T× khi biªt sß phø coi mình chßa hÆn là mµt ng߶i ð° ð®, Ng÷c Lâm th¤y lòng tñ ái b¸ thß½ng t±n r¤t nhi«u. Th¥y tñ nghî: giä sØmình có mµt ng߶i sß huynh h½n mình cä v« tài, ðÑc và trí tu®, thì sß phø bäo mình là nØa ð° ð®, mình cûng cam lòng, ð¢ng này sß huynh Ng÷c lam chÆng nhæng ðã không có tài, ðÑc, h÷c thÑc, mà lÕi l߶i nhß b÷, chï ån v¾i ngü thª mà ðßþc coi là mµt ð° ð®, nhß v§y thØ höi trên cõi ð¶i này công lý · ðâu?

Theo ý Ng÷c Lâm thì hòa thßþng trø trì th§t b¤t công, b·i thª tâm tß th¥y th߶ng th¡c m¡c b¤n loÕn.

Ng÷c Lâm tñ nghî mình ch¸u khó, chåm chï không phäi mong ng߶i ð«n bù, thß·ng công, song cûng phäi biªt cho lòng mình, bây gi¶ mình lÕi không b¢ng cái ông sß huynh l߶i biªng ¤y, thì biªt r¢ng sñ lý · ð¶i này th§t éo le!

Vì có tâm trÕng nhß thª, cho nên Ng÷c Lâm ngoài m¤y th¶i công phu ra, cûng chÆng ch¸u c¤t nh¡c vi®c gì næa; nét m£t lúc nào cûng ü rû, trong chùa ai cûng bäo là th¥y nh¾ Vß½ng tiëu thß, ho£c cho r¢ng sau khi r¶i bö Vß½ng tß¾ng phü, th¥y h¯i tiªc, cho nên bu°n r¥u su¯t ngày. KÏ thñc n²i lòng cüa Ng÷c Lâm duy có hòa thßþng trø trì và sß huynh Ng÷c lam m¾i biªt, còn sñ phöng ðoán cüa m÷i ng߶i chï là theo sñ nông n±i và thi¬n c§n cüa thª gian.

Biªt thª nên hòa thßþng trø trì và sß huynh Ng÷c lam không l¤y làm lÕ khi th¤y Ng÷c Lâm tr· nên ch¬nh mäng v¾i vi®c tu trì. thanh niên ai cûng có tính hiªu th¡ng, và chính vì không ch¸u ð¬ ai h½n mình nên m¾i có lòng tñ tôn, tñ ái. Ng÷c Lâm v¯n có tính dß½ng dß½ng tñ ð¡c và không bao gi¶ tñ ty m£c cäm.

Th¥y vào làm r¬ trong tß¾ng phü và ðã cäm hóa ðßþc Vß½ng tiëu thß mµt cách nhanh chóng, r°i lÕi tr· v« khoác manh áo tu hành, ðó ð«u nh¶ · ði¬m lý trí th¡ng tình cäm, thª mà không bö d©p ðßþc tính hiªu th¡ng ð¬ tö ra ðÑc tính hoàn toàn trong tr¡ng nhß mµt ðóa hoa sen th½m tho v×a nhô lên khöi vûng bùn l¥y!

Ng÷c Lâm bu°n bã nhß thª ðã m¤y ngày. Mµt hôm, m÷i ng߶i trong chùa v×a ån ði¬m tâm xong thì hòa thßþng trø trì g÷i cä Ng÷c Lâm và sß huynh Ng÷c lam vào phòng riêng cüa ngài.

- G¥n ðây hai con ð«u tö ra tu hành chåm chï l¡m! Nói xong hòa thßþng Thiên †n bäo h÷ ng°i xu¯ng chiªc tr߶ng kÖ bên cÕnh phòng.

- H¢ng ngày con không ngü nghî, chï c¯ công tu trì, song r¤t tiªc ðªn nay vçn chßa biªt ðßþc mình!

Sß huynh Ng÷c lam nói v¾i hòa thßþng v« công lao tu hành cüa mình, c¯ nh¤n mÕnh ba chæ "không ngü nghî" møc ðích ð¬ Ng÷c Lâm nghe rõ.

- BÕch sß phø t× mçn, con không dám nói d¯i và che d¤u sß phø, hàng ngày mà con không ngü nghî thì không ðßþc.

Nghe Ng÷c lam nói, Ng÷c Lâm th¤y ngÑa tai, vì th¥y cho là ông sß huynh nói d¯i thª mà sß phø lÕi nh§n là mµt ð° ð®. B·i thª gi÷ng Ng÷c Lâm có vë châm biªm, nhßng Ng÷c lam cÑ c߶i khà và l¶ ði nhß không nghe.

- hai con ð«u ch¸u khó cä, nh¤t là Ng÷c Lam, th¥y biªt xßa nay chåm chï l¡m!

Nói xong, hòa thßþng Thiên †n ðÑng d§y ði ðªn cái tü ð¬ kinh, sách · góc phòng, Ng÷c lam vçn giæ nguyên nét m£t thän nhiên sau câu khen ngþi cüa hòa thßþng.

Lúc ðó Ng÷c Lâm ðã th¤y khó ch¸u, th¥y ðßa m¡t nhìn hòa thßþng, cái nhìn bao hàm nhi«u l¶i mu¯n nói. Th¥y nghî: xßa nay sß phø r¤t sáng su¯t, không hi¬u ông sß huynh ð¤u hót thª nào mà khiªn cho sñ phø m¶ ði, có l¨ nào sß phø không nghe th¤y mµt l¶i phê bình cüa m÷i ng߶i trong chùa? Th¥y lÕi quay sang nhìn ông anh quý ðang c߶i khà, lòng chán ghét cüa th¥y tñ nhiên nhß lÕi trào lên; th¥y cho r¢ng ông anh v¯n là ng߶i chï thích ån chÑ không thích làm, mà gi¶ dám nói v¾i sß phø là "không ngü nghî", th§t tr½ tr¨n, d¯i trá! Th¥y tin r¢ng d¯i trá nhß thª, sß huynh sau này nh¤t ð¸nh s¨ g£p nhæng vi®c rüi ro, kh± s·.

Ng÷c lam chï nhìn Ng÷c Lâm, mïm c߶i tña h° nhß ðã ð÷c th¤y tß tß·ng cüa ông em.

Lúc ðó hòa thßþng trø trì tr· ra, tay bßng mµt ch°ng sách:

- T× xßa kinh Ph§t ðßþc lßu truy«n, ð«u nh¶ · công sao, chép; ðây là hai bµ kinh Pháp hoa chép b¢ng tay, hai con m²i ng߶i phäi sao lÕi mµt bµ, viªt cho ð¢ng tä càng chóng càng hay, t¯i ða là nØa tháng, ðây là d¸p ð¬ thØ tài viªt cüa hai anh em xem ai h½n ai?

- xin phøng m®nh sß phø, con tß·ng hÕn nØa tháng là ðü l¡m r°i! Ng÷c Lâm tö vë kiêu hänh và lÕi ái ngÕi nhìn ông anh.

Ng÷c lam c߶i hì hì, không nói nång, ðÞ l¤y ch°ng sách, ch¡p tay chào hòa thßþng r°i ra v«. khi t× bi®t, Ng÷c lam g÷i Ng÷c Lâm ra chái nhà kh¨ nói:

- Sß ð®, chú hãy giæ gìn sÑc khöe, ð×ng c¯ g¡ng quá!

- Sß huynh mu¯n tôi phäi cäm tÕ n±i quan tâm cüa sß huynh ð¯i v¾i tôi?

- Ðó là lòng thành thñc cüa anh ðó thôi!

- Cäm ½n lòng t¯t cüa sß huynh!

- kinh Pháp hoa có bäy quy¬n và t¤t cä g¥n tám vÕn chæ! Ng÷c lam v×a nói v×a chï vào ch°ng sách dày cµm ôm trên tay, và tö vë lo l¡ng.

- ai bäo sß huynh ngày th߶ng không ch¸u g¡ng công, ngoài ån v¾i ngü, chÆng ch¸u mó ðªn vi®c gì, bây gi¶ tôi còn cách nào giúp sß huynh ðßþc?

- Không phäi tôi mu¯n nh¶ chú chép hµ, trong nØa tháng tr¶i sþ ph¥n chú cûng vµi vàng l¡m r°i; có ði«u tôi mong là trß¾c m£t sß phø, chú ð×ng nói tôi chï ån v¾i ngü su¯t ngày, sþ nªu sß phø gi§n mà ðu±i tôi ra khöi chùa, thì tôi không biªt ði ðâu.

- Hôm nay sß huynh m¾i biªt thª hä? Sß huynh tñ höi xem hàng ngày sß huynh có s¯ng ðúng cuµc ð¶i cüa ng߶i xu¤t gia không? Ån r°i ngü, ngü chán sß huynh lÕi ði lang thang, ng߶i ta chê c߶i, bình ph¦m sß huynh không thèm ð¬ ý, qu¥n áo lôi thôi, ði ðÑng thì l¡c la l¡c lß, nói không giæ l¶i, chÆng còn có uy nghi, l­ ðµ gì; hành vi cüa sß huynh nhß thª ai ng߶i ta còn n¬ hòa thßþng, và làm m¤t cä th¬ di®n cüa tång ð°.

- Th§t oan cho tôi! Ng÷c lam nói.

- Nhæng l¶i tôi nói có ðúng sñ th§t không?

Ng÷c Lâm höi v£n.

- Tôi không mu¯n nói v¾i chú nhæng vi®c ¤y tôi chï yêu c¥u chú trß¾c m£t sß phø, chú ð×ng bäo tôi là ng߶i l߶i biªng, thª thôi!

- Tôi tß·ng chúng ta cùng theo mµt th¥y, tôi nói nhß thª là mong sß huynh sØa ð±i, cûng là vì danh dñ chung cüa Ph§t Giáo, còn nghe hay không, hoàn toàn quy«n sß huynh. T× nay tr· ði, tôi s¨ không nói næa, sß huynh cÑ yên tâm, song sß huynh nên nh¾ r¢ng: "cái kim b÷c rë, lâu ngày cûng ra", sß huynh d¤u mãi sß phø sao ðßþc!

- a di Ðà Ph§t, chú mình t¯t l¡m! Tôi biªt không phäi chú nói nhæng ch² x¤u cüa tôi ð¬ phô trß½ng nhæng cái t¯t cüa chú! Ng÷c lam c߶i xòa r°i bö ði thÆng.

Ng÷c Lâm cûng tr· v« phòng riêng, v×a ði v×a tñ nghî: sß huynh biªng nhác, ngày th߶ng không ch¸u luy®n t§p viªt lách, trong nØa tháng tr¶i mà bµ kinh dày nhß thª thì chép xong làm sao? Lúc ¤y sß phø m¾i biªt sß huynh là ng߶i vô døng, và không th¬ coi mình kém sß huynh ðßþc.

T× hôm ¤y nhæng n²i bu°n v½ vçn trong lòng Ng÷c Lâm tan biªn, th¥y ra công chép, không k¬ ngày ðêm, møc ðích viªt cho xong bµ kinh trß¾c ngày hÕn ð¸nh càng t¯t ð¬ tranh h½n v¾i sß huynh. Thïnh thoäng th¥y lÕi lén ðªn phòng cüa Ng÷c lam ð¬ dò xét tình hình, song l¥n nào th¥y ðÑng ngoài khe cØa nhìn vào cûng th¤y Ng÷c lam n¢m khèo ngü trên gi߶ng, ngáy o o. tuy m×ng th¥m, song Ng÷c Lâm nghî ðªn tính l߶i biªng cüa sß huynh vçn không ð±i, phø lòng tin tß·ng cüa sß phø, th¥y cûng th¤y lòng bu°n r߶i rßþi!

Th¤m thoát ðã ðªn ngày thÑ m߶i b¯n cüa th¶i hÕn chép kinh, chi«u hôm ¤y Ng÷c Lâm ðã hoàn thành công vi®c, lòng th¥y ph¤n kh·i vô cùng; th¥y dñ b¸ mang kinh lên trình sß phø ngay ð¬ ngài biªt công vi®c cüa th¥y, dù sß huynh Ng÷c lam có chép xong chång nØa cûng ðªn mai m¾i ðem lên, th¶i gian ðó vçn ch§m h½n th¥y. Vä lÕi nØa tháng nay Ng÷c Lâm vçn th¤y sß huynh ngü hoài, dù có là thánh mà không làm vi®c cûng chÆng xong. Nghî ðªn ð¤y, Ng÷c Lâm cäm th¤y thöa mãn và kh¡p kh·i bßng kinh lên phòng hòa thßþng trø trì.

Khi ðªn cØa, Ng÷c Lâm sØa lÕi khån, áo chïnh t«, ðßa tay gõ vào cánh cØa ba cái, phía trong có tiªng v÷ng ra: CÑ vào, l§p tÑc Ng÷c Lâm m· cØa bß¾c vào.

- BÕch sß phø, con ðã chép xong kinh r°i Õ! V×a nói Ng÷c Lâm v×a ðßa bµ kinh m¾i chép cho hòa thßþng.

- Chép m¤t m߶i b¯n ngày! Hòa thßþng trø trì b¤m ð¯t ngón tay.

- Vâng con sþ sß phø mong nên c¯ chép xong s¾m mµt ngày!

- Mãi hôm nay con m¾i ðem lên, ðâu có s¾m!

- con ch¡c sß huynh con ch§m h½n con nhi«u! Ng÷c Lâm nói mµt cách r¤t trang tr÷ng và quyªt ðoán.

- Sß huynh Ng÷c lam ðã ðßa lên cách ðây ba hôm r°i! Hòa thßþng trø trì ðßa tay chï vào ch°ng kinh cao ng¤t trên chiªc bàn ð¯i di®n.

- Sß huynh chép xong ðã ba ngày r°i? Ng÷c Lâm kinh ngÕc.

- con ðªn d· ra mà xem, chæ ông ¤y viªt r¤t rõ ràng và ð©p ð¨!

Ng÷c Lâm m· quy¬n kinh thÑ nh¤t ra coi, thì ngay · trang ð¥u ðã th¤y mµt hàng chæ r¤t ngay thÆng: "Sa Môn Ng÷c lam kính sao"!

- Quái th§t? Ng÷c Lâm tñ höi.

Hòa thßþng trø trì hi¬u rõ tâm trÕng cüa Ng÷c Lâm lúc ¤y, li«n an üi:

- con cûng chßa quá ngày hÕn ð¸nh, vä lÕi sß huynh ðã xu¤t gia lâu nåm h½n con, sñ th§t nhß v§y, con b¤t t¤t phäi bu°n!

- BÕch sß phø, con không bu°n - Ng÷c Lâm g¤p quy¬n kinh lÕi - không phäi con th¤y sß huynh h½n con mà con ghen ghét, trái lÕi, không lúc nào con không mong cho sß huynh h½n con; nªu trí tu®, ðÕo ðÑc và tài nång cüa sß huynh ð«u h½n ng߶i, thì ði«u ðó không nhæng sß phø vui m×ng mà còn vë vang cä cho con, song th§t con không biªt sß huynh døng công · ch² nào?

- Hàng ngày con chï th¤y sß huynh ån r°i ngü?

- con tß·ng sß phø cûng th×a biªt ði«u ðó!

- V§y m²i lúc sß huynh làm vi®c gì phäi nói v¾i m÷i ng߶i m¾i ðßþc sao?

Ng÷c Lâm không ðáp. Hòa thßþng trø trì tiªp:

- ÐÕi ða s¯ chï thích xét ng߶i qua mµt khía cÕnh, chï thích tìm nhæng ch² x¤u cüa ng߶i mà không chú ý ðªn ði¬m t¯t cüa h÷, do ðó m¾i th߶ng khinh ng߶i. Ng÷c Lâm, con là ng߶i thông minh mà cûng không hi¬u ðßþc sß huynh con! Cõi ð¶i này là mµt cõi vînh vi­n không bao gi¶ phân bi®t ðßþc ðen, tr¡ng, phäi, trái; bao nhiêu ng߶i hi«n tài ðã b¸ hi¬u l¥m và mai mµt vì ng߶i ð¶i không có m¡t nh§n xét, còn bao nhiêu kë ti¬u nhân khéo trang di®n b« ngoài, thì ng߶i ta cho là hi«n nhân quân tØ. Trên thª gi¾i có ng߶i nào có trí nh§n xét mµt cách chân chính? Sß huynh con b« ngoài tuy hi®n tß¾ng hình phàm nhßng trong tu m§t hÕnh cüa B° Tát, nªu dùng con m¡t thª tøc thì không th¬ nh§n xét ðßþc sß huynh ðâu!

Ngày nay tuy trong ðoàn th¬ xu¤t gia hªt sÑc phÑc tÕp, song trong ðó không phäi không có nhæng v¸ B° Tát có ðÕo tâm l¾n, h÷ không màng ðªn ti¬u tiªt, phóng ðãng hình hài, vßþt hÆn ra ngoài thª tình, nªu khinh khi h÷, s¨ phäi ch¸u tµi báo!

Nghe xong, Ng÷c Lâm sæng s¶, ðÑng ngây ng߶i nhß mµt pho tßþng, mµt lát sau, v¾i gi÷ng ån nån, th¥y nói:

- con thñc cûng không h½n gì ng߶i ð¶i, con ðã l¥m hi¬u sß huynh, nay nghe sß phø chï dÕy, con th¤y lòng x¤u h± vô cùng!

- con biªt thª là t¯t l¡m r°i! - Hòa thßþng trø trì g§t lia l¸a - Cu¯i cùng con vçn có trí tu® h½n ng߶i và mµt phong ðµ cao thßþng; th¥y r¤t hi¬u tinh th¥n tñ tôn, tñ tr÷ng và nhân cách ð£c bi®t cüa con, song so v¾i sß huynh, thì con chï có th¬ xem ðßþc nhß mµt nØa ng߶i ð® tØ cüa th¥y mà thôi!

Ng÷c Lâm h± th©n, cúi ð¥u.

- con yên tâm v« døng công thêm, con r¤t có phúc báo và thi®n duyên, con chï c¥n c¯ g¡ng h½n næa, sñ nghi®p cüa con s¨ huy hoàng và tß½ng lai nh¤t ð¸nh s¨ h½n sß huynh!

- con nguy®n không phø ân cüa tam Bäo và không phø lòng mong möi cüa sß phø! con s¨ làm theo l¶i sß phø ðã chï dÕy!

- Ðßþc l¡m! không biªt sau này th¥y còn s¯ng ð¬ ðßþc th¤y không! Thôi con hãy v« nghï ði!

Ng÷c Lâm bái bi®t sß phø r°i kéo lê nhæng bß¾c n£ng n« tr· v« phòng riêng. NØa tháng tr¶i hí hØng ðªn ðây là kªt thúc, càng nghî lÕi, th¥y càng th¤y h± th©n, càng h± th©n, chàng càng th¤y lòng ray rÑt; tÕi sao t× trß¾c ðªn gi¶ mình cÑ khinh d­ sß huynh? Bây gi¶ chï còn cách lên trß¾c bàn Ph§t ð¬ sám h¯i. Nghî thª r°i, Ng÷c Lâm m£c áo chïnh t« lên ÐÕi Hùng Bäo Ði®n, ng°i trß¾c tßþng Ph§t Thích ca có ð¥y ðü ba mß½i hai tß¾ng t¯t và tám mß½i vë ð©p, thành kính l­ bái; nhìn gß½ng m£t t× bi, hÖ xã cüa ð¤ng cha lành, tuy th¥y có cäm giác lâng lâng, song vçn không xua ðu±i ðßþc lòng bu°n phi«n, tñ trách.

Ng÷c Lâm tñ l¦m b¦m:

- L¨ ra mình không nên coi th߶ng sß huynh, bây gi¶ làm thª nào ð¬ sám h¯i ng߶i?