Hình ThÑc Cúng D߶ng ban Ð¥u

Mµt ph¦m v§t hiªn ðªn mµt ng߶i mình tôn kính, nh¤t là ng߶i ðó ðã khu¤t m£t, thì ðßþc g÷i là "cúng". Chæ "cúng" có nghîa là cung c¤p cho. Thông th߶ng chúng ta g÷i la biªu, t£ng hay b¯ thí... Lúc Thái TØ T¤t ÐÕt Ða t× bö l¯i tu kh± hÕnh, b¡t ð¥u ði kh¤t thñc và u¯ng ån tr· lÕi bình th߶ng, thì sñ h± trþ t× bên ngoài vô cùng c¥n thiªt. Ngài mong ðßþc sñ h± trþ v« v§t thñc ð¬ thân th¬ ngài khöe mÕnh h¥u có th¬ tiªp tøc cuµc hành trình tìm chân lý cüa ngài. Sñ h± trþ này là mµt hình thÑc cúng d߶ng, vì các ðÕo sî Aán-ðµ th¶i b¤y gi¶ ð«u ðßþc dân chúng tôn kính.

Ng߶i Cúng Ph§t Ð¥u Tiên

Trong s¯ nhæng thí chü dâng v§t thñc ðªn ðÕo sî T¤t ÐÕt Ða lúc ðó có mµt ng߶i tên là Tu-xa-ða. Nàng Tu-xa-ða ðã dâng cho ðÕo sî T¤t ÐÕt Ða mµt món ån n¤u nß¾ng r¤t công phu. sau bæa ån ð¥y ðü ch¤t dinh dßÞng cho c½ th¬ này, Ngài ðªn dß¾i g¯c cây B°-ð« tïnh t÷a liên tiªp 49 ngày ðêm và ðã hoàn thành ðßþc tu® giác tuy®t v¶i trong th¶i gian ðó. Chúng ta có th¬ xem Tu-xa-ða là ng߶i cúng Ph§t ð¥u tiên, m£c dù khi th÷ thñc ðÕo sî T¤t ÐÕt Ða chßa là v¸ toàn giác.

Cúng Ph§t Lúc sanh Ti«n

Sau khi ðã khai qu§t ðßþc kho tàng chân lý, ðÕo sî T¤t ÐÕt Ða bây gi¶ là mµt v¸ Ph§t. Là mµt ðÑc Ph§t, ngài chï khác chúng ta v« nªp s¯ng nµi tâm, còn nhæng sinh hoÕt th߶ng nh§t cûng r¤t bình th߶ng. Bu±i sáng s¾m, sau nhi«u gi¶ tïnh t÷a xong, ngài và môn ð® d÷n d©p sÕch s¨ n½i ðã ngü trong ðêm qua, ho£c dß¾i g¯c cây ho£c trong tinh xá, r°i b¡t ð¥u ði d¥n v« phía các làng mÕc ð¬ kh¤t thñc. Nhæng n½i d×ng chân kh¤t thñc ð«u có nhæng l¶i pháp ng¡n ð¬ nh¡n nhü, khuyên rån m÷i ng߶i tu t§p theo ðÕo giäi thoát mà Ngài ðã khám phá ra ðßþc. sau khi kh¤t thñc ðü ån, ho£c dß¾i g¯c cây, ho£c v« tinh xá, ðÑc Ph§t và môn ð® dùng bæa trßa. trong bæa ån, ðÑc Ph§t th߶ng d£n dò ð® tØ nh¾ nghî ðªn công lao thí chü và sau ðó h°i hß¾ng phß¾c báu ðªn cä chúng sanh. Cûng l¡m khi ðÑc Ph§t không phäi ði kh¤t thñc mà nh§n l¶i m¶i dùng bæa tÕi nhà mµt cß sî th߶ng dân, cüa mµt nhà hào phú ho£c cüa nhà vua. Уc bi®t là trong ba tháng an cß kiªt hÕ, ðÑc Ph§t và chß tång không ði kh¤t thñc, cûng không nh§n l¶i m¶i ði th÷ thñc riêng, mà thí chü ðem v§t thñc ðªn t§n tinh xá ð¬ cúng d߶ng. CÑ nhß v§y tiªp tøc trong th¶i gian g¥n 50 nåm tr߶ng k¬ t× ngày ngài thành Ph§t. Và, hình thÑc cúng d߶ng hay cúng Ph§t lúc sanh ti«n chï có v§y.

Ng߶i Cúng Ph§t sau Cùng

Trong s¯ nhæng cß sî th߶ng dân cúng d߶ng v§t thñc ðªn ðÑc Ph§t, có mµt bæa ån vô cùng cäm ðµng và ðã tr· thành mµt bæa ån l¸ch sØ; bæa ån cüa cß sî Thu¥n-ðà, mµt nhà thþ rèn nghèo khó. Dù nghèo khó nhßng nghe ðªn phß¾c báu cúng d߶ng mµt v¸ Ph§t r¤t hiªm có, nên cß sî Thu¥n-ðà cûng ðã c¯ g¡ng thñc hi®n cho b¢ng ðßþc. trong bæa ån ông chï nh± ðßþc mµt loÕi m¤m ð£c bi®t t§n trong r×ng sâu v« n¤u dâng ðÑc Ph§t. ÐÑc Ph§t dùng bæa tÕi nhà Thu¥n-ðà và h°i hß¾ng phß¾c báu xong, ð°ng th¶i cho hay là ngày nh§p di®t cüa Ngài không còn xa m¤y. T× sau ngày ðó, ðÑc Ph§t không nh§n l¶i m¶i th÷ thñc ðâu næa; và nhß v§y Thu¥n-ðà ðßþc xem là ng߶i cúng Ph§t sau cùng.

Cúng Ph§t sau khi T¸ch Di®t

Sau khi ðÑc Ph§t t¸ch di®t thì sñ cúng Ph§t ðßþc g÷i là cúng d߶ng tam Bäo: Ph§t, Pháp, Tång.

*Cúng d߶ng Ph§t Bäo:

Lúc ðÑc Ph§t còn sanh ti«n, còn ån m£c, ði lÕi, nên nhæng v§t thñc, y phøc thu¯c men dâng ðªn ðÑc Ph§t là mµt ð«u c¥n thiªt. sau khi ðÑc Ph§t t¸ch r°i thì sñ dâng cúng l­ v§t ðªn ðÑc Ph§t chï là hình thÑc tßþng trßng. Sñ cúng Ph§t bây gi¶ chï là mµt hình thÑc giä tß·ng xem nhß ngài còn tÕi thª. Ngày xßa các ð® tØ, các ðàn vi®t dâng hiªn l­ v§t cúng d߶ng ngài nhß thª nào, bây gi¶ chúng ta làm ð¬ nh¾ lÕi nhæng cØ chï ¤y, chÑ ðÑc Ph§t chÆng th÷ hß·ng thÑ gì. Hình thÑc này tÕo cho chúng ta cäm giác luôn luôn ðßþc g¥n gûi ðÑc Ph§t ð¬ chúng ta quyªt chí noi theo d¤u chân ngài.

L­ V§t Cúng Ph§t

V§y cúng Ph§t bây gi¶ chï là hình thÑc tßþng trßng; do ðó, nªu m²i khi cúng Ph§t mà chúng ta bày bi®n ðü m÷i thÑ v§t thñc linh ðình, thì không nhæng chï v×a phí cüa, phí công mà còn sai lÕc ý nghîa sâu xa cüa vi®c cúng Ph§t. trong kinh có ghi lÕi nåm món thßþng v¸ mà Ph§t tØ nên dâng lên v¾i t¤t cä lòng thành ð¬ cúng d߶ng ðÑc Ph§t:

- Gi¾i hß½ng v¸: V« phß½ng di®n hình thÑc, chúng ta dùng bông, trái, hß½ng th½m, ðèn sáng ð¬ cúng Ph§t hàng ngày. V« m£c nµi dung, chúng ta phäi nghiêm trì gi¾i lu§t, nghîa là nhæng gi¾i nào chúng ta ðã phát nguy®n th÷ trì thì c¯ g¡ng gìn gæ hàng ngày. Hàng ð® tØ cúng Ph§t cao cä nh¤t th¶i ngài còn tÕi thª cûng nhß bây gi¶ là vi®c tinh chuyên tu t§p và thñc hành chánh pháp. Mùi hß½ng thñc hành chánh pháp và tu ðÕo giäi thoát dù ngßþc gió cûng bay kh¡p muôn phß½ng và hòa hài trong t¤t cä cänh gi¾i Ph§t.

- иnh hß½ng v¸: ÐÑc Ph§t bäo tâm cüa chúng ta gi¯ng nhß con vßþn chuy«n cây, không lúc nào ng×ng nghï. Ngày nào tâm còn loÕn ðµng là ngày ¤y ng÷n ðèn trí tu® cüa chúng ta chßa th¡p sáng ðßþc. do ðó, m²i ngày chúng ta nên có mµt ít thì gi¶ ð¬ t§p ð¸nh tïnh tinh th¥n. trong gi¶ phút ðó c¯ g¡ng ð×ng ð¬ cho nhæng tß tß·ng x¤u, nhæng ý nghî ác xen vào làm tâm h°n loÕn ðµng. Gi¶ phút nào tâm tß chúng ta l¡ng ðµng là gi¶ phút ¤y chúng ta ðang dùng ð¸nh hß½ng v¸ ð¬ cúng d߶ng ðÑc Ph§t.

-Tu® hß½ng v¸: Tu® là trí tu®. Trí tu® cüa chúng ta phát sanh qua ba ngö: Vån tu®, Tß tu® và tu tu®. Vån tu® là l¡ng nghe ho£c ð÷c lÕi nhæng l¶i dÕy cüa ðÑc Ph§t. Dù nghe hay ð÷c cûng v¾i tinh th¥n khách quan, không ð¬ b¤t cÑ thành kiªn nào chi ph¯i. Tß tu® là suy gçm tr· lÕi. qua giai ðoÕn nghe hay ð÷c r°i, chúng ta ð¬ tâm suy gçm tr· lÕi cho thñc rõ ràng, phäi trái phân minh. giai ðoÕn thÑ ba (Tu tu®) là quyªt tâm thñc hành nhæng ði«u chân chánh và loÕi bö nhæng ði«u x¤u ác trong tâm h°n chúng ta. Thñc hành mµt cách ðúng ð¡n theo nhæng phß½ng pháp, nhæng l¶i dÕy hß¾ng chúng ta ðªn chân tr¶i giäi thoát giác ngµ.

- Giäi thoát hß½ng v¸: Dùng sñ giäi thoát cä thân lçn tâm ð¬ cúng d߶ng ðÑc Ph§t; nghîa là chúng ta h¢ng c¯ g¡ng tu t§p ð¬ vßþt ra ngoài sñ chi ph¯i cüa phi«n não và ngã ch¤p. Phi«n não bao g°n trong ba thÑ tham, sân, si sÇn có trong chúng ta. Ngã ch¤p là không nh§n chân ðßþc lý vô th߶ng cüa cuµc ð¶i nên cái gì cûng cho là th§t có, cái gì cûng th¤y cái "ta" ðÑng ð¥u và cu¯i cùng m÷i thÑ ð«u ðem vào tùy thuµc theo cái "ta" ðó.

-Giäi thoát tri kiªn hß½ng v¸: Ðây là loÕi hß½ng v¸ quí giá nh¤t mà r¤t hiªm ng߶i tìm ra ðßþc ð¬ cúng Ph§t. Giäi thoát tri kiªn nghîa là chúng ta ðã thñc sñ vßþt ra ngoài vòng chi ph¯i cüa phi«n não, vßþt ra ngoài cä ngã ch¤p và pháp ch¤p. Ph¥n giäi thoát thÑ tß, chúng ta m¾i giäi thoát ðßþc ngã ch¤p, ph¥n này chúng ta giäi thoát luôn cä pháp ch¤p. Ðây là møc ðích t¯i h§u và cûng là món thßþng v¸ trong Ph§t Giáo. Nåm món thßþng v¸ cúng Ph§t trên dù có ngßþc gió cûng töa hß½ng ngào ngÕt. trong kinh Pháp Cú ðÑc Ph§t bäo: "Mùi hß½ng cüa các thÑ hoa, dù là hoa chiên ðàn, hoa mÕn ðà la, hay hoa mÕt lÜ ð«u không th¬ bay ngßþc gió, chï có mùi hß½ng ðÑc hÕnh cüa ng߶i chân chánh tu ðÕo giäi thoát, tuy ngßþc gió vçn bay kh¡p cä muôn phß½ng". Hãy c¯ g¡ng tñ tay mình tÕo nåm món hß½ng v¸ trên ð¬ cúng d߶ng ðÑc Ph§t.

*Cúng d߶ng Pháp bäo:

Pháp là nhæng l¶i dÕy, nhæng phß½ng châm hành ðµng mà ðÑc Ph§t ðã dÕy còn lßu lÕi ðªn ngày nay ð¬ chúng ta noi theo ðó h÷c höi và tu t§p. Chúng ta tích cñc góp ph¥n vào vi®c truy«n ðÕt nhæng giáo pháp ðó ðªn quäng ðÕi qu¥n chúng là mµt trong nhæng cách cúng d߶ng ðÑc Ph§t. trong kinh Pháp Cú có dÕy, trong t¤t cä các sñ cúng d߶ng, cúng d߶ng pháp là t¯i thßþng. Vi®c cúng d߶ng pháp này có nhi«u cách: Tñ mình h÷c höi l¶i Ph§t dÕy; giäi bày l¶i ðÑc Ph§t cho ng߶i khác nghe ð¬ tu t§p; góp ph¥n vào vi®c ¤n t¯ng kinh sách; t± chÑc các l¾p h÷c Ph§t... T¤t cä nhæng vi®c làm này ð«u quy tø v« mµt m¯i là tiªp tøc sÑ mÕng khêu sáng ng÷n ðèn chánh pháp cüa ðÑc Ph§t ðªn t§n v¸ lai.

*Cúng d߶ng tång bäo:

Chß tång là nhæng ng߶i xu¤t gia, s¯ng không nhà cØa nhßng s¯ng mµt cách hòa hþp, nh¤t là tích cñc theo d¤u chân ðÑc Ph§t. Nhæng v¸ ðó ðßþc xem là trß·ng tØ cüa ðÑc Ph§t, có b±n ph§n thay thª ðÑc Ph§t truy«n ðÕt tß tß·ng và nhæng phß½ng pháp tu t§p cüa ngài ðªn m÷i gi¾i. Nªu Ph§t tØ tÕi gia cung kính ðÑc Ph§t và cúng d߶ng ngài lúc sanh ti«n nhß thª nào, thì bây gi¶ chúng ta cûng tiªp tøc üng hµ chß tång trong sÑ mÕng ho¢ng pháp lþi sanh nhß thª ¤y. Nói mµt cách khác, không phäi là chß tång mà b¤t cÑ ai có ðü khä nång mang sÑ m®nh truy«n giáo ðó mà thiªu phß½ng ti®n, chúng ta ð«u üng hµ cä. Làm ðßþc nhß v§y và mang tr÷n tinh th¥n ðó tÑc là chúng ta ðã cúng d߶ng ðÑc Ph§t mµt cách thiªt thñc nh¤t.

Tr· lên là cúng Ph§t bao g°m cä hai phß½ng di®n hình thÑc và nµi dung. — mµt phß½ng di®n nào ðó, chúng ta có th¬ bö qua ph¥n hình thÑc chÑ nh¤t ð¸nh chúng ta không th¬ quên ði ph¥n nµi dung. Nµi dung là ph¥n tinh ba và then ch¯t nh¤t trong Ph§t giáo.

TÕi sao cúng Ph§t?

ÐÑc Ph§t là mµt b§c xÑng ðáng th÷ länh sñ cúng d߶ng. Ngoài 10 danh hi®u ð£c bi®t xßng tán ngài xÑng ðáng th÷ länh sñ cúng d߶ng ðã ghi · ph¥n trß¾c, nhæng ði«u r¤t cø th¬ khác là: Ngài là bñc ðã vßþt ra ngoài m÷i tham døc. Không còn giæ lÕi b¤t cÑ mµt thÑ gì cho riêng mình. Su¯t cuµc ð¶i ngài xä thân tr÷n v©n cho chúng sanh và g¥n nh¤t là cho chúng ta. Nhæng phß½ng châm hành ðµng mà ngài ðã ð¬ lÕi là nhæng li«u thu¯c b± gia truy«n cho thân tâm chúng ta, nªu chúng ta biªt sØ døng. Tß·ng chï bao nhiêu ðó cûng ðü ð¬ chúng ta dâng cúng mà không ð£c ði«u ki®n, không th¤y tiªc. Nhæng ng߶i th×a kª, dù chßa tr÷n lành nhß ðÑc Ph§t, nhßng ðang quyªt chí tiªn theo, chúng ta cûng có b±n ph§n hµ trì. Tóm lÕi, lý do ð½n giän mà chúng ta cúng Ph§t là thù ðáp lÕi ân ðÑc sâu dày cüa mµt b§c ðã dành tr÷n cä cuµc ð¶i cho chúng ta.

Cúng Ph§t vào gi¶ nào?

T§p tøc cúng Ph§t vào gi¶ trßa (ng÷) ðã ån sâu vào ti«m thÑc cüa ðÕi ða s¯ qu¥n chúng. T§p tøc này không phäi là d·, cûng không phäi là sai, nhßng nªu chúng ta không hi¬u tÕi sao và không n¡m ðßþc tinh th¥n cüa nó thì không ðem lÕi lþi ích gì cä mà còn làm lÕc ði chân giá tr¸. H°i sanh ti«n, ðÑc Ph§t th§t sñ dùng bæa vào gi¶ "ng÷". Th§t ra, gi¶ ðó không phäi là gi¶ t¯t nh¤t trong ngày, mà chính cái gi¶ ðßþc quy ð¸nh ð¬ dùng bæa cho ð«u ð£n. Gi¶ gi¤c tu t§p và sinh hoÕt cüa ðÑc Ph§t và tång ðoàn lúc b¤y gi¶ r¤t là phân minh; do ðó không th¬ vì mµt bæa ån mà tr­ näi các vi®c khác. Ðây là vài lý do mà ðÑc Ph§t c¥n quy ð¸nh mµt gi¶ th÷ thñc nh¤t ð¸nh trong ngày. Lý do thÑ nh¤t là ð¬ cho ng߶i phát tâm dâng cúng v§t thñc chu¦n b¸ ðúng lúc. ThÑ hai, ðÑc Ph§t không chü trß½ng n¤u nß¾ng mà chï dùng phß½ng pháp kh¤t thñc ðü nuôi mÕng s¯ng trong ngày ð¬ làm vi®c ðÕo. Nªu ði kh¤t thñc ngày hai hay ba bæa thì hóa ra chï lo nuôi s¯ng thân mình mà bö ði ý nghîa lþi sanh và thì gi¶ tu t§p cao cä. Bu±i trßa là bu±i thu§n lþi nh¤t trong ngày. Chi«u lÕi thì ðÑc Ph§t chï lo vi®c thuyªt pháp và hß¾ng dçn ð° chúng thñc t§p thi«n ð¸nh ð¬ phát huy nång lñc tinh th¥n. V« ph¥n thñc tª cä sñ lçn lý chï có v§y. Bây gi¶ chúng ta cúng Ph§t vào gi¶ ng÷ là noi theo tinh th¥n ðó. Nhßng trên bình di®n bän th¬, vßþt không gian và th¶i gian, nh¤t là dùng nåm món di®u hß½ng thßþng v¸ trên ð¬ cúng d߶ng ðÑc Ph§t, thì chúng ta có th¬ cúng Ph§t vào b¤t cÑ gi¶ phút nào. Nói cách khác là gi¶ phút nào chúng ta thanh l÷c phi«n não, phát huy nång lñc tinh th¥n và khêu tö ng÷n ðèn trí tu® là gi¶ phút ¤y chúng ta ðang cúng Ph§t.

Tóm lÕi, không h÷c höi, không tu t§p, không nªm ðßþc hß½ng v¸ giác ngµ và giäi thoát trong giáo lý cüa ðÑc Ph§t, thì dù có dâng toàn nhæng v§t báu, cúng toàn nhæng món quí nh¤t tr¥n gian này ði næa, chúng ta cûng chï làm ngßþc lÕi bän hoài cüa ðÑc Ph§t.
*