B¤y gi¶ Ng÷c Lâm cûng ði tu và làm chÑc thß ký tÕi mµt cänh chùa n÷. Vß½ng tiëu thß lúc ðó là con gái cüa mµt nhà hào phú, cä gia ðình nàng ð«u là tín ð° thu¥n thành cüa Ph§t giáo.

Cha nàng không may m¤t s¾m. M© nàng lên chùa xin tøng kinh l­ bái trong bäy ngày ð¬ c¥u nguy®n cho vong h°n ng߶i quá c¯ ðßþc siêu sinh t¸nh ðµ. Nàng cûng theo m© nàng lên chùa.

Khi ðªn cØa chùa nàng th¤y hai con sß tØ b¢ng ðá ðÑng mµt cách uy nghiêm, hùng vî; tiªn vào trong, nàng th¤y trên t߶ng hai t¤m bäng trà và thang dán hai bên ð¥u h°i chùa.

- Má Õ, chæ viªt trên hai t¤m bäng kia ð©p quá!

Nàng là ng߶i con gái yêu vån th½; nàng ðã ðßþc cha nàng dÕy làm th½ và chæ nàng viªt r¤t t¯t. Hôm nay tình c¶ ðßþc th¤y nét chæ trên nhæng t¤m bäng ¤y, b¤t giác nàng cäm th¤y mê say.

- Chæ con viªt cûng ð©p v§y -- M© nàng âu yªm nói.

- Hß .... chæ cüa con ðâu có ðßþc thª, thßa má -- Nàng v×a nói v×a ðßa tay chï lên nhæng t¤m bäng cho m© nàng coi.

- Thª t× hôm nay v« con c¯ rán luy®n t§p thêm -- M© nàng nói.

- con in l¤y m¤y chæ trên bäng v« làm mçu ð¬ t§p viªt theo.

- Khöi phäi m¤t công! -- M© nàng nói -- Ь m© bÕch hòa thßþng trø trì xem sß ông nào viªt chæ t¯t nhß thª thì xin v¸ ¤y viªt cho con cái phóng r°i ðßa v« mà t§p.

- DÕ, phäi ð¤y má Õ -- Nàng sung sß¾ng n¡m l¤y tay m© nàng -- Má thß½ng con quá!

Hòa thßþng trø trì sai sß ông thß ký viªt mµt trang phóng ðúng nhß chæ trên t¤m bäng trà, thang, r°i sáng hôm sau ngài ðßa cho m© nàng.

Chæ phóng gi¯ng h®t nhß l¯i chæ trên bäng, nàng ðßþc t¶ gi¤y chæ phóng nhß ðßþc mµt v§y báu; nàng chï cho m© nàng t×ng nét r°i khen l¤y khen ð¬! Th§t là th¥n bút! M© nàng tuy®t không hi¬u thª nào là chæ t¯t, chæ x¤u, song th¤y con tán tøng, bà cûng cÑ g§t ð¥u lia l¸a ð¬ chi«u ý con.

Nàng vân vê t¶ gi¤y phóng, càng nhìn càng th¤y ð©p, r°i t× ch² say mê nét bút nàng b¡t ð¥u tß·ng nh¾ ðªn ng߶i ðã viªt nên nhæng chæ ðó.

Lúc ð¥u nàng tñ nghî v¦n v½: "V¸ sß viªt nhæng chæ này nh¤t ð¸nh phäi là mµt ng߶i có tài, và sþ có l¨ cûng ðã b¯n, nåm mß½i tu±i, nªu không sao lÕi viªt nhæng nét già d£n nhß thª này. Mình ðã ðßþc th¤y nét bút, nªu không ðßþc biªt hình dáng ng߶i ¤y ra sao thì th§t u±ng l¡m. song mình là mµt ng߶i con gái, làm sao ti®n ngö ý mu¯n g£p v¸ sß ¤y?" Lòng nàng cÑ bån khoån, th¡c m¡c v« v¤n ð« ðó ðã hai ngày r°i, cu¯i cùng nàng nghî ra mµt kª, nàng tß·ng: "Mu¯n th¤y v¸ sß ¤y cûng không khó, chï c¥n có c½ hµi ðßþc g£p toàn th¬ các sß trong chùa mµt lßþt, t¤t s¨ ðßþc th¤y v¸ sß viªt nhæng chæ này. Mình phäi bàn v¾i m© lên chùa cúng trai tång và phong bao m²i v¸ mµt lÕng bÕc, mình ðích thân dâng phong bao cho t×ng v¸, nhß v§y nh¤t ð¸nh s¨ ðßþc th¤y v¸ sß mình mu¯n biªt!" Ðang lúc nàng tß·ng d­ dàng nhß thª, b²ng nàng than dài: "–, không ðßþc! Không ðßþc! Không biªt tên v¸ sß viªt chæ ¤y là gì, dung mÕo ra sao, trong khi bao nhiêu các sß ðªn nh§n phong bao, làm thª nào mình nh§n ra v¸ ðó?"... "À! R¤t d­!" -- Nàng th¤y lòng kh¤p kh·i "Mình c¥m sÇn mµt t¶ gi¤y, xin m²i v¸ khi ðªn lînh ti«n viªt tên vào ð¤y, chï c¥n nhìn nét bút là mình có th¬ nh§n ra ngay!"

Hôm ¤y trong chùa ðông ðü. sau khi thø trai, m²i v¸ sß ð«u ðªn viªt tên mình vào t¶ gi¤y, nh§n ti«n phong bao cüa ng߶i con gái nhà thí chü ðÑng dâng. Các sß ðªn hªt r°i nhßng ng߶i con gái vçn chßa th¤y ng߶i nào có nét bút nhß l¯i chæ viªt trên bäng. Lòng nàng ng¶ vñc:

- Còn v¸ nào trong chùa chßa ðªn nh§n ti«n không? -- Nàng v×a nhìn t¶ gi¤y ghi tên v×a höi sß chú th¸ giä cüa hòa thßþng trø trì.

- Còn m²i sß ông thß ký là chßa ðªn thôi -- Chú ti¬u ngây th½ ðáp.

- Chú làm ½n ði m¶i sß ông ðªn nh§n ti«n ði!

Nàng có cäm giác h°i hµp và tim nàng ð§p mau h½n, ch¡c là chæ cüa sß ông thß ký r°i!

Mµt lát sau sß chú th¸ giä tr· lÕi, nói:

- Thßa cô, sß ông thß ký không ch¸u ðªn! Ng߶i bäo tôi lînh thay cho ng߶i.

- thay sao ðßþc? Tôi c¥n xin sß ông viªt tên cüa ng߶i kia mà!

Máu trong ng߶i nàng chÕy r¥n r§t, nàng mu¯n ðßþc th¤y m£t ng߶i nàng h¢ng mong ß¾c, nhßng tÕi sao ng߶i ¤y lÕi không ch¸u ðªn?

- T× xßa sß ông thß ký tôi ít khi ra khöi phòng, ng߶i cûng không mu¯n tiªp xúc v¾i khách lÕ, tôi tß·ng không nên ép buµc ng߶i!

- ai cûng ðích thân ðªn lînh, chï có mµt mình sß ông sao không th¬ ðªn ðßþc? Chú hãy ði m¶i sß ông mµt l¥n næa, nªu sß ông ðªn, tôi s¨ dâng sß ông hai phong bao.

Nàng không phäi là ng߶i gây khó d­ cho ai, song møc ðích duy nh¤t cüa nàng là mu¯n ðßþc th¤y m£t sß ông thß ký.

Chú th¸ giä ðem ý ð¸nh cüa nàng nói cho sß ông thß ký biªt.

TÕi sao sß ông thß ký không ch¸u ðªn viªt tên cüa mình ð¬ lînh ti«n? Ðó là mµt sñ thñc kh± tâm cüa ông.

Chä là ông nghe nói ti¬u thß ðích thân ðÑng dâng phong bao, mà tß¾ng mÕo cüa ông thì th§t không nên phô bày trß¾c m£t mµt ng߶i con gái: trên ð¥u ông ð¥y s©o, m£t r², môi dày, rång v±, mûi th¤p g¥n nhß không còn trông th¤y, trái lÕi, ðôi m¡t thì l°i hÆn ra, ai cûng biªt ông là mµt ng߶i tß¾ng mÕo x¤u xí, nhß v§y không nên ðªn trß¾c mµt ng߶i con gái. tuy ông th¤y rõ ði«u ðó, song chú th¸ giä lÕi ðªn nói là ti¬u thß không nhæng mu¯n ông ðích thân ðªn lînh mà còn dâng ông hai phong bao, nên cu¯i cùng ông dùng hªt sÑc can ðäm ð¬ ði.

T× ð¢ng xa, nàng th¤y sß ông thß ký ði lÕi. Mµt lát sau thì nàng h°n phiêu, phách tán: trß¾c m¡t nàng th§t là hình thù cüa mµt con quÖ dÕ xoa la sát chÑ không phäi ng߶i ! Nàng sþ quá li«n tung hªt t¤t cä r°i v×a chÕy v×a la inh öi.

Bao nhiêu ng߶i súm lÕi, b¤y gi¶ nàng m¾i hoàn h°n; ng߶i thì an üi nàng, ng߶i thì trách m¡ng sß ông thß ký:

- sao ông lÕi ði nhát con ng߶i ta nhß v§y? Ông thØ l¤y gß½ng soi lÕi tôn nhan cüa ông xem nào?

- Th¤y ti«n thì t¯i m¡t lÕi!

- Ông làm m¤t hªt th¬ di®n trong chùa r°i còn gì?

Ai cûng m¡ng sß ông thß ký, m²i ng߶i mµt câu, nhß nhæng mûi kim xiên vào trái tim ông, làm cho ðau nhói vô cùng!

Tuy dáng ng߶i x¤u xí song sß ông thß ký cûng có lòng tñ tôn nhß m÷i ng߶i khác. sau l¥n tüi nhøc ¤y, ông th¤y không còn ðü can ðäm ð¬ s¯ng næa, b·i thª mµt ý nghî ðen t¯i n¦y ra trong ð¥u óc ông: l¤y cái chªt ð¬ rØa n²i nhøc ¤y là t¯t h½n hªt.

Ðêm khuya thanh v¡ng. VÕn v§t ðang say sßa trong gi¤c mµng tri«n miên. Ngoài kia bóng t¯i bao trùm cä b¥u vû trø, và t× xa xa v÷ng v« tiªng dª kêu s¥u. Chính lúc sþi giây oan nghi®t s¡p kªt li­u mµt kiªp ng߶i, thì ngay gi¶ phút ¤y, hòa thßþng trø trì xu¤t hi®n. Ngài d¸u dàng ðßa tay c·i sþi giây v×a ðßþc xiªt ch£t:

- Sß ông thß ký! Th¥y không ng¶ con lÕi có hành ðµng nhß thª. Sñ ð©p, x¤u cüa ng߶i ta ð«u có liên quan ðªn kiªp trß¾c. Nªu mµt ng߶i kiªp trß¾c hay dâng hß½ng hoa cúng Ph§t, hay ca ngþi vë ð©p cüa ng߶i khác, thì ð¶i này h÷ ðßþc thân tß¾ng ð©p ð¨ trang nghiêm; trái lÕi, nªu mµt ng߶i kiªp này không ch¸u cúng dâng chß Ph§t và B° Tát ð¬ gây nhân t¯t, mà lÕi dèm chê ng߶i khác, thì kiªp sau h÷ s¨ ch¸u quä báo x¤u xa. con ð×ng phàn nàn, ðó chÆng qua là cái nghi®p lñc kiªp trß¾c cüa con ðßa ðªn. con tß·ng mu¯n lìa cái x¤u xa ð¬ c¥u ðßþc sñ t¯t ð©p, mà nh¶ vào cách tñ sát thì th§t không th¬ giäi quyªt ðßþc v¤n ð«.

L¶i thuyªt pháp cüa hòa thßþng trø trì nhß mµt tiªng chuông giæa ðêm tr߶ng xa v¡ng ðã thÑc tînh ðßþc gi¤c mê mµng cüa sß ông thß ký.

- BÕch hòa thßþng! Hòa thßþng rü lòng thß½ng chï dÕy con ðã th¤y rõ sñ ngu muµi cüa con, song con là ng߶i x¤u xí nhß thª này, làm cho ai trông th¤y cûng ghê sþ, cûng phi«n muµn còn ích lþi gì mà s¯ng næa?

Nhæng gi÷t l® n¯i nhau lån xu¯ng hai gò má cüa sß ông thß ký.

- Ng߶i h÷c Ph§t c¥n phäi ki«m chª l¤y mình, ð×ng ð¬ cho ngoÕi cänh chi ph¯i và mê ho£c; con nên biªt r¢ng ng߶i ta s¯ng trên cõi ð¶i này không ai tránh khöi nhæng sñ hßng suy, vui, kh±, khen, chê, yêu và ghét, song nhæng cái ðó ð«u là cänh tßþng trong chiêm bao, hß äo, không th§t có, con phäi nh§n chân nhß thª thì m¾i làm chü ðßþc mình và cuµc ð¶i m¾i ðßþc bình thän yên vui.

- BÕch hòa thßþng! -- sß ông thß ký lau nß¾c m¡t -- Kiªp này con ðã x¤u xí nhß v§y, không biªt kiªp sau con có còn phäi ch¸u cái quä báo ðµc ð¸a ¤y næa không?

- con hãy chuyên c¥n l­ bái ðÑc Dßþc Sß Lßu ly quang Nhß Lai. ÐÑc Ph§t này có nguy®n r¢ng h­ ai cung kính l­ bái Ngài thì ng߶i ¤y s¨ ðßþc tß¾ng mÕo t¯t ð©p, trang nghiêm.

Vâng theo l¶i chï dÕy cüa hòa thßþng trø trì, t× ð¤y tr· ði, sß ông thß ký ðêm ngày kính c¦n tinh thành trß¾c tßþng Ph§t Dßþc Sß Lßu ly quang Nhß lai dâng hß½ng l­ bái.

Kiªp trß¾c Ng÷c Lâm chính là sß ông thß ký có thân hình x¤u xí nhß v§y, nhßng nh¶ công ðÑc cung kính l­ bái ðÑc Ph§t Dßþc Sß mà kiªp này ðßþc dung nhan ð©p ð¨, m£t nhß v×ng trång thu và thân nhß ng÷c lßu ly chói rÕng.

Còn ti«n thân cüa Vß½ng tiëu thß chính là ng߶i con gái yêu chæ ð©p, tuy nàng tin Ph§t, biªt gây công ðÑc song chï c¥u phúc báo · cõi ng߶i và cõi tr¶i, cho nên sau khi chªt ðßþc sinh làm con quan T¬ tß¾ng ðÕi th¥n.

"Chàng vì em mà ch¸u tüi nhøc, vì em mà toan tñ sát, lÕi cûng vì em mà chuyên c¥u l­ bái Ph§t Dßþc Sß ð¬ c¥u cho ðßþc cái thân sáng chói nhß ng÷c lßu ly ngày nay, chàng là mµt ng߶i ðáng yêu, ðáng kính l¡m. em nguy®n mãi mãi ðßþc s¯ng bên chàng!"

Sau khi mê mµng, Vß½ng tiëu thß cÑ säng s¯t và läm nhäm nói nhæng câu nhß thª.

Hình änh cüa Ng÷c Lâm thân nhß ng÷c lßu ly, m£t nhß trång mùa thu, ðã in sâu vào trí óc nàng, m²i khi nàng mê säng thì hình änh ¤y lÕi ch§p ch¶n hi®n ra trß¾c m¡t nàng.