Kinh Ph§t Thuyªt a di Ðà (Tiªp Theo)

Ma-ha-Ca-Diªp, Ma-ha-Ca-chiên-diên, Ma-ha-Câu-hy-la, Ly-bà-ða, Châu-lþi-bàn-ðà-dà, Nan-ðà, a Nan-ðà, La-h¥u-la, Ki«u-phÕm-ba-ð«.

Ma-ha-Ca-Diªp. ma-ha có ba nghîa: L¾n, nhi«u và h½n hªt, cho nên ma-ha ca Diªp tÑc là ÐÕi ca Diªp. ca Diªp là tiªng PhÕn, trung hoa d¸ch là ÐÕi quy Th¸. ÐÕi quy Th¸ là h÷ cüa ngài, nh½n vì t± tiên cüa ngài nhìn th¤y mµt con rùa l¾n cõng trên lßng mµt cái bän ð°, r°i theo ðó mà tu hành, nên l¤y ðó làm h÷ cüa mình. ca Diªp còn d¸ch là ¦m quang Th¸, vì trên thân cüa ngài có ánh sáng, có th¬ l¤n át các ánh sáng cüa ng߶i, gi¯ng nhß là "u¯ng hªt" (¦m) t¤t cä ánh sáng v§y.

TÕi sao ngài lÕi có ðßþc ánh sáng nhß thª? Vào th¶i bäy ÐÑc Ph§t quá khÑ, th¶i ÐÑc Ph§t TÏ-bà-thi, có mµt ngôi chùa hß nát; tßþng Ph§t không có gì che mßa gió. Lúc ¤y có mµt cô gái nghèo phát tâm mu¯n thªp vàng tßþng Ph§t và sØa lÕi ngôi chùa. M²i ngày cô ði hóa duyên kh¡p n½i, ðªn khi ðü ti«n, r°i m¶i mµt ng߶i thþ bÕc ðªn ð¬ thªp vàng sØa lÕi kim thân tßþng Ph§t.

Công vi®c xong, ng߶i thþ bÕc sanh ra mµt thÑ tình cäm yêu mªn cô gái ¤y, nên m¾i nói v¾i cô gái r¢ng: "Cô sØa chùa công ðÑc r¤t l¾n. Nhßng công ðÑc ðó có th¬ tính cho hai ng߶i ðßþc không? Cô ra vàng, tôi ra công, không tính v¾i cô ti«n công." Lúc ðó hai ng߶i cùng nhau sØa sang tßþng Ph§t và ngôi chùa ðßþc hoàn häo. xong vi®c, ng߶i thþ bÕc xin c¥u hôn v¾i cô gái nghèo ¤y. hai ng߶i bèn kªt nghîa vþ ch°ng. Vì nh½n duyên thªp vàng tßþng Ph§t nên v« sau ð¶i ð¶i kiªp kiªp trên thân hai ng߶i ð«u phóng ra ánh sáng màu vàng ánh. trong chín mß½i m¯t kiªp, hai ng߶i sanh ra ð«u làm vþ ch°ng. жi này sanh tÕi nß¾c Ma-ki®t-ðà, vào h÷ Ca-Diªp, khi ngài ðßþc hai mß½i tu±i cha m© mu¯n cß¾i vþ cho, ngài nói: "NhÑt ð¸nh phäi tìm cho ðßþc cô gái mà trên thân có ánh sáng s¡c vàng, tôi m¾i ch¸u kªt hôn." V« sau, quä nhiên · mµt nß¾c kia có cô gái trên thân cûng có ánh sáng s¡c vàng nhß ngài. Ðó là do ti«n nh½n h§u quä gây tÕo nghi®p lành mà chiêu cäm ra, cho nên ð¶i ð¶i kiªp kiªp h÷ ð«u có ánh sáng s¡c vàng. hai vþ ch°ng h÷ ð¶i nào cûng ð«u là ng߶i tu hành, cùng nhau nghiên cÑu phß½ng pháp tu t§p. Th¶i ðó, ngài ca Diªp xu¤t gia làm TÏ-kheo, cô vþ cûng xu¤t gia làm TÏ-kheo ni, tên là kim quang minh TÏ-kheo ni. Ngài ÐÕi Ca-Diªp tên là TÏ-bát-la, ðây cûng là tên cây, do vì cha m© ngài c¥u ðäo v¾i th¥n cây mà sanh ra ngài nên l¤y tên cây mà ð£t tên con.

Tôn giä ma-ha ca Diªp là ng߶i có ð¸a v¸ r¤t quan tr÷ng trong Ph§t giáo. Chß Ph§t thuyªt pháp, các v¸ ÐÕi PhÕm thiên cùng tø hµi và dâng hoa sen b¢ng vàng lên cúng Ph§t. Có mµt hôm, Ph§t c¥m hoa sen vàng ðßa ra trß¾c ðÕi chúng, b¤y gi¶, trong pháp hµi có hàng tråm vÕn tr¶i, ng߶i, không ai bi¬u lµ thái ðµ gì, chï có Tôn giä ma-ha ca Diªp mïm c߶i. Lúc ðó Ph§t nói: "Ta có Chánh pháp nhãn tÕng Niªt-bàn di®u tâm, pháp môn tâm ¤n, th§t tß¾ng vô tß¾ng, ðã truy«n cho ca Diªp." Vì thª ngài ca Diªp là T± ð¶i thÑ nh¤t cüa Ph§t giáo · Thiên Trúc. Tôn giä hi®n gi¶ vçn còn s¯ng · thª gi¾i này. sau khi Ph§t nh§p Niªt-bàn, Tôn giä ma-ha ca Diªp bèn ðªn núi Kê Túc · Vân nam nh§p ð¸nh, ðþi lúc Ðß½ng lai hÕ sanh di L£c Tôn Ph§t ra ð¶i thành Ph§t, ngài m¾i ðem cà-sa vi«n vàng giao cho ÐÑc Ph§t di L£c, ch×ng ðó ngài m¾i hoàn t¤t nhæng vi®c c¥n làm.

Khi Tôn giä ca Diªp quy y Ph§t xu¤t gia làm TÏ-kheo thì ðã mµt tråm sáu mß½i tu±i, qua b¯n mß½i chín nåm Ph§t thuyªt pháp, h½n ba tråm hµi giäng kinh, Tôn giä ðã h½n hai tråm tu±i. T× khi Ph§t nh§p di®t ðªn nay ðã h½n ba ngàn nåm, có r¤t nhi«u ng߶i tu hành ðªn núi Kê Túc ð¬ tri«u bái T± sß ca Diªp. Núi Kê Túc th߶ng có ba thÑ ánh sáng: ánh sáng Ph§t, ánh sáng vàng, ánh sáng bÕc. khi ðªn núi Kê Túc l­ lÕy, nªu ng߶i có lòng chí thành thì có th¬ nghe ðßþc tiªng chuông vang ra t× trong núi, chï nghe tiªng chuông chÑ không th¤y chuông, cách núi Kê Túc m¤y tråm d£m ð«u có th¬ nghe ðßþc. Ðó th§t là cänh gi¾i b¤t khä tß nghì!

Tôn giä ca Diªp là ng߶i ðßþc hai cái b§c nh¤t trong s¯ ð® tØ Ph§t. 1) Ð¥u-ðà b§c nh¤t, 2) Tu±i cao b§c nh¤t. trong các ð® tØ cüa Ph§t, lu§n v« tu±i tác thì không có ai h½n ngài. trong hàng ð® tØ cüa Ph§t, ngài ån r¤t kham kh±, th÷ døng r¤t kham kh±, tu hành cûng r¤t kham kh±, cho nên ðßþc tôn là hÕnh Ð¥u-ðà b§c nh¤t.

Ð¥u-ðà là tiªng PhÕn, trung hoa d¸ch là Цu T¦u tÑc là ph¤n ch¤n tinh th¥n, mÕnh m¨ tinh t¤n. Ð¥u-ðà tÑc là thñc hành kh± hÕnh, có m߶i hai thÑ kh± hÕnh, m߶i hai hÕnh Ð¥u-ðà này là bi¬u hi®n sñ trø trì Ph§t pháp. Chï c¥n có ng߶i tu hÕnh Ð¥u-ðà thì Ph§t pháp còn trø lâu · thª gian; nªu không có ng߶i tu hÕnh Ð¥u-ðà thì Ph§t pháp b¸ di®t m¤t. M߶i hai hÕnh Ð¥u-ðà là:

1. M£c y ph¤n täo: y ph¤n täo là gì? TÑc là loÕi y phøc ho£c väi mà ng߶i ta ðã dùng r°i không c¥n næa, vÑt bö ði thì ng߶i xu¤t gia ðem nhæng thÑ y phøc ðó v« gi£t sÕch may thành y phøc cüa mình. M£c nhæng thÑ y phøc này có nhæng lþi ích gì? Có lþi ích r¤t l¾n là khiªn cho mình không còn tâm tham, không thích y phøc ð©p, m£c thÑ y phøc này khiªn cho trong lòng r¤t an t¸nh, b¾t ði lòng tham, cûng khiªn cho ng߶i khác không có tâm tham. Nªu mình m£c bµ y phøc quá ð©p, ng߶i khác có th¬ sanh ra mµt thÑ lòng hâm mµ, t× hâm mµ sanh ra ganh ghét, t× ganh ghét sanh ra tâm tham, kª ðó sanh ra tâm trµm c¡p. Nªu m£c y ph¤n täo thì không có ai mu¯n ðªn l¤y trµm, ðó là có lþi cho mình mà cûng có lþi cho ng߶i khác; cûng là nhæng y phøc Phá nÕp mà ng߶i xu¤t gia hay m£c. Vì thª ng߶i xu¤t gia cûng g÷i là "NÕp tØ", có nghîa là nói ng߶i xu¤t gia m£c y Phá nÕp.

2. Chï có ba y, bình bát, t÷a cø: TÑc là nhæng ð° v§t mà ng߶i xu¤t gia ðßþc có. ba y là:

-ÐÕi y: Có loÕi hai mß½i låm ði«u, mµt tråm lë tám miªng. ThÑ y này ð¡p m£c khi giäng kinh thuyªt pháp hay khi vào Hoàng cung.

-Th¤t ði«u y: Là y bäy ði«u, ð¡p m£c khi l­ sám lÕy Ph§t.

-Ngû y: Là y nåm ði«u, ð¡p m£c khi ch¤p lao phøc d¸ch, ði ra vào, ðón rß¾c tiªp ðãi khách khÑa.

TÕi sao chï có ba y, bình bát và t÷a cø? Ðó cûng là khuyên bäo phäi tri túc, ch¾ tham nhi«u v§t ch¤t. Dß¾i ðây là nói v« v§t thñc, có nåm møc:

3. Th߶ng kh¤t thñc: Th߶ng ôm bát ði kh¤t thñc, tñ mình không n¤u nß¾ng.

4. theo thÑ l¾p kh¤t thñc: TÑc là ng×ng · m²i nhà kh¤t thñc, không nói là bö nhà ng߶i nghèo kh± mà ðªn nhà ng߶i giàu có ð¬ kh¤t thñc. Nªu ng×ng lÕi · t×ng nhà thì mµt ngày hóa duyên trß¾c cØa bäy nhà. Nªu bäy nhà ð«u không cúng d߶ng thì ngày hôm ðó không ån. Không th¬ lña ch÷n mà phäi bình ðÆng kh¤t thñc. Không gi¯ng nhß Tôn giä Tu-B°-ð« và ÐÕi ca Diªp có tâm phân bi®t. Tôn giä ÐÕi ca Diªp chuyên ðªn nhà ng߶i nghèo ð¬ kh¤t thñc, vì ngài nghî r¢ng ng߶i nghèo th§t ðáng thß½ng, nªu không gieo tr°ng phß¾c lành cho h÷ thì ð¶i sau lÕi càng kh± h½n, vì thª ngài cÑ ðªn hóa duyên ng߶i nghèo. Trái lÕi, Tôn giä Tu-B°-ð« lÕi chuyên hóa duyên ng߶i có ti«n mà không hóa duyên ng߶i nghèo kh±. Ngài cho r¢ng: "Ng߶i giàu, nªu ð¶i nay không gieo tr°ng phß¾c lành thì ð¶i sau lÕi nghèo kh±." M²i v¸ ð«u trình bày lý do cüa mình, ÐÑc Ph§t m¾i qu· trách các v¸ ¤y là b§c A-la-hán có tâm phân bi®t không bình ðÆng.

5. Giæa ngày ån mµt bæa: Sáng s¾m và chi«u t¯i không ån chi hªt, chï ðúng trßa (t× 11-12 gi¶) m¾i ån. Có ng߶i không hi¬u Ph§t pháp, cho r¢ng giæa ngày ån mµt bæa chính là Trì ng÷. Trì ng÷ là bu±i sáng ån, bu±i chi«u không ån. Nªu sáng, chi«u và trßa ð«u ån thì g÷i là "Nång c§t." Giæa ngày ån mµt bæa, là tu hành theo chª ðµ cüa Ph§t dÕy, nh½n vì giæa ng÷ là th¶i gian Ph§t Ñng cúng. Sáng s¾m là chß Thiên ån, quá Ng÷ là súc sanh ån, chi«u t¯i là ngÕ quÖ ån. TÕi sao ng߶i xu¤t gia không ån chi«u? Vì ån chi«u khua ðûa bát, ngÕ quÖ có th¬ ðªn cß¾p l¤y thÑc ån, nhßng mà thÑc ån mµt khi vào mi®ng li«n biªn thành lØa ðö, nh½n ðó mà sanh lòng sân h§n, r°i làm cho ng߶i xu¤t gia sanh b¸nh. Thª nên ng߶i xu¤t gia không ån chi«u.

6. Ån ít mµt chút: TÑc là không ån quá nhi«u, nªu ån quá nhi«u, bøng không có ch² chÑa thÑc ån cho nên phäi b§n rµn r¤t nhi«u cho vi®c tiêu hóa.

7. Quá ng÷ không u¯ng nß¾c cô ð£c: Nß¾c cô ð£c là nß¾c ép t× trái cây, sæa bò, sæa ð§u nành. Quá gi¶ Ng÷, ng߶i tu hÕnh Ð¥u-ðà ch½n chính thì không u¯ng nhæng thÑ nß¾c cô ð£c ¤Ü

Có ng߶i chï tu mµt thÑ hÕnh Ð¥u-ðà, ho£c hai, ho£c ba, ho£c b¯n thÑ, ho£c tu tr÷n v©n các hÕh Ð¥u-ðà, ð«u là tuÏ theo sÑc mình mà thñc hành. Nåm møc · trên là v« ån u¯ng, còn nåm møc sau ðây là v« m£c ·. Ng߶i tu hành cûng không tránh khöi các v¤n ð« ån m£c, ·, ði; cho nên có m߶i hai thÑ hÕnh Ð¥u-ðà.

8. — noi A-lan-nhã: A-lan-nhã d¸ch là T¸ch t¸nh xÑ, tÑc là ch² r¤t ít bóng ng߶i, không có thÑ tiªng tÕp loÕn, ðó là n½i m¡t không th¤y thì mi®ng không ham, tai không nghe thì tâm không phi«n. Gi¯ng nhß ng߶i th¤y ð° ån ngon thì sanh ra lòng mu¯n ån. tai không nghe nhi«u tiªng °n ào thì trong lòng không sanh phi«n não, còn · ch² v¡ng l£ng thì d­ døng công tu hành, d­ ngµ ðÕo.

9. — dß¾i bóng cây: Ng߶i tu hành · dß¾i bóng cây, nhßng không quá ba ðêm. — qua hai ðêm thì phäi d¶i ch². TÕi sao thª? Vì nªu · ðó ba ðêm thì s¨ có ng߶i ðªn cúng d߶ng. Vì ng߶i tu hÕnh Ð¥u-ðà không mong c¥u phan duyên, không mong c¥u ðßþc cúng d߶ng thÑc ån ngon.

10. — lµ thiên: TÑc là · khoäng ð¤t tr¯ng.

11. — gò mä: TÑc là · bên gò mä khiªn cho tñ mình có mµt thÑ cäm giác ð¬ ð¯i tr¸ v¾i tánh buông lung: "Này, · ðó có ng߶i chªt, nªu không tu hành v« sau ta cûng gi¯ng nhß thª, ta phäi g¤p rút tu hành m¾i ðßþc." — bên gò mä thì không th¬ nào l߶i biªng ðßþc.

12. Lßng không dính chiªu: TÑc là th߶ng ng°i không n¢m, không có n¢m khi ngü nghï, nhß thª m¾i có th¬ døng công mà không l߶i nhác.

Tôn giä ca Diªp chÆng phäi chï tu mµt thÑ hÕnh Ð¥u-ðà, mà cä m߶i hai hÕnh Ð¥u-ðà ð«u tu tr÷n v©n. Ъn khi ngài h½n hai tråm tu±i, Ph§t th¤y ngài tu hÕnh Ð¥u-ðà, không nhçn tâm ð¬ ngài kh± cñc quá, có mµt hôm Tôn giä ca Diªp ðªn ra m¡t Ph§t, Ph§t chia nØa tòa cho Tôn giä ca Diªp cùng ng°i r°i nói v¾i ngài r¢ng: "Ông nay tu±i ðã quá già r°i, nên nghï b¾t ði, ch¾ nên theo hÕnh Ð¥u-ðà cñc kh± nhß thª næa." Tôn giä ca Diªp nghe Ph§t dÕy, chï c߶i mà không ðáp. Nhßng khi ngài tr· v« vçn tu hÕnh Ð¥u-ðà, không cho r¢ng mình tu±i tác ðã cao mà ngßng tu hÕnh Ð¥u-ðà. ÐÑc Ph§t biªt vi®c ¤y nên vui vë nói: "Trong Ph§t pháp cüa ta, hÕnh Ð¥u-ðà cüa ca Diªp có th¬ làm cho Ph§t pháp trø thª nåm tråm nåm næa." cho nên ngài ca Diªp ðßþc khen là hÕnh Ð¥u-ðà b§c nh¤t.

M߶i hai hÕnh Ð¥u-ðà là vi®c tu hành cüa ng߶i xu¤t gia, có mµt s¯ ng߶i tÕi gia nói: "M߶i hai hÕnh Ð¥u-ðà là ð¬ cho ng߶i xu¤t gia tu, chÑ nói v¾i ng߶i tÕi gia chúng tôi ð¬ làm gì?"

Câu nói này m¾i nghe d߶ng nhß r¤t ðúng, nhßng xét kÛ lÕi mµt chút th§t là quá mê si! TÕi sao biªt ðßþc mình trß¾c kia không phäi là ng߶i tu hành, chßa t×ng tu hÕnh Ð¥u-ðà? Có th¬ là các v¸ quên m¤t ð¤y, nên bây gi¶ tôi xin nh¡c lÕi.

Làm sao mình biªt ð¶i sau mình không xu¤t gia? Ho£c là ð¶i sau hÕt gi¯ng B°-ð« cüa mình ðßþc thành thøc, công ðÑc viên mãn, mình s¨ xu¤t gia? Nªu vào ð¶i sau s¨ tu m߶i hai hÕnh Ð¥u-ðà, thì s¨ cäm th¤y r¤t quen thuµc, r¤t tß½ng ßng, ðó là do ð¶i nay ðßþc nghe ðªn, cho nên ð¶i sau m¾i r¤t thích thú mà tu hành. Ðó cûng là do quá khÑ gieo tr°ng nh½n lành nên ð¶i nay kªt ðßþc quä lành v§y. Ho£c là ð¶i nay gieo tr°ng nh½n lành này, ð¶i sau kªt ðßþc quä lành kia. ai dám ch¡c mình mãi mãi là ng߶i tÕi gia? ai dám ch¡c mình mãi mãi không là ng߶i xu¤t gia? ai cûng không th¬ nói mình mãi mãi là phàm phu.

Ma-ha Ca-chiên-diên. Ma-ha, ðã giäi · trên. Ca-chiên-diên là tiªng PhÕn, trung hoa d¸ch là Vån SÑc. V¸ Tôn giä này khéo trau chu¯t vån t×, khéo v« ngh¸ lu§n, ðßþc khen là ngh¸ lu§n b§c nh¤t. V¸ Tôn giä này ngh¸ lu§n v¾i b¤t cÑ ai thì nhÑt ð¸nh ðßþc th¡ng lþi. Có mµt l¥n Tôn giä bi®n lu§n v¾i v¸ ngoÕi ðÕo ch¤p ðoÕn th߶ng, ngoÕi ðÕo höi: "Ph§t giáo nói có sáu n¨o luân h°i, tôi th¤y lý lu§n này không ðúng, ông nói ng߶i chªt r°i tr· lÕi làm ng߶i, nhßng tôi chßa th¤y có ai chªt r°i lÕi tr· v« nhà báo tin cä. Thª thì ông làm sao biªt ng߶i chªt r°i lÕi sanh tr· lÕi làm ng߶i ß? Ði«u này không có cån cÑ. Tôi cho r¢ng ng߶i ta chªt r°i gi¯ng nhß là ng÷n ðèn t¡t, không có ð¶i sau. Ng߶i có ð¶i sau, chï là mµt thÑ tß·ng tßþng, ðó là mµt thÑ giä thiªt cüa ng߶i ð¶i mà thôi."

Tôn giä nghe r°i m¾i nói v¾i v¸ ngoÕi ðÕo r¢ng: "Ng߶i chªt r°i có th¬ tr· v« hay không; trß¾c ðây khi trä l¶i câu höi ðó, tôi xin höi ông: Ng߶i phÕm tµi, b¸ chính phü b¡t c¥m tù, ng߶i ¤y có tñ ý tr· v« nhà ðßþc không? Ng߶i ¤y có ðßþc tñ do không?"

NgoÕi ðÕo ðáp: "Ðß½ng nhiên là không có tñ do, không th¬ tùy ý tr· v« nhà r°i."

Tôn giä nói: "Thª thì ng߶i chªt r°i, vào ð¸a ngøc, cûng gi¯ng nhß ng߶i phÕm tµi b¸ b¡t c¥m tù, không th¬ tñ do tr· v« ðßþc."

NgoÕi ðÕo nghe xong, nói: "Ði«u này r¤t có lý! Ng߶i ta vào ð¸a ngøc thì không tñ do r°i; nhßng nªu ng߶i ¤y sanh lên tr¶i thì r¤t tñ do, tÕi sao cûng không th¤y có ai sanh lên tr¶i r°i lÕi tr· v« nhà báo cho gia ðình biªt ð¬ khöi phäi lo? Vì thª lý lu§n ng߶i chªt r°i sanh lên tr¶i cûng không ðÑng væng."

Tôn giä Ca-chiên-diên ðáp: "Ông nói cûng r¤t có lý ð¤y. Tôi xin lÕi ðßa mµt thí dø: Ví nhß có ng߶i b¤t c¦n l÷t vào h¯ xí (ngày xßa h¯ xí không gi¯ng v¾i nhà xí bây gi¶, ng߶i ta ðào xu¯ng ð¤t mµt cái h¯ l¾n, bên trên gác mµt miªng ván, ng߶i ta ng°i trên miªng ván mà ðÕi ti¬u ti®n. Nªu miªng ván ¤y b¸ møc gçy, ng߶i ta không c¦n th§n s¨ b¸ r¾t xu¯ng ðó), chÆng d­ gì sau khi ra khöi h¯ xí r°i lÕi ch¸u nhäy tr· vào næa sao? Ng߶i ta · thª gian này có khác nào trong h¯ xí, ðßþc sanh lên cõi tr¶i gi¯ng nhß ra khöi h¯ xí, vì thª nên không tr· v« næa. Giä nhß ng߶i này t× trên tr¶i lÕi tr· v«, cûng phäi träi qua mµt th¶i gian dài, vì mµt ngày ðêm trên cõi tr¶i TÑ thiên vß½ng b¢ng nåm mß½i nåm · nh½n gian, mµt ngày ðêm · cõi tr¶i tam th§p tam (tr¶i Ðao Lþi) thì b¢ng mµt tråm nåm · nh½n gian, mµt ngày ðêm · tr¶i DÕ ma b¢ng hai tråm nåm · nh½n gian. Ví nhß có ng߶i sanh lên tr¶i r°i, trß¾c phäi an bài ch² ·. Ch² · an bài ±n thöa xong phäi m¤t ði mµt ho£c hai ngày, nªu nhß ngày thÑ ba lÕi tr· v« thì ðã quá ba tråm nåm r°i. Lúc ðó bà con thân quyªn ðã chªt cä r°i nên không th¤y ðßþc có ng߶i t× cõi tr¶i tr· v«."

Ngài ma-ha Ca-chiên-diên bi®n tài vô ngÕi m²i l¥n tranh bi®n ð«u th¡ng ngoÕi ðÕo ch¤p ðoÕn, ch¤p th߶ng, khiªn cho h÷ tâm phøc, kh¦u phøc mà tiªp nh§n sñ giáo hóa cüa Ph§t. V¸ Tôn giä này còn có mµt tên là Phiªn Th¢ng, vì khi ông ra ð¶i không bao lâu, cha ông chªt, bà m© mu¯n cäi giá, nhßng vì có ðÑa bé nhß sþi dây níu bà lÕi không dÑt ðßþc. Ngài còn có mµt tên là Häo Kiên, vì vai cüa ngài n· nang phi th߶ng, nhìn r¤t ð©p m¡t. Ngài lÕi còn mµt tên là Tß Th¡ng. Tên này b¡t ngu°n t× tß tß·ng linh lþi, bi®n tài vô ngÕi cüa ngài. Vì ngài có ð¥y ðü b¯n thÑ vô ngÕi bi®n tài nên trong hàng ðÕi ð® tØ cüa Ph§t ðßþc tôn xßng là ngh¸ lu§n b§c nh¤t.

B¯n bi®n tài vô ngÕi là:

1. Pháp vô ngÕi bi®n: TÑc là bi®n tài thông ðÕt tên g÷i các pháp, phân bi®t không vß¾ng m¡c.

2. Nghîa vô ngÕi bi®n: Bi®n tài rõ biªt lý cüa các pháp, thông su¯t không tr· ngÕi.

3. T× vô ngÕi bi®n: Bi®n tài thông hi¬u các thÑ ngôn t×, tùy ý di­n nói.

4. NhÕo thuyªt vô ngÕi bi®n: Bi®n giäi nghîa cüa các pháp, viên dung không vß¾ng m¡c, giäng nói cho chúng sanh mµt cách tñ tÕi.

Ma-ha Câu-hy-la, ngài là c§u cüa Tôn giä Xá-lþi-ph¤t. Câu-hy-la là tiªng PhÕn, trung hoa d¸ch là ÐÕi T¤t (vì là ng߶i có ð¥u g¯i l¾n nh¤t trong gia ðình cho nên g÷i là ÐÕi T¤t). Ngài là ng߶i giöi bi®n tranh, do mu¯n lu§n th¡ng cháu mình nên ngài ðªn nam „n е h÷c kÛ thu§t bi®n lu§n và h÷c các thÑ pháp cüa ngoÕi ðÕo, ðªn n²i không có th¶i gian ð¬ c¡t móng tay, vì thª móng tay m÷c ra r¤t dài, ng߶i ta m¾i g÷i ngài là Tr߶ng träo PhÕm chí.

Ly-bà-ða, trung hoa d¸ch là Phòng Tú, là ngôi sao thÑ tß trong Nh¸ th§p bát tú. TÕi sao ngài có tên là Phòng Tú? Vì ngài là ðÑa con do cha m© c¥u ðäo n½i sao Phòng Tú mà sanh ra cho nên l¤y tên sao ð£t tên ngài. V¸ Tôn giä này còn có mµt tên næa, d¸ch ý là "Giä Hòa Hþp". TÕi sao g÷i là Giä Hòa Hþp? B·i vì mµt hôm Tôn giä ði dÕo ch½i · bên ngoài, không ng¶ tr¶i lÕi t¯i, tr· v« nhà không k¸p næa. Vì ði dÕo mµt ngày r¤t là m®t möi, ngài b²ng g£p mµt cái nhà tÕm nghï · bên ð߶ng, li«n vào ðó nghï qua ðêm. Ðß½ng lúc ngài thiu thïu ngü, có hai con quÖ mµt l¾n mµt nhö, quÖ l¾n thân hình r¤t to, m£t xanh môi ðö, rång nanh to nhß ngà voi chïa ra ngoài chiªc mi®ng rµng hoác, x¤u xí phi th߶ng. Còn con quÖ nhö lÕi càng x¤u h½n: m¡t, tai, mûi, lßÞi, mi®ng g¥n nhß gom lÕi mµt ch², th§t là khó nhìn. con quÖ l¾n ¤y vác mµt cái thây ma ðªn höi ngài Ly-bà-ða: "Hai ðÑa tôi ån cái thây ma này ðßþc không?"

Nªu ngài Ly-bà-ða nói "Ðßþc", thì hai con quÖ s¨ nói: "Chúng tôi chï mu¯n ån th¸t ông thôi."

Nªu nhß nói "Không ðßþc", thì hai con quÖ s¨ không có gì ð¬ ån và cûng ðòi ån th¸t ngài.

B¤t lu§n là ngài nói thª nào, hai con quÖ cûng ð«u mu¯n ån th¸t ngài cä, vì thª ngài không trä l¶i là ån ðßþc hay không. Tiªp theo, con quÖ l¾n xé ån c£p ðùi cüa thây ma. con quÖ nhö bèn rÑt c£p ðùi cüa ngài Ly-bà-ða ðem ráp vào thân thây ma ¤y. Ån xong c£p ðùi, con quÖ l¾n lÕi ån tiªp hai cánh tay. con quÖ nhö lÕi rÑt hai cánh tay cüa ngài Ly-bà-ða ðem ráp vào thân thây ma. CÑ theo ðà ðó, con quÖ l¾n lÕi l¥n l¥n nu¯t hªt cä khúc mình cüa thây ma và con quÖ nhö lÕi ðem khúc mình cüa ngài Ly-bà-ða ráp thª vào ðó. Vì thª ngài Ly-bà-ða m¾i nghî r¢ng: "Bây gi¶ ta không còn thân th¬ næa, vì toàn bµ thân th¬ ðã ráp vào thây ma r°i." Ngày thÑÖ l¾n xé ån c£p ðùi cüa tthª vào ðó. Vì thª ngài Ly-bà-ða m¾i nghî r¢ng: "Bây gi¶ ta không còn thân th¬ næa, vì toàn bµ thân th¬ ðã ráp vào thây ma r°i." Ngày thÑÖ l¾n xé ån c£p ðùi cüa thây ma. con quÖ nhö bèn rÑt c£p ðùi cüa ngài Ly-bà-ða ðem ráp vào thân thây ma ¤y. Ån xong c£p ðùi, con quÖ l¾n lÕi ån tiªp hai cánh tay. con quÖ nhö lÕi rÑt hai cánh tay cüa ngài Ly-bà-ða ðem ráp vào thân thây ma. CÑ theo ðà ðó, con quÖ l¾n lÕi l¥n l¥n nu¯t hªt cä khúc mình cüa thây ma và con quÖ nhö lÕi ðem khúc mình cüa ngài Ly-bà-ða ráp âu nói ¤y làm cho ngài khai ngµ và xu¤t gia chÑng quä, nên tên cüa ngài là Giä Hòa Hþp.

Châu-lþi-bàn-ðà-già (Ti¬u иa ÐÕo) cùng v¾i Bàn-ðà-già (иa ÐÕo) là hai anh em. anh sanh · bên ð߶ng, em cûng sanh · bên ð߶ng, cho nên m¾i có tên này. theo phong tøc „n е, ng߶i con gái sau khi kªt hôn, khi s¡p sanh n· phäi tr· v« nhà cha m©. Ng߶i anh có tên là иa ÐÕo, vì lúc bà m© s¡p sanh, ðáng l¨ phäi v« nhà s¾m mµt tí, nhßng bà ta không ch¸u v«. T¾i gi¶ phút chót, ðÑa bé s¡p sanh ra bà m¾i ch¸u tr· v«, kªt quä là chßa t¾i ðßþc nhà bà ðã sanh ðÑa bé d÷c ð߶ng, cho nên ð£t tên là иa ÐÕo, nghîa là con ð߶ng. Ъn khi s¡p sanh ðÑa bé thÑ hai, bà vçn không ch¸u v« nhà s¾m, ðªn phút chót m¾i ch¸u v«, kªt quä cûng nhß l¥n trß¾c, ðÑa bé lÕi ðßþc sanh d÷c ð߶ng, cho nên ð£t tên là Ti¬u иa ÐÕo. anh sanh ra nhß thª nào thì em cûng sanh ra ðúng nhß thª ðó, cách sanh thì gi¯ng nhau, nhßng trí hu® thì lÕi khác nhau xa. Ng߶i anh thì thông minh tuy®t ðïnh, còn ng߶i em thì ngu si quá mÑc. ngu si ðªn cÞ nào? ngu si ðªn n²i nØa bài k® h÷c cûng không thuµc. Ph§t bäo nåm tråm v¸ La-hán dÕy cho ông mµt bài k®:

Giæ mi®ng, nhiªp tâm, thân không phÕm,

Ch¾ hÕi t¤t cä loài hæu tình,

Kh± hÕnh vô ích nên xa lánh,

Hành giä nhß thª m¾i ðµ sanh.

Giæ mi®ng, nhiªp tâm không cho buông lung, thân không phÕm gi¾i, ðó là giæ ba nghi®p thanh t¸nh. Яi v¾i b¤t cÑ chúng sanh nào cûng không nên làm cho h÷ sanh phi«n não, là chÆng nên ð¬ cho h÷ vì mình mà sanh phi«n não. tu kh± hÕnh không hþp cách nhß giæ gi¾i trâu, b¡t chß¾c theo trâu; giæ gi¾i chó, b¡t chß¾c theo chó; lÕi có ngoÕi ðÕo th¶ lØa, cho lØa là T± sß cüa h÷; có ngoÕi ðÕo th¶ tro, khi ngü thì n¢m trong ð¯ng tro, nên mình trét ð¥y tro; có ngoÕi ðÕo th¶ ðinh, n¢m trên ván có ðóng ðinh, mûi ðinh ðâm nát thân th¬ cüa h÷, d¥u là ðau ð¾n khó ch¸u, nhßng vçn thñc hành. Nhæng loÕi k¬ trên g÷i là kh± hÕnh vô ích, ng߶i tu hành phäi xa lánh thì m¾i giáo hóa chúng sanh ðßþc.

Nåm tråm v¸ La-hán m²i ngày thay phiên nhau dÕy Châu-lþi-bàn-ðà-già h÷c bài k® tøng này, h÷c r¤t lâu mà ông vçn không thuµc. Dù nåm tråm v¸ La-hán ð«u có th¥n thông dÕy ông ð÷c mµt l¥n, hai l¥n, ba l¥n, b¯n l¥n, nåm l¥n, sáu l¥n..., dÕy r°i höi ông, ông lÕi cûng không nh¾. Vì thª ng߶i anh ông n±i gi§n m¾i bäo ông hoàn tøc, không nên ði tu næa. Nhßng Ti¬u иa ÐÕo trí nh¾ quá kém cõi mà tánh gi§n h¶n lÕi quá l¾n, m¾i nói v¾i anh r¢ng: "Anh không cho tôi xu¤t gia thì tôi chªt cho anh xem!" Nh½n ðó ông ra sau v߶n hoa ð¸nh treo c±. B¤y gi¶ ÐÑc Ph§t Thích ca Mâu ni biªn thành v¸ th¥n cây, nói v¾i ông: "Anh là ph¥n anh, còn ông · ðây tu hành có sao ðâu."

Ti¬u иa ÐÕo nghe nói nghî th¥m: "Phäi ð¤y! anh là anh, ta là ta. anh không có quy«n bäo ta không th¬ xu¤t gia."

ÐÑc Ph§t lÕi nói: "Bây gi¶ ta dÕy ông mµt câu ChØu täo, tÑc là quét ð¤t, quét tâm cüa ông, quét sÕch nhæng bøi b£m trong tâm cüa ông."

Ti¬u иa ÐÕo nghe nói nghî th¥m: "Phäi ðó! Quét nhæng bøi d½ trong tâm mình cho sÕch." tuy nhiên, ông nh¾ ðßþc chæ ChØu thì quên m¤t chæ Täo; nh¾ ðßþc chæ Täo lÕi quên m¤t chæ ChØu; gi¯ng nhß chúng ta ni®m Ph§t, càng ni®m v÷ng tß·ng càng nhi«u. Nhßng ông ta là ng߶i c¯ g¡ng không biªng l߶i, t× sáng t¾i chi«u "ChØu täo" quét tâm mình. Ni®m t¾i ni®m lui mãi, không ð¥y mµt tu¥n l­, ðßþc hoát nhiên khai ngµ. Mµt khi ðã khai ngµ thì cái gì cûng rõ biªt hªt, thông ðÕt ðßþc th§t tß¾ng các pháp, so v¾i anh ông thì ông thông minh g¤p nhi«u l¥n. cho nên ng߶i ngu si chï c¥n døng công tu hành thì ai cûng có th¬ khai ngµ ðßþc.

Có ng߶i nói: "Xem kinh ði¬n không hi¬u thì không c¥n xem kinh ði¬n làm chi, chï xem tâm thôi." Thª nào g÷i là xem tâm? xem tâm chính là quét sÕch hªt nhæng v÷ng tß·ng trong tâm mình. Hi®n tÕi chúng ta ð«u thông minh h½n Châu-lþi-bàn-ðà-già, vì thª chúng ta không nên hüy hoÕi thân mình, chÆng nên xem th߶ng mình, mà phäi døng công tu h÷c Ph§t pháp. Không nhß thª, dù cho tôi nói pháp cho các v¸ hay cách m¤y ði næa mà các v¸ không tin, không thñc hành, thì nói nhi«u cûng vô ích. Nhßng nªu tôi nói pháp th§t t¥m th߶ng mà quý v¸ c¯ g¡ng thñc hành, cûng có th¬ biªn thành ra di®u pháp. Di®u pháp mà không thñc hành thì chÆng phäi là di®u pháp; chÆng phäi di®u pháp mà ch¸u thñc hành cûng tr· thành di®u pháp. cho nên ng߶i h÷c Ph§t pháp phäi luôn luôn tinh t¤n hß¾ng v« phía trß¾c, ch¾ nên lùi bß¾c ho£c biªng l߶i. Luôn luôn tinh t¤n nhß thª thì mµt ngày kia s¨ nh§n biªt ðßþc Chân di®n møc sÇn có cüa chính mình.

Nan-ðà. Tôn giä Nan-ðà là em cüa Ph§t (em cùng cha khác m©), sanh vào ngày mùng 9 tháng 4, Ph§t thì sanh vào ngày mùng 8 tháng 4, ông sanh sau Ph§t mµt nåm, kém Ph§t mµt tu±i. Ph§t có ba mß½i hai tß¾ng, Nan-ðà chï có ba mß½i tß¾ng và th¤p h½n Ph§t b¯n lóng tay. Nan-ðà là tiªng PhÕn, d¸ch là HÖ, cho nên g÷i là HÖ Tôn giä. Ðó là tên riêng cüa ông. Có kinh ði¬n ghép tên ông v¾i tên vþ mà g÷i là Tôn-ðà-la Nan-ðà. Tôn-ðà-la cûng là tiªng PhÕn, d¸ch là Häo ái. Tôn-ðà-la Nan-ðà là nói v¸ Nan-ðà này là cüa Tôn-ðà-la. Ðó là nói ông Nan-ðà r¤t yêu vþ. hai ng߶i có th¬ nói là nhß keo s½n, m²i ngày ð«u · chung mµt ch², ði ðÑng n¢m ng°i không r¶i nhau mµt kh¡c. Mµt hôm Ph§t ðªn Vß½ng cung kh¤t thñc hóa duyên, lúc ¤y vþ ch°ng Tôn-ðà-la Nan-ðà ðang ån c½m. khi th¤y Ph§t ðªn kh¤t thñc, Nan-ðà bèn s¾t bát b¢ng cách c¥m bát s¾t thêm c½m và thÑc ån lên trên. Ông ðem bình bát cüa Ph§t ra v¾i ð¥y ¡p c½m và thÑc ån, khi ông s¡p ðßa bát lÕi cho Ph§t thì vþ ông nói: "Bây gi¶ nh± mµt bãi ðàm trên ð¤t, ông phäi tr· v« trß¾c khi ðàm khô, nªu không tôi s¨ phÕt ông ð¤y." Nan-ðà nói: "Ðßþc mà!"

Nhßng khi ông s¡p ðßa bình bát cho Ph§t, Ph§t dùng th¥n thông lui lÕi sau, Nan-ðà thì vçn bß¾c t¾i trß¾c, t×ng bß¾c t×ng bß¾c ði ðªn KÏ Hoàn tinh xá. Thñc ra Vß½ng cung cách v߶n KÏ Th÷ C¤p Cô еc h½n nåm d£m, nhßng Ph§t dùng th¥n thông ðßa ông v« tinh xá, r°i bäo ông cÕo tóc ngay, ép ông xu¤t gia. Vì ông không bö ðßþc vþ cüa mình nên không mu¯n xu¤t gia. Nhßng vì Ph§t là anh cüa ông nên ông ðâu dám không nghe l¶i. Ông nghî th¥m: "Hôm nay mình xu¯ng tóc, bæa khác mình s¨ chÕy tr· v«." Vì thª ông luôn luôn rình ch¶ c½ hµi, nhßng hôm nay ch¶, ngày mai ch¶, ch¶ hoài ch¶ mãi mà c½ hµi không ðªn, vì Ph§t và các v¸ La-hán ð«u luôn có m£t · tinh xá KÏ Hoàn. do ðó ông càng b°n ch°n thêm. Mµt hôm Ph§t cùng các v¸ La-hán ð«u ði ra ngoài th÷ trai, chï còn lÕi Nan-ðà · giæ tinh xá. Ông nghî bøng: "Hôm nay mình có c½ hµi r°i ðây." Nhßng trß¾c khi ði Ph§t bäo ông quét nhà, ông gom rác lÕi mµt ch², b²ng mµt tr§n gió th±i ðªn, rác lÕi bay tÑ tung. Vì thª ông ðóng hªt các cØa lÕi, nhßng ðóng cØa này xong thì cØa kia lÕi m· ra. CÑ nhß thª, quét t¾i quét lui, ðóng ði ðóng lÕi mãi, qua hai ba tiªng ð°ng h° vçn chßa xong. Th¤y Ph§t s¡p v«, ông nghî bøng: "B¤t lu§n Ph§t có v« hay không, mình nh¤t ð¸nh phäi chÕy v«." Ông lÕi nghî tiªp: "Ph§t chï ði theo ð߶ng l¾n, không ði theo ð߶ng nhö ðâu, mình nên theo ð߶ng nhö mà chÕy là hay nh¤t."

Thª r°i ông bö tinh xá theo ð߶ng nhö chÕy v«, chÕy mµt mÕch ðªn hai d£m, th¤y Ph§t t× ð¥u kia ði lÕi, ông bèn núp vào sau mµt thân cây l¾n, ð¸nh ch¶ Ph§t ði qua s¨ chÕy tiªp. Nào ng¶, ông ð¸nh chÕy qua bên này, lÕi th¤y Ph§t ðªn t× hß¾ng ðó; cÑ thª tránh qua tránh lÕi mµt h°i Ph§t th¤y ông li«n höi: "TÕi sao ông không giæ nhà mà làm gì · ðây?" Nan-ðà nghî bøng: "Mình ðâu có th¬ nói mu¯n v« nhà ðßþc", bèn thßa: "Con ch¶ hoài ch¶ mãi, ch¶ Ph§t tr· v« không ðßþc nên con ra ðây ðón, vì sþ Ph§t c¥m bát không n±i."

Ph§t nói: "Chú em này thi®t là t¯t quá." Nh½n ðó Ph§t lÕi ðßa ông tr· v« tinh xá KÏ Hoàn. Tr· v« tinh xá, Ph§t biªt ông vçn không mu¯n xu¤t gia nên mµt hôm Ph§t nói v¾i ông: "Nan-ðà, ta v¾i ông cùng lên núi ch½i nhé!"

-Thßa vâng! Nan-ðà ðáp và nghî th¥m: "B§n lên núi này mình có c½ hµi tr¯n r°i ðây."

Trên núi có r¤t nhi«u khï, ß¾c ch×ng nåm sáu tråm con. Ph§t höi Nan-ðà: "Này Nan-ðà! con khï này so v¾i vþ ông, ai ð©p h½n?"

Nan-ðà nghe Ph§t höi nhß v§y li«n ðáp ngay: "Ðß½ng nhiên là Tôn-ðà-la ð©p h½n nhi«u. sao Ph§t lÕi ðem Tôn-ðà-la so sánh v¾i b÷n khï ¤y?"

Ph§t khen: "Này Nan-ðà, ông r¤t thông minh nên biªt Tôn-ðà-la ð©p h½n con khï."

Mµt hôm Ph§t lÕi nói v¾i Nan-ðà: "Nan-ðà, ông ch¡c chßa lên tr¶i, ta s¨ ðßa ông ðªn ðó nhé!"

ÐÑc Ph§t cùng Nan-ðà ng°i kiªt già, Ph§t dùng th¥n thông ðßa Nan-ðà lên cõi tr¶i. Lên ðªn cõi tr¶i, th¤y ng߶i trên ðó ð©p h½n ng߶i nhân gian g¤p m¤y ngàn vÕn l¥n, nh¤t là Thiên næ lÕi càng ð©p ð¨ h½n næa. Ði ðªn mµt Thiên cung có nåm tråm v¸ Thiên næ ðang trang hoàng nhà cØa. Nan-ðà nhìn th¤y nhæng Thiên næ này th§t là ð©p ð¨ chßa t×ng th¤y bao gi¶ bèn sanh tâm luyªn ái, ông höi mµt v¸ cung nh½n: "Cung tr¶i này sao không có chü nh½n?" V¸ cung nh½n ¤y ðáp: "Chü nh½n cüa chúng tôi chßa ðªn. Ông ta là em cüa Ph§t, hi®n ðang xu¤t gia tu hành theo Ph§t. Ðþi ðªn khi mãn ð¶i; ông ta s¨ sanh v« ðây; nåm tråm v¸ Thiên næ này ð«u là vþ cüa ông ta cä."

Nan-ðà nghe nói nghî bøng: "Ta nên g¤p rút tu t§p, không c¥n phäi tr· v« nhà næa." B¤y gi¶ ÐÑc Ph§t höi ông: "Nhæng thiên næ này có ð©p không? so v¾i Tôn-ðà-la ai ð©p h½n?"

Nan-ðà thßa: "Tôn-ðà-la làm sao mà sánh ðßþc v¾i các Thiên næ này! S¡c ð©p cüa Tôn-ðà-la so sánh v¾i các Thiên næ không khác nào ðem s¡c ð©p cüa con khï cái so sánh v¾i s¡c ð©p cüa Tôn-ðà-la."

ÐÑc Ph§t nói: "V§y thì ông mu¯n Thiên næ hay mu¯n Tôn-ðà-la?"

Nan-ðà thßa: "Ðß½ng nhiên là con mu¯n Thiên næ. Thiên næ thi®t là ð©p ð¨ vô song!"

ÐÑc Ph§t nói: "Nªu mu¯n sanh v« ðây, thì khi tr· v« ông phäi c¯ sÑc tu hành ði."

Vì thª khi tr· v« Nan-ðà ngày ðêm ng°i thi«n, døng công r¤t tinh t¤n. Nan-ðà s¾m t¯i t÷a thi«n, mµt lòng mu¯n làm Thiên chü. Ph§t biªt r¢ng phß¾c tr¶i hæu l§u, hß·ng hªt r°i s¨ ð÷a lÕc vào ác ðÕo, mu¯n nh¡c nh· ông ð¬ ông th¤y rõ ý tß·ng cüa mình không ðúng, vì thª Ph§t m¾i ðßa ông xu¯ng ð¸a ngøc, cho xem núi ðao r×ng kiªm vÕc lØa bång lÕnh, m÷i cänh ð¸a ngøc... sau cùng ðªn mµt cänh ð¸a ngøc có hai con quÖ ðang n¤u chäo d¥u. D¥u chßa nóng sôi, mà hai con quÖ này r¤t l߶i, mµt con ðß½ng chøm lØa, mµt con ðß½ng n¢m ngü. LØa chøm vÕc d¥u cháy cháy t¡t t¡t. Nan-ðà l¤y làm lÕ, cäm th¤y hai con quÖ này cÑ chøm nhß thª, d¥u trong vÕc kia bao gi¶ m¾i sôi ðßþc? Ông m¾i höi hai con quÖ ðó: "Này, hai chú làm biªng quá, không ð¯t cháy mÕnh lên, lØa cÑ t¡t hoài, hai chú làm ðªn bao gi¶ m¾i xong vi®c?"

Hai con quÖ m· m¡t nhìn mµt h°i m¾i nói: "Ông ð¬ ý chuy®n này làm chi? B÷n tôi có gì phäi g¤p. Ng߶i tôi ðþi vçn chßa ðªn mà! Ch¶ lâu l¡m m¾i ðªn kia! B÷n tôi hãy còn ränh chán."

Nan-ðà lÕi höi: "M¤y chú ch¶ ai v§y?"

Hai con quÖ nói: "Ông mu¯n biªt à? B÷n tôi nói cho ông biªt: Ng߶i b÷n tôi ðþi là Nan-ðà, em cüa Ph§t Thích ca ð¤y! Ông ta theo Ph§t xu¤t gia tu hành mà lòng cÑ mong hß·ng phß¾c tr¶i v¾i nåm tråm Thiên næ mãi. Ông ta s¨ sanh lên tr¶i, · ðó t× nåm tråm ðªn mµt ngàn nåm. sau ðó ông ta quên vi®c tu hành lÕi tÕo r¤t nhi«u tµi nghi®p. khi ác nghi®p cüa ông ta dçy ð¥y, ông ta s¨ ð÷a vào ð¸a ngøc này ch¸u tµi n¤u d¥u."

Nan-ðà nghe nói r·n cä gai ¯c, ð± m° hôi hµt, nghî th¥m: "Chà, kh± nhß thª này làm sao ch¸u n±i!"

B¤y gi¶ ông không còn mu¯n tu ð¬ sanh lên cõi tr¶i næa, mà quyªt tâm dÑt hªt sanh tØ, không bao lâu ông li«n chÑng ðßþc quä v¸ A-la-hán.

Tß¾ng mÕo cüa Nan-ðà r¤t là ð©p ð¨. Ph§t có ba mß½i hai tß¾ng t¯t, ông có ba mß½i tß¾ng. Nªu có ng߶i chßa quen biªt Ph§t, có th¬ l¥m cho ông là Ph§t. Có mµt l¥n, hàng ngoÕi ðÕo lõa th¬, không khác gì nhóm hippy bây gi¶, trai gái ð«u không h« m£c qu¥n áo. H÷ cho r¢ng hình th¬ thiên nhiên m¾i là Bän lai di®n møc, tÕi sao phäi mang thêm cái l¾p giä bên ngoài? C¥n gì phäi m£c qu¥n áo chÑ? Ðó là cách tuyên truy«n cüa phái ngoÕi ðÕo lõa th¬ · „n е lúc b¤y gi¶. Nhæng ng߶i ngoÕi ðÕo này ðªn tìm Xá-lþi-ph¤t ð¬ bi®n lu§n. Ngài Xá-lþi-ph¤t dù không cao l¾n nhßng lÕi r¤t thông minh, m²i khi ngài m· mi®ng trình bày ð«u r¤t rành r¨ th¤u ðáo, khiªn cho nhæng ng߶i ngoÕi ðÕo này phäi câm mi®ng hªt, không nói ðßþc l¶i nào, m÷i lý do cüa h÷ ðßa ra ð«u không ðÑng væng. sau ðó, nhæng ng߶i ngoÕi ðÕo này nhìn th¤y ngài Nan-ðà cao l¾n ð©p ð¨, bèn nói: "Cä ðªn ông TÏ-kheo nhö ng߶i (chï Xá-lþi-ph¤t) b÷n ta còn nói không lÕi thì làm sao ð¸ch n±i v¸ TÏ-kheo cao l¾n ð©p ð¨ kia ðßþc!" Vì thª nhæng ng߶i ngoÕi ðÕo lõa th¬ này ð«u bái ngài Nan-ðà làm th¥y cüa h÷ và quy y chánh pháp xu¤t gia tu hành. T× ðó v« sau trong b÷n nhæng ng߶i này có nhi«u v¸ thành tñu r¤t cao. Ðó là câu chuy®n ngài Nan-ðà vì thích nåm tråm Thiên næ mà bö vþ nhà, mµt lòng nghî tß·ng ðªn vi®c sanh Thiên qu¯c; v« sau lÕi sþ ð÷a ð¸a ngøc mà c¯ g¡ng tu hành. Ngài do Ph§t giáo hóa và cu¯i cùng tu thành Chánh giác.

A Nan-ðà. Tôn giä a nan là em chú Bác cüa Ph§t. a Nan-ðà là tiªng PhÕn, d¸ch là Khánh HÖ, vì ngài ra ð¶i ðúng vào ngày Ph§t thành ðÕo. khi Ph§t chÑng quä, m÷i ng߶i ð«u vui m×ng, cho nên cha ngài l¤y ði«u khánh hÖ ð£t tên cho ngài.

Trong hàng các ð® tØ thì Tôn giä a nan là ng߶i ða vån b§c nh¤t. Nhæng kinh ði¬n Ph§t nói ra ð«u do ngài a nan kiªt t§p mà thành; nhæng pháp mà Ph§t nói ra, Tôn giä a nan ð«u ghi nh¾ r¤t rõ ràng, mãi mãi không quên sót. Tôn giä a nan chÆng nhæng có trí nh¾ phi th߶ng mà ð¸nh lñc cüa ngài cûng không kém. Ngài có tám thÑ cänh gi¾i b¤t khä tß nghì.

1. Không th÷ thïnh riêng. sao g÷i là thïnh riêng? TÑc là mµt v¸ trong chúng tång ð½n ðµc ðªn nhà thí chü ð¬ tiªp nh§n cúng d߶ng. trong kinh Lång Nghiêm t×ng thu§t lÕi vi®c ngài a nan tiªp nh§n thïnh riêng mà g£p Ma-ðång-già næ trß¾c hªt dùng chú thu§t cüa PhÕm thiên sai sØ ngài, suýt næa m¤t cä ðÕo hÕnh. sau khi Ph§t nói chú Lång Nghiêm, sai B°-tát Vån-thù-sß-lþi ðem th¥n chú này cÑu ngài a nan v«. T× ðó v« sau ngài không còn dám th÷ thïnh riêng næa. L¥n trß¾c sau khi ðßþc giáo hu¤n, ngài không mu¯n lÕi còn có nhæng vi®c tß½ng tñ nhß thª. trong lu§t, Ph§t dÕy: "B¤t cÑ TÏ-kheo nào cûng không ðßþc th÷ thïnh riêng." Thí dø: Có m߶i v¸ TÏ-kheo, có v¸ cß sî ð£c bi®t thích mµt v¸ trong s¯ ðó và chï thïnh mµt v¸ ¤y ði Ñng cúng, vi®c ¤y không th¬ ðßþc. Trái lÕi, cä m߶i ng߶i cùng ði Ñng cúng thì ðßþc cho phép. Ngài a nan nh½n vì trß¾c ðây th÷ thïnh riêng mà g£p phäi vi®c ðáng tiªc, nên sau ðó không tiªp nh§n b¤t cÑ vi®c thïnh riêng nào khác. Ðó là mµt thÑ cänh gi¾i b¤t khä tß nghì.

2. Không nh§n y cû cüa Ph§t. Có mµt s¯ TÏ-kheo ð«u mu¯n giành nhau m£c y cû cüa Ph§t, vì h÷ cho r¢ng ð¡p m£c y cû cüa Ph§t có th¬ sanh trí hu®, di®t tµi nghi®p, kÏ thñc ðó ð«u là bi¬u hi®n mµt thÑ tâm tham. Tôn giä a nan thì không ch¸u ð¡p m£c y cû cüa Ph§t. Ðó là thÑ cänh gi¾i b¤t khä tß nghì thÑ hai cüa ngài.

3. Không g£p m£t phi th¶i. TÑc là lúc không ðáng thåm thì ngài không thåm, lúc ðáng thåm thì ngài m¾i thåm höi. TÑc là hþp v¾i quy cü m¾i thåm viªng, không hþp v¾i quy cü thì không thåm viªng.

4. Không sanh tâm nhi­m. Tôn giä a nan theo Ph§t lên tr¶i, ðªn long cung, ho£c cung ði®n A-tu-la, th¤y r¤t nhi«u Thiên næ, a-tu-la næ và long næ, t¤t cä ð«u ð©p ð¨ vô song, nhßng ngài chßa bao gi¶ có sanh tâm dâm døc, nên nói r¢ng không sanh tâm nhi­m.

5. Biªt cänh ð¸nh cüa Ph§t. Tôn giä a nan biªt Ph§t nh§p vào ð¸nh gì mà các TÏ-kheo khác ð«u không biªt ðßþc. Ðó là cänh gi¾i b¤t khä tß nghì thÑ nåm.

6. Biªt chúng sanh nghe pháp ðßþc lþi ích nhß thª nào. Tôn giä a nan biªt Ph§t · trong ð¸nh giáo hóa t¤t cä chúng sanh và t¤t cä chúng sanh ðßþc nhæng lþi ích gì ngài ð«u biªt rõ.

7. Hi¬u rõ pháp Ph§t. Tôn giä a nan hoàn toàn hi¬u rõ t¤t cä pháp Ph§t nói. Ðây là cänh gi¾i b¤t khä tß nghì thÑ bäy cüa ngài.

8. nghe pháp không höi lÕi. Tôn giä a nan nghe qua pháp Ph§t r°i ghi nh¾ mãi mãi không c¥n phäi thßa höi lÕi.

Ðó là Tôn giä a nan có tám cänh gi¾i b¤t tß nghì mà các Tôn giä khác không có ðßþc.

.
[00][01][02][03][04][05][06][07][08][09][10][11][Next]