thÑ ma. Gi¯ng nhß ng߶i tu hành tinh t¤n nhßng khi có b¸nh g¥n chªt, th¶i n±i lên sþ s®t, ðây tÑc là b¸ ma chªt qu¤y ðµng. Ng߶i chân th§t tu hành phäi không sþ s¯ng cûng không sþ chªt. S¯ng tÑc là chªt, chªt tÑc là s¯ng, phäi xem s¯ng và chªt nhß nhau, thì lòng døc v÷ng m¾i không sanh kh·i. Nªu chªt r°i thì sao lÕi có tâm dâm døc, tâm tham sân si mÕn nghi ß? Lúc ðó, t¤t cä phi«n não ð«u không có, s¨ ðÕt ðªn cänh gi¾i hoàn toàn an lÕc. Nhßng mà cänh gi¾i này không d­ gì ðªn ðßþc, tuy nhiên cûng không phäi là khó khån, chï c¥n quyªt tâm mà thôi.

Ыu là b§c ðÕi A-la-hán, m÷i ng߶i ð«u biªt ðªn. Nhæng v¸ ðÕi A-la-hán này ð«u là nhæng b§c ðÕo cao, ðÑc tr÷ng, ng߶i ng߶i ð«u biªt tiªng.

Ðó là Trß·ng lão Xá-lþi-ph¤t, ma ha Møc-ki«n-liên.

Trß·ng lão là tiªng tôn xßng ng߶i l¾n tu±i. Trß·ng lão có ba hÕng:

1. Niên kÏ trß·ng lão: KÏ là ng߶i tu±i già. Tu±i già là ng߶i có tu±i tác r¤t cao.

2. Pháp tánh trß·ng lão: TÑc là ng߶i hi¬u rõ ràng Ph§t pháp. "Tánh" là tñ tánh. V¸ này hi¬u rõ Ph§t pháp và thông ðÕt tñ tánh, cho nên b¤t lu§n là tu±i tác v¸ ¤y l¾n hay nhö mà có trí hu® vô lßþng, bi®n tài vô ngÕi, thì ð«u ðßþc g÷i là Pháp tánh trß·ng lão. Có khä nång nhß trên, dù là tu±i tác còn nhö cûng ðßþc g÷i là trß·ng lão, ð¬ giäng giäi Ph§t pháp. Nhß Xá-lþi-ph¤t lúc còn tám tu±i mà ðã chiªn th¡ng các Lu§n sß ðß½ng th¶i · „n е. trong bäy ngày, Ngài có th¬ thông su¯t ðßþc Ph§t pháp, cho nên g÷i là Trß·ng lão.

3. Phß¾c ðÑc trß·ng lão: V¸ này có r¤t nhi«u phß¾c ðÑc, nên ai ai cûng thích cúng d߶ng v¸ ¤y. Nh½n vì v¸ ¤y tiªp nh§n sñ cúng d߶ng cüa ng߶i nào cûng có th¬ khiªn ng߶i ¤y gieo tr°ng phß¾c lành, cho nên nh½n ðó mà có ðßþc ðÑc hÕnh.

Xá-lþi-ph¤t và Møc-ki«n-liên ð«u là trß·ng lão. Xá-lþi-ph¤t là tiªng PhÕn, cha Ngài tên là Ы-xá, Lþi là tên cüa m© Ngài, Ph¤t nghîa là con, cho nên có mµt s¯ kinh d¸ch là Xá-lþi-tØ ho£c là ¿u-ba-ð«-xá. Gµp tên cha m© lÕi làm tên cüa Ngài, cho nên g÷i là Xá-lþi-ph¤t, có nhi«u cách phiên d¸ch. Có ng߶i d¸ch là Thân TØ, ho£c thu TØ, ho£c Châu TØ.

Ngài Xá-lþi-ph¤t là ng߶i trí hu® b§c nh¤t trong hàng thanh vån, trí hu® cüa Ngài không ai sánh k¸p. Ðß½ng lúc Ngài · trong thai m© ðã giúp m© bi®n lu§n luôn luôn ðßþc th¡ng. Bà bi®n lu§n v¾i ai? Chính là v¾i c§u cüa Ngài là ma ha Câu-hy-la. Trß¾c kia, khi chßa mang thai ngài Xá-lþi-ph¤t, m© Ngài cùng em bà bi®n lu§n, càng bi®n lu§n càng thua. Nhßng t× khi mang thai Ngài, bà bi®n lu§n v¾i em không gi¯ng nhß trß¾c, nhæng lý l¨ ðßa ra hoàn toàn væng ch¡c. em cüa bà tÑc c§u cüa Ngài Xá-lþi-ph¤t cûng r¤t thông minh, biªt r¢ng ðây không phäi là ch¸ bi®n lu§n h½n mình, mà là do sñ giúp sÑc cüa ðÑa trë bà mang trong bøng. Lúc ðó ông bèn phát tâm ði v« nam „n е h÷c môn Lu§n lý. CÑ h÷c, h÷c mãi, trong nhi«u nåm, ngày xßa không có ðèn ði®n, nhßng ông ta su¯t ngày t× sáng ðªn t¯i ð«u siêng nång h÷c t§p: B¯n bµ V®-ðà, b¯n thuyªt Lu§n h÷c, th§m chí không có bö qua mµt giây phút nào. H÷c nhß v§y ðªn m¤y nåm, y phøc rách cûng không k¸p vá, m£t cûng không rØa, móng tay cûng không có thì gi¶ c¡t, cho nên móng tay cÑ m÷c dài ra mãi, vì thª ng߶i ta g÷i ông là Trß·ng Träo PhÕm chí. Ông ð¸nh h÷c xong t¤t cä nhæng lu§n h÷c s¨ tr· v« bi®n lu§n cùng cháu mình. Vì ông là mµt v¸ ÐÕi Lu§n sß, m¾i nghî r¢ng: "Nªu không th¡ng ðßþc ðÑa cháu mình thì còn m£t mûi nào nhìn ai næa." Không dè sau khi h÷c thành tài tr· v« lÕi phát hi®n Xá-lþi-ph¤t ðã theo Ph§t xu¤t gia r°i. Ông cäm th¤y không vui, cho vi®c h÷c cüa mình là vô ích, và nói: "Ph§t có ðÕo ðÑc gì? ChÆng qua chï là mµt ông Sa-môn. ta phäi ði tìm ðÑa cháu b¡t v« m¾i ðßþc." Ông ta bèn ði ðªn ch² Ph§t ð¸nh b¡t cháu ông v«. Ph§t nói: "Ông dña vào lý do gì mà b¡t cháu v«? Tông chï cüa ông nhß thª nào?"

Ông ta ðáp: Tôi l¤y "Không th÷" làm tông chï.

Ph§t nói: Phäi, ông l¤y "Không th÷" làm tông chï tÕi sao ông còn th÷ cái kiªn ch¤p "không th÷" cüa ông? Tông chï cüa ông phäi chång là th÷ cái không th÷?

T× trß¾c ðªn gi¶, ông cho t¤t cä ð«u không th÷, bây gi¶ Ph§t höi ông: Phäi chång là th÷ cái ch¤p "không th÷"? Ông tñ xét: Nªu nói là th÷, thì cái lý "l¤y không th÷ làm tông" ðã b¸ ð± nhào, không còn ðÑng væng næa, vì là có th÷ r°i. Nªu nói là không th÷, thì cä ðªn kiªn ch¤p cûng không th÷ næa. Nhßng khi l§p tông này thì ðã là có kiªn ch¤p r°i, làm sao nói là không th÷ kiªn ch¤p ¤y ß? cho nên trä l¶i "th÷" cùng "không th÷" ð«u không ðÑng væng. Lúc ðó ông tñ nh§n thua r°i.

Trß¾c khi bi®n lu§n, ông giao kªt v¾i Ph§t: "Nªu tôi th¡ng thì tôi mang Xá-lþi-ph¤t v«, không cho nó theo ông xu¤t gia. Còn nªu thua thì tôi s¨ c¡t ð¥u dâng cho ông."

Ông ta ðem ð¥u ðánh cuµc, khi th¤y mình bÕi r°i ông ta li«n co giò chÕy mµt mÕch. ChÕy ðßþc ba b¯n d£m, ông lÕi nghî: "Chà, b§y bÕ quá! Ðã nói ch¡c r°i, h­ thua thì nµp ð¥u mà bây gi¶ lÕi chÕy ði, ðâu phäi là hành ðµng cüa ðÕi trßþng phu nam nhi häo hán!" Ông bèn tr· lÕi, xin v¾i Ph§t Thích ca cho mßþn dao. Ph§t höi: "Ông mßþn dao ð¬ làm gì?" Ông nói: "Tôi thua r°i, tôi phäi c¡t ð¥u nµp cho ông." Ph§t nói: "Giáo pháp ta không có cách làm nhß v§y. Ông ðã thua r°i thì không ðßþc ði, phäi · ðây xu¤t gia m¾i ðúng." Ông höi: "ÐÑc Thª Tôn ch¸u nh§n tôi sao?" Ph§t g§t ð¥u. Nhß v§y chÆng nhæng cháu không b¡t v« ðßþc, mà ng߶i ðòi b¡t v« cûng xu¤t gia làm TÏ-kheo n¯t. sau khi xu¤t gia, không bao lâu ông ðßþc Pháp nhãn t¸nh, chÑng Thánh quä.

Xá-lþi-ph¤t · trong thai m© ðã có ðÕi trí hu® giúp m© bi®n lu§n th¡ng c§u cüa ông. LÕi næa, Xá-lþi-ph¤t trong bäy ngày li«n thông ðÕt Th§t tß¾ng các pháp, lúc tám tu±i ðã bi®n lu§n th¡ng t¤t cä lu§n sß, cho nên g÷i là ÐÕi trí Xá-lþi-ph¤t. ÐÑc Ph§t Thích ca Mâu ni không ai höi mà tñ nói ra kinh a di Ðà, ðß½ng th¶i l¤y ngài Xá-lþi-ph¤t làm Thßþng thü, vì có trí hu® nhß ngài Xá-lþi-ph¤t m¾i có th¬ tiªp nh§n ðÕo lý thâm di®u cüa pháp môn T¸nh ðµ.

Ngài Xá-lþi-ph¤t chÆng nhæng là trí hu® b§c nh¤t mà th¥n thông cüa Ngài cûng thuµc vào hàng b§c nh¤t næa. Mµt hôm có v¸ cß sî thiªt trai thïnh Ph§t cúng d߶ng. B¤y gi¶ ngài Xá-lþi-ph¤t ðang nh§p ð¸nh, ng߶i ta g÷i Ngài mà Ngài không xu¤t ð¸nh. B¤y gi¶ ngài Møc-ki«n-liên, v¸ th¥n thông b§c nh¤t, mu¯n dùng th¥n lñc cüa mình ð¬ g÷i ngài Xá-lþi-ph¤t xu¤t ð¸nh, nhßng sØ døng t§n lñc th¥n thông mà cä ðªn chéo áo cüa Ngài Xá-lþi-ph¤t cûng không lay ðµng. Ði«u này chÑng tö r¢ng Ngài Xá-lþi-ph¤t chÆng nhæng là trí hu® ð® nh¤t mà th¥n thông cûng là b§c nh¤t.

TÕi sao ngài Xá-lþi-ph¤t có trí hu® b§c nh¤t? TÕi sao g÷i Ngài là ÐÕi trí Xá-lþi-ph¤t? Vi®c này phäi xét theo nh½n quä. khi Ngài còn tu nh½n, lúc m¾i phát tâm h÷c Ph§t, g£p mµt v¸ Th¥y, v¸ này höi: "Con mu¯n có trí hu® không?" Xá-lþi-ph¤t ðáp: "Con r¤t mu¯n." Lúc ¤y v¸ Th¥y m¾i bäo ông: "Nªu mu¯n ðßþc trí hu® thì phäi h÷c pháp môn Bát nhã trí hu®, trì chú Lång Nghiêm, chú ÐÕi Bi, Th§p chú, Tâm Kinh... M²i ngày trì tøng các chú ¤y th¶i có th¬ m· ðßþc trí hu®." Xá-lþi-ph¤t bèn tuân theo, m²i ngày t× sáng t¾i t¯i, ði ðÑng n¢m ng°i ð«u ð¬ tâm · vi®c trì tøng, không có gián ðoÕn, th§m chí còn phát nguy®n ð¶i ð¶i kiªp kiªp luôn kính l­ v¸ Th¥y ðã dÕy pháp Bát-nhã. Nhß v§y, ð¶i nào ông cûng h÷c t§p pháp môn Bát-nhã, ð¶i nào cûng tång thêm trí hu®. Ъn ð¶i Ph§t Thích ca Mâu ni thành Ph§t, ông m¾i thành tñu ðßþc trí hu® nhß thª, có th¬ trong bäy ngày thông su¯t Th§t tß¾ng các pháp.

Ai là Th¥y cüa ông · th¶i tu nh½n? Chính là Ph§t Thích ca Mâu ni ð¤y. cho nên khi Ph§t Thích ca Mâu ni thành Ph§t r°i, ông cûng thành b§c ðÕi A-la-hán. Ðó là nh½n duyên mà ngài Xá-lþi-ph¤t thành tñu ðÕi trí huê. Chü yªu là vì lúc nào ông cûng không quên l¶i dÕy bäo cüa b§c thi®n tri thÑc, cho nên nµi trong bäy ngày mà thông su¯t các pháp nhß v§y.

Chúng ta tÕi sao h÷c kinh chú r¤t ch§m, th§m chí m¤y tháng tr¶i mà chú Lång Nghiêm không thuµc? Ðó là vì ð¶i trß¾c chúng ta chßa h÷c qua thÑ Ph§t pháp ¤y, ðªn bây gi¶ m¾i b¡t ð¥u h÷c. Ði«u c¥n nh¤t là h÷c Ph§t pháp không nên l߶i biªng, c¥n phäi b¡t chß¾c sñ siêng nång vßþt bñc cüa ngài Xá-lþi-ph¤t, ngày ðêm không l߶i biªng ð¬ h÷c Ph§t pháp. cho nên ng߶i bây gi¶ nh¾ không ðßþc kinh chú, c¥n phäi c¯ sÑc lên, ðó g÷i là "C¥n nång b± chuyªt? (Siêng nång bù ð¡p ch² vøng v«). Nªu nh¾ ðßþc rõ ràng, cûng càng phäi n² lñc g¤p bµi ð¬ tång thêm trí hu® cüa chính mình.

TÕi sao trí hu® cüa ta kém h½n ng߶i khác? TÕi vì chúng ta chßa h÷c Ph§t pháp. cho nên phäi phát nguy®n h÷c t§p Ph§t pháp thì tß½ng lai chúng ta s¨ ðßþc ðÕi trí nhß ngài Xá-lþi-ph¤t. Ngoài ra chúng ta còn phäi h÷c theo ðÕi trí cüa B°-tát Vån-thù-sß-lþi, vì trí hu® cüa Ngài còn thâm di®u h½n ngài Xá-lþi-ph¤t nhi«u.

Ma-ha Møc-ki«n liên. ma-ha là tiªng phÕn có ba nghîa:

1. L¾n: Vì Ngài là bñc Trß·ng lão ðßþc qu¯c vß½ng, ðÕi th¥n cung kính.

2. Nhi«u: Ngài h÷c t§p cä ba tÕng m߶i hai bµ kinh ði¬n.

3. H½n hªt: Ngài vßþt h½n t¤t cä các ngoÕi ðÕo khác.

Møc-ki«n liên là tiªng PhÕn, trung hoa d¸ch là Thái Thúc Th¸, ho£c lai Phøc Cån, nh½n vì t± tiên ngài khi tu hành ån thÑ rau này cho nên l¤y ðó ð£t tên. Tên cüa ngài còn có mµt nghîa là Câu-lu§t-ðà, nh½n vì cha m© ngài c¥u ðäo v¾i th¥n cây mà sinh ra ngài.

Tôn giä Møc-ki«n-liên là b§c th¥n thông b§c nh¤t, khi ngài m¾i chÑng A-la-hán li«n ðßþc sáu thÑ thông. Sáu thÑ th¥n thông là:

1. Thiên nhãn thông: ChÆng nhæng có th¬ th¤y ðßþc t¤t cä tình hình · nh½n gian mà lÕi còn có th¬ th¤y ðßþc nhÑt cØ nhÑt ðµng cüa các ng߶i · trên cõi tr¶i.

2. Thiên nhî thông: ChÆng nhæng th¤y ðßþc mà còn có th¬ nghe ðßþc m÷i l¶i nói, m÷i hành ðµng cüa ng߶i và tr¶i.

3. tha tâm thông: khi hai bên g£p nhau, trong tâm bÕn có ý nghî gì, dù chßa nói ra mi®ng nhßng ð¯i phß½ng ðã biªt rõ nhæng ði«u bÕn nghî và nhæng vi®c bÕn ð¸nh làm.

4. Túc mÕng thông: ChÆng nhæng biªt ðßþc ý nghî cüa bÕn trong hi®n tÕi, mà cä ðªn nh½n quä ð¶i trß¾c cüa bÕn cûng biªt ðßþc rõ ràng.

5. Th¥n túc thông: Cûng g÷i là Th¥n cänh thông hay Nhß ý thông. sao g÷i là Th¥n túc thông? -Ðó là mµt sÑc mÕnh không th¬ nghî l߶ng, có thiên biªn vÕn hóa, ngay ðªn quÖ th¥n cûng không l߶ng biªt. LÕi g÷i là Th¥n cänh thông, vì có th¬ ðªn m÷i cänh gi¾i, thông su¯t không b¸ ngån ngÕi, và Nhß ý thông: Ðßþc toÕi lòng mong mu¯n, mu¯n lên tr¶i ho£c xu¯ng ð¸a ngøc ð«u ðßþc tùy ý; th§m chí vào lØa, lØa không ð¯t ðßþc; vào nß¾c, nß¾c không nh§n chìm; có th¬ m£c ý xuyên qua vách t߶ng, không c¥n phäi theo l¯i cØa; toÕi lòng nhß ý, mu¯n gì ðßþc n¤y.

6. L§u t§n thông: Ðã sÕch cä hæu l§u. Hàng phàm phu ð«u có Hæu l§u, nhß cái bình pha lê b¸ rÕn nÑt không ðñng nß¾c ðßþc, h­ ð± nß¾c vào li«n chäy hªt; nÑt càng l¾n thì nß¾c chäy càng mau. Nªu không nÑt thì nß¾c s¨ không l§u (rï) chäy ra.

Ng߶i ta có hæu l§u là thª nào? Ng߶i ta u¯ng nß¾c, ån c½m, khi biªn thành ðÕi ti¬u ti®n thì s¨ r¸n chäy ra. Ng߶i ßa n±i cáu, có tâm tham, sân, si, mÕn, nghi... ðó ð«u là l§u. Có l§u tÑc là không giæ ðßþc. L§u t§n thông tÑc là l§u ¤y không còn có næa. L§u là nhæng l²i l¥m, t§p khí. Ng߶i ta không có l²i l¾n thì có l²i nhö, không có l²i nhö thì có l²i v£t; khi không có l§u l¾n thì có l§u nhö; khi không có l§u nhö lÕi có nhæng t§p khí vi tª. V« chæ L§u thì giäng mãi cûng không cùng.

Tôn giä Møc-ki«n-liên sau khi ðßþc sáu th¥n thông, ngài li«n dùng Thiên nhãn thông xem kh¡p thª gi¾i, tìm kiªm cha m© mình, nhßng trß¾c hªt chú ý tìm m© cüa ngài thì th¤y bà · trong ð¸a ngøc. TÕi sao bà m© cüa ngài lÕi · trong ð¸a ngøc? TÕi vì bà ta lúc sanh th¶i không tin tam Bäo Ph§t, Pháp, Tång, chÆng nhæng không tin mà còn hüy báng tam Bäo, r°i còn sát sanh, ßa ån trÑng cá. Vì sát sanh quá nhi«u nên phäi b¸ ð÷a vào ð¸a ngøc. Tôn giä Møc-ki«n-liên b¤y gi¶ m¾i ðem bát c½m cho m© ån. Bà m© ngài vµi vàng mµt tay c¥m bát (vì lòng tham cüa bà quá n£ng, sþ b÷n ngÕ quÖ kia ðªn cß¾p c½m cüa bà. NgÕ quÖ là loài tâm tham quá n£ng), len lén b¯c ån. Nhßng vì nghi®p chß¾ng bà quá n£ng, trß¾c khi c½m vào mi®ng ðã cháy thành than, không th¬ ån ðßþc mà còn làm phöng mi®ng bà. Tôn giä Møc-ki«n-liên dù có th¥n thông cûng không cách nào làm cho c½m không tr· thành than ðßþc, vì thª ngài tÑc t¯c v« c¥u cÑu v¾i Ph§t.

ÐÑc Ph§t li«n dÕy cho ngài mµt phß½ng pháp cÑu giúp mçu thân, tÑc là thiªt l­ cúng vu lan b°n. vu lan b°n là tiªng PhÕn, trung hoa d¸ch là Giäi ðäo huy«n, nghîa là giäi cÑu ng߶i b¸ treo ngßþc, tÑc là giäi thoát cho nhæng ng߶i biªn thành ngÕ quÖ b¸ kh± gi¯ng nhß b¸ treo ngßþc trong ð¸a ngøc. Ph§t dÕy Ngài vào ngày r¢m tháng bäy, sau khi chß Tång làm l­ Tñ tÑ, hãy dùng thÑc ån ðü cä tråm v¸ ð¬ cúng d߶ng m߶i phß½ng tång, thì m¾i có th¬ cÑu m© ngài thoát kh± ðßþc. Tôn giä Møc-ki«n-liên y theo cách ðó mà thi hành, quä nhiên siêu ðµ ðßþc m© ngài sanh lên cõi tr¶i; chÆng nhæng m© ngài mà t¤t cä nhæng ngÕ quÖ trong ð¸a ngøc ngày ðó ð«u ðßþc siêu ðµ vãng sanh cñc lÕc.

Có ng߶i nói: "Tôi không tin thÑc ån s¨ hóa thành than lØa khi ðßa ðªn cho ngÕ quÖ ån." Ði«u ðó làm cho bÕn không tin cûng phäi, trß¾c khi tôi cûng không tin nhß v§y. Nhßng mà trong vû trø có biªt bao nhiêu vi®c r¤t lÕ lùng, nói mµt vài l¶i cûng khó hªt ðßþc, hu¯ng chi là nhæng vi®c ngoài vû trø ß? Ví nhß nß¾c trong, loài ng߶i và súc v§t th¤y là nß¾c, nhßng thiên nh½n th¤y là lßu ly, ngÕ quÖ th¤y là lØa. Nhæng cái th¤y ðó ð«u là do nghi®p báo hi®n ra. Tr¶i, ng߶i ngÕ quÖ... m²i loÕi ð«u có nghi®p báo riêng, do nghi®p lñc hi®n ra mà th¤y nhß v§y. Trên ðây chính là nh½n duyên mà Tôn giä Møc-ki«n-liên c¥u Ph§t ð¬ cÑu m©.

.
[00][01][02][03][04][05][06][07][08][09][10][11][Next]