Th¶i gian th¤m thoát trôi qua, b²ng ch¯c tr¶i ðã sang xuân; hoa ðua nhau n·, ðªn ðâu cûng th¤y mµt màu xanh biªc và trên kh¡p các nëo ð߶ng tràn ng§p hß½ng xuân.

Hôm ¤y Ng÷c Lâm d§y s¾m, làm các vi®c th߶ng l® xong, r°i lên xin phép hòa thßþng Thiên †n, sß ông tri khách và sß ông duy na nghï hai ngày ð¬ ði dñ l­ xu¤t gia cüa Vß½ng ti¬u thß ðßþc cØ hành tÕi Thiên hoa Am.

T× sau ngày Thúy H°ng ðßþc g£p Ng÷c Lâm, v« thu§t lÕi cho Vß½ng ti¬u thß biªt là tr× phi nàng quyªt chí xu¤t gia, thì Ng÷c Lâm m¾i g£p nàng ð¬ nói chuy®n.

Trong th¶i gian ðó, Vß½ng ti¬u thß vçn viªt thß tin cho Ng÷c Lâm, m²i l¥n Thúy H°ng mang thß ðªn ð«u trao t§n tay cho Ng÷c Lâm, Ng÷c Lâm th¤y l¶i l¨ trong thß r¤t lßu loát và hªt sÑc vui m×ng khi biªt Vß½ng ti¬u thß nh¤t ð¸nh xu¤t gia, vì th¥y cho r¢ng nàng ðã nh§n thÑc ðßþc con ð߶ng nên ði!

Vß½ng ti¬u thß mu¯n Ng÷c Lâm ðªn dñ l­ xu¤t gia cüa nàng, lúc ð¥u th¥y t× ch¯i, vì th¥y tñ nghî Vß½ng ti¬u thß tuy có nhi«u thi®n cån, song d¥u sao nàng cûng chï là mµt ng߶i con gái, th¥y ðã t×ng làm l­ thành hôn v¾i nàng, cùng tª bái tr¶i ð¤t, bây gi¶ xu¤t gia, tuy là vi®c r¤t ðáng m×ng, song lúc cØ hành l­, v¯n dî ða tình, làm sao nàng có th¬ tránh khöi xúc ðµng và thß½ng cäm. Thêm vào ð¤y, Vß½ng ti¬u thß cØ hành l­ xu¤t gia r¤t tr÷ng th¬, cha m© nàng và h÷ hàng thân thích ð«u có m£t, lúc ðó th¥y s¨ nói v¾i h÷ thª nào? Ng÷c Lâm nghî t¾i ðây li«n nh¤t ð¸nh không tham dñ. song Vß½ng ti¬u thß không nhæng chï m¶i Ng÷c Lâm chÑng kiªn l­ xu¤t gia cüa nàng, mà còn mu¯n tñ tay Ng÷c Lâm xu¯ng tóc cho nàng. Không th¬ t× ch¯i ðßþc, h½n næa th¥y vçn còn nh¾ l¶i sß huynh Ng÷c lam nói là cÑu ng߶i phäi cÑu ðªn n½i ðªn ch¯n, nên cu¯i cùng Ng÷c Lâm phäi mi­n cßÞng nh§n l¶i.

Trß¾c khi lên ð߶ng, Ng÷c Lâm suy nghî mµt h°i nên phøc sÑc thª nào. Th¥y có mµt chiªc áo bông do Vß½ng ti¬u thß biªu, chiªc áo ðó v×a m¾i v×a ð©p, nhßng hi®n gi¶ tiªt xuân ¤m áp ai lÕi ði m£c áo bông? Mà dù có m£c ðßþc chång næa, th¥y cûng không nên m£c chiªc áo ¤y ð¬ ði dñ l­. Ngoài chiªc áo ¤y ra, Ng÷c Lâm không còn cái nào ðáng k¬ là cái áo. Nªu m£c chiªc áo ðó th¥y s¨ tång thêm vë mÛ quan, ng߶i ngoài có th¬ l¥m tß·ng th¥y vçn còn mu¯n mßu ð° gì. Ng߶i tu có m¥u s¡c cüa ng߶i tu, b·i thª th¥y quyªt ð¸nh m£c chiªc áo cû hàng ngày ðªn Thiên hoa am dñ l­.

Khi t¾i Thiên hoa Am, Ng÷c Lâm ðã th¤y ng߶i ra vào t¤p n§p, ngoài cØa am có b¯n ng߶i tÏ næ ðÑng ðón khách, nhæng ng߶i này Vß½ng t¬ tß¾ng m¾i mß¾n ð¬ h¥u hÕ Vß½ng ti¬u thß. Hôm nay h÷ ðßþc c¡t ðÑng · cØa ðón khách.

Lúc ðó Ng÷c Lâm ð¸nh tiªn vào cØa, b¯n ng߶i tÏ næ ðßa m¡t nhìn th¥y mµt lßþt t× ð¥u ðªn chân, r°i v¾i gi÷ng ri­u mát, h÷ höi:

- Ngài t× ðâu ðªn Õ?

Ng÷c Lâm th§t thà nhìn h÷:

- Tôi t× chùa Sùng Ân!

- A! Ngài t× chùa Sùng Ân? Thª có phäi VÕn kim Hòa Thßþng Ng÷c Lâm cho ngài ðªn ð¬ báo tin trß¾c?

Chä là nhæng ng߶i tÏ næ ¤y th¤y Ng÷c Lâm còn ít tu±i, lÕi m£c áo cû, rách nên l¥m tß·ng là ng߶i h¥u cüa Ng÷c Lâm!

B¸ höi d°n nhß thª, lúc ð¥u Ng÷c Lâm nhíu mày, m¡m môi, sau ðó th¥y biªt là h÷ l¥m, vì h÷ tß·ng Ng÷c Lâm là mµt v¸ VÕn kim Hòa Thßþng, ð߶ng ð߶ng tång tß¾ng, ðâu có ån m£c rách rß¾i nhß thª, nên Ng÷c Lâm tñ nghî: tÕi sao nhæng ng߶i này chï nhìn ng߶i b¢ng phøc sÑc b« ngoài mà không ð¬ ý ðªn nhæng ði¬m khác; giä sØ bây gi¶ ðem mµt bµ áo long bào cüa nhà vua m£c cho mµt ng߶i b¢ng g², không biªt sau h÷ có ch¸u kªt hôn v¾i ng߶i ðó không?

Ng÷c Lâm lÕi nghî r¢ng, cuµc ð¶i v¯n là mµt t¤n tu°ng, lúc thì ðóng vai con cái, lúc thì ðóng vai cha m©. H÷ ðã tß·ng mình là ng߶i h¥u cüa Ng÷c Lâm ðªn báo tin trß¾c, tÕi sao mình không lþi døng c½ hµi ¤y ð¬ di­n mµt h°i k¸ch?

- Ng÷c Lâm hòa thßþng cûng s¡p ðªn Õ! Không biªt khöi tr­ gi¶ không?

- Có phäi Ng÷c Lâm hòa thßþng s¡p ðªn thì thôi, ông ð×ng nói läi nhäi næa!

Ðó là câu nói cüa Thúy Ng÷c, mµt trong b¯n ng߶i tÏ næ. V¾i mµt gi÷ng hªt sÑc kiêu mÕn, nàng nói tiªp:

- Lúc này Vß½ng t¬ tß¾ng và các quan khách cùng các ðÕi lão hòa thßþng hi®n ðang ng°i trong phòng khách nói chuy®n, ti¬u thß và cô Thúy H°ng ðang · nhà trong, ông ð×ng có xông xáo, ðây có cån phòng nhö, ông hãy vào ng°i tÕm mµt lát ði! DÑt l¶i, Thúy Ng÷c ðßa tay chï vào cån phòng · ð¥u h°i dçy nhà bên tay m£t.

Ng÷c Lâm không thèm nói gì thêm vì th¥y cho r¢ng nói v¾i nhæng ng߶i ¤y cûng vô ích, th¥y chï thß½ng hÕi cho h÷ ðem thân làm tôi t¾ ng߶i ta, ðã không biªt tüi h± thì thôi, lÕi còn hþm hînh lên m£t, tß·ng ta ðây danh dñ l¡m, th§t cûng ðáng thß½ng!

Ng÷c Lâm tiªn vào cån phòng, ðßa m¡t nhìn mµt lßþt m¾i biªt ðó là phòng ngü cüa ng߶i làm.

Ng÷c Lâm ng°i xªp b¢ng, nh¡m m¡t tr¥m tß.

Ng÷c Lâm cÑ ng°i yên trong cån phòng, không ai ðoái hoài ðªn th¥y, cûng không ai cho mµt chén nß¾c. Mµt lúc sau, lÕi vçn con h¥u Thúy Ng÷c chÕy vào, nói:

- Ti¬u thß cho cô Thúy H°ng ra höi tÕi sao gi¶ này mà th¥y Ng÷c Lâm vçn chßa t¾i?

- Tôi không biªt, höi h÷ xem! Ng÷c Lâm ðáp.

- Thª thì Ng÷c Lâm có d£n ông gì không?

- Ng߶i nói ðªn là kh¡c ðªn, không có d£n gì ai hªt?

- Chán m¾ ð¶i, cái ông sß này th§t ng¯c quá!

Thúy Ng÷c cûng ðúng nhß Thúy H°ng lúc ban ð¥u ðªn chùa Sùng Ân, c§y thª cüa Vß½ng t¬ tß¾ng và ti¬u thß, ra bµ ta ðây gi÷ng khinh khïnh, mi®t th¸ Ng÷c Lâm.

Thúy Ng÷c bß¾c ra, Ng÷c Lâm nhìn sau nàng b¤t gian than dài: "Thª mà loài ng߶i tñ cho là thông minh l¡m!"

Sau mµt lúc lÕi vçn con Thúy Ng÷c kiêu mÕn ¤y vào, nói:

- Ti¬u thß cho Thúy H°ng ra höi ông ðó, ông ra ngay ði!

Ng÷c Lâm lÆng l£ng bß¾c ra khöi phòng.

Thúy H°ng v×a th¤y Ng÷c Lâm vµi cúi ð¥u r°i quÏ xu¯ng:

- BÕch th¥y, th¥y ðã ðªn r°i!

Hi®n nay Thúy H°ng vì cäm phøc nhân cách cüa Ng÷c Lâm và lÕi ðßþc Vß½ng ti¬u thß dÕy bäo, nên ð¯i v¾i l­ nghi trong Ph§t Giáo nàng ðã hi¬u r¤t nhi«u.

- Tôi cûng m¾i ðªn, ng°i nghï trong này mµt lúc cho khöe.

Thúy H°ng nhìn b¯n ng߶i tÏ næ:

- Th¥y ðªn mà các ng߶i không ch¸u ðón tiªp, lÕi nói th¥y chßa ðªn, tôi hãy mách ti¬u thß xem các ng߶i s¨ nói sao!

Thúy H°ng l¤y tß cách cüa mµt ng߶i tÏ næ kÏ cñu khi¬n trách nhæng ng߶i h¥u m¾i, làm h÷ không dám hé rång và toàn thân run nhß c¥y s¤y.

- Ð×ng trách h÷, h÷ không biªt tôi ðªn là vì tôi không nói rõ tên.

Ng÷c Lâm nh§n l²i v« ph¥n mình ð¬ gÞ cho nhæng ng߶i tÏ næ.

- BÕch th¥y, ti¬u thß ðang nóng lòng ch¶ ðþi th¥y, xin th¥y vào ngay!

- Không ðßþc! - Ng÷c Lâm nói - Ь tôi vào chào Vß½ng t¬ tß¾ng ðã.

Thúy H°ng ðßa Ng÷c Lâm vào nhà khách.

- BÕch th¥y, sao hôm nay th¥y lÕi m£c áo rách v§y? - Thúy H°ng kh¨ höi Ng÷c Lâm.

- Phøc sÑc chÆng qua là ð¬ che ð§y thân th¬ và ngån ng×a gió rét; còn m£c x¤u hay m£c t¯t thì cûng thª. Ng߶i ta c¥n có nhân cách và ðÑc tính, chÑ y phøc không quan tr÷ng l¡m. Vä lÕi chiªc áo này cüa tôi vçn còn t¯t, m£c chßa ðßþc nåm nåm mà!

- Hôm nay là l­ Thª Phát Xu¤t gia tr÷ng th¬ cüa Vß½ng ti¬u thß, Vß½ng t¬ tß¾ng tuy không m¶i ai, song nhæng khách quý ðªn dñ l­ cûng r¤t ðông, m£c áo cû kÛ sþ có m¤t th¬ di®n chång?

- Cô nói ðúng, ng߶i ð¶i ph¥n nhi«u thích hào nhoáng bên ngoài!

Ng÷c Lâm cho r¢ng tr߶ng hþp ¤y không nên bàn cãi cao xa, nên th¥y phø h÷a v¾i Thúy H°ng b¢ng mµt gi÷ng tr¥m bu°n.

Khi Thúy H°ng ðßa Ng÷c Lâm ði ngang qua Ph§t ði®n, th¥y ðÑng chính giæa vái ba vái. Th¥y ð¬ ý nhìn cách kiªn trúc · Thiên hoa Am, r¤t nguy nga tráng l®, Vß½ng t¬ tß¾ng ðã xây c¤t ngôi chùa này cho con gái trong sáu tháng tr¶i.

Sau ðó Ng÷c Lâm tiªn vào nhà khách, g£p Vß½ng t¬ tß¾ng và th¥y ðßþc Vß½ng t¬ tß¾ng gi¾i thi®u v¾i m÷i ng߶i. Ng÷c Lâm không có vë gì lu¯ng cu¯ng cä, nhßng r¤t thän nhiên. sau khi gi¾i thi®u, Vß½ng t¬ tß¾ng khen ngþi Ng÷c Lâm, nói v¾i quan khách:

- Mµt ng߶i chân chính xu¤t gia h÷c ðÕo, tài s¡c, danh lþi không th¬ làm ðµng tâm, th§t ðáng quý!

Sau khi Vß½ng t¬ tß¾ng nói, trong s¯ quý khách có ng߶i nhìn Ng÷c Lâm b¢ng ánh m¡t kính mªn, song cûng có ng߶i hoài nghi cÑ nhìn th¥y ch¢m ch£p. Ng÷c Lâm ng°i xu¯ng ghª ðßþc mµt lát thì Thúy H°ng ðÑng bên cÕnh ðßa m¡t ra hi®u giøc th¥y vào nhà trong g£p Vß½ng ti¬u thß, nhßng Ng÷c Lâm cÑ täng l¶ nhß không biªt.

Gi¶ làm l­ thª phát ðã ðªn, t¤t cä quan khách ð«u ðßþc m¶i lên chính ði®n Vß½ng ti¬u thß quÏ trên chiªc chiªu giæa bàn Ph§t. Ng÷c Lâm ðÑng bên cÕnh nàng tay c¥m con dao, khi các v¸ tång, ni ðÑng hai bên, dâng hß½ng, trì chú xong Ng÷c Lâm ð£t con dao lên ð¥u Vß½ng ti¬u thß và nh© nhàng cÕo ba ð߶ng tóc, r°i nói v¾i Vß½ng ti¬u thß:

- dao thÑ nh¤t: dÑt tr× hªt m÷i ði«u ác.

- dao thÑ hai: nguy®n làm hªt thäy m÷i ði«u thi®n.

- dao thÑ ba: th« ðµ hªt thäy chúng sinh.

Lúc mái tóc ðen huy«n cüa Vß½ng ti¬u thß r½i xu¯ng ð¤t, Ng÷c Lâm vçn bình thän và Vß½ng ti¬u thß thì l£ng l¨ cúi ð¥u, nhæng ng߶i ðàn bà quý phái ðÑng ngoài, th¤y thª ð«u r¾t nß¾c m¡t. Xßa nay th¤y mµt ng߶i thª phát xu¤t gia tÑc là ng߶i ¤y bö con ð߶ng kh± não mà tr· v« con ð߶ng yên vui, ði«u ðó là mµt vi®c ðáng m×ng, chính h÷ cûng th߶ng nói nhß thª, h÷ cho r¢ng Vß½ng ti¬u thß ði xu¤t gia tÑc là t× nay nàng s¨ s¯ng mµt cuµc ð¶i thanh t¸nh, tñ tÕi, kiªp trß¾c quä nàng ðã có nhi«u thi®n cån.

Song dù sao thì ðàn bà vçn là ðàn bà, h÷ nói và nghî thª, nhßng gi¶ ðây nhìn nhæng sþi tóc cüa Vß½ng ti¬u thß kª tiªp nhau r½i xu¯ng h÷ lÕi th· ng¡n than dài và chan hòa nß¾c m¡t. Tâm lý cüa ng߶i ðàn bà th§t phÑc tÕp, ng߶i ngoài khó mà hi¬u ðßþc.

Ng÷c Lâm ð¯i v¾i vi®c Vß½ng ti¬u thß thª phát xu¤t gia, b« ngoài tuy tö ra bình thän, song trong lòng không khöi cäm khái. M£c d¥u còn ít tu±i, chßa t×ng träi nhi«u v« tr߶ng ð¶i, nhßng xßa nay th¥y v¯n không ð°ng ý vi®c ð¬ con gái còn trë tu±i ði xu¤t gia. Vì không còn cách nào ð¬ thoát ra khöi vòng tình ái mà Vß½ng ti¬u thß ðã lôi cu¯n th¥y vào, nên Ng÷c Lâm ðành phäi dùng bi®n pháp khuyên nàng xu¤t gia. Nhßng ð°ng th¶i th¥y cûng ký thác mµt hy v÷ng l¾n lao vào vi®c xu¤t gia cüa Vß½ng ti¬u thß, vì th¥y nh§n th¤y r¢ng ðàn bà cûng chiªm mµt s¯ l¾n trong ðoàn th¬ xu¤t gia cüa Ph§t Giáo. Trên danh nghîa, tuy h÷ là ð® tØ cüa Ph§t, có nhi®m vø giác ngµ cho ð¶i, song trên thñc tª, chính h÷ cûng mê m¶ nhß ng߶i trong mµng, ðÕi ða s¯ · chùa, ngoÕi tr× s¾m, t¯i hai th¶i công phu ra, h÷ không còn hi¬u gì Ph§t pháp, nhß v§y thØ höi làm thª nào Ph§t Giáo có th¬ hßng th¸nh và t°n tÕi? Giä sØ mµt s¯ ít ng߶i có quan tâm ðªn sñ s¯ng còn cüa Ph§t Giáo thì h÷ lÕi cho ðó là trách nhi®m cüa các v¸ tång, cho nên, nhæng trang sØ huy hoàng cüa Ph§t Giáo trung Qu¯c trong khoäng h½n mµt nghìn nåm ð«u do các v¸ tång ghi lÕi. ni chúng là mµt ph¥n tØ trong xã hµi trung Qu¯c, ð¸a v¸ cüa næ gi¾i trung Qu¯c chßa ðßþc ngang hàng v¾i nam gi¾i, ni bµ trong Ph§t Giáo cûng chßa cho phép ni chúng ðßþc ngang hàng v¾i tång chúng, mà chính ni chúng cûng chßa h« tranh thü ð¸a v¸ bình ðÆng cho mình.

Hi®n gi¶ Ng÷c Lâm ð£t hy v÷ng vào Vß½ng ti¬u thß, mong nàng có th¬ thành con hÕc tr¡ng giæa ðám chim së, vì nh¶ · tài trí thông minh, thêm vào ðó là hoàn cänh thân thª r¤t có th¬ nàng vì Ph§t Giáo mà cûng vì bän thân tÕo nên mµt sñ nghi®p oanh li®t, b·i thª th¥y m¾i khuyên nàng xu¤t gia, mong có c½ hµi chïnh ð¯n lÕi ni chúng.

Khi xu¯ng tóc, Vß½ng ti¬u thß cúi ð¥u, nh¡m m¡t, nàng mu¯n nhìn Ng÷c Lâm và mu¯n nói v¾i th¥y: "Фy, bây gi¶ th¥y ðã th¤y tôi xu¤t gia!", trong lòng nàng th¥m nghî nhß v§y, song b¥u không khí trang nghiêm trong ði®n Ph§t, khói tr¥m nghi ngút, th½m tho làm nàng không th¬ bi¬u lµ ðßþc tâm tß, lúc ðó lòng nàng cûng chÆng phân bi®t ðßþc bu°n hay vui, nàng chï biªt r¢ng nàng xu¤t gia là do Ng÷c Lâm mu¯n thª. Vì vçn còn yêu Ng÷c Lâm, và cûng vì biªt rõ ð¶i r¯t cuµc cûng chï là kh±, nên Vß½ng ti¬u thß chï còn biªt hång hái ðón nh§n l¤y l¨ s¯ng m¾i ð¬ tr· thành con ng߶i hoàn toàn m¾i.

Sau l­ thª phát, Ng÷c Lâm ð£t pháp hi®u cho Vß½ng ti¬u thß là Giác Chúng, có nghîa là ngày nay Vß½ng ti¬u thß không nhæng tñ mình ðã giác ngµ, mà sau này nàng s¨ giác ngµ cho ng߶i khác.

Sau cuµc l­, quan khách l¥n lßþt ra v«, Vß½ng ti¬u thß vào t¸nh th¤t nghï, bäo Thúy H°ng tiªp ðãi Ng÷c Lâm và m¶i th¥y lßu lÕi m¤y hôm, nàng còn nhi«u v¤n ð« mu¯n höi th¥y.

Thúy H°ng dî nhiên phäi vâng m®nh ti¬u thß, nhßng do ðó mà Ng÷c Lâm phäi mµt h°i ch¸u oan u±ng!