Ng÷c Lâm · Thiên hoa am chßa ðßþc m¤y hôm thì bao nhiêu chuy®n khó ch¸u kª tiªp x¦y ra.

S¯ là trong Thiên hoa am có viên quän lý sñ vø, ng߶i thân tín cüa Vß½ng t¬ tß¾ng.

Ngô Sß gia ðã b¯n mß½i låm tu±i, ng߶i cao dong döng, nß¾c da thiªt bì; lúc Vß½ng t¬ tß¾ng còn là LÕi Bµ Thßþng Thß thì ông ta ðßþc tuy¬n vào làm thß ký riêng. Ông ta là ng߶i nhi«u thü ðoÕn, mßu kª, bän tính hay tranh ðua, hiªu th¡ng, l¶i nói thì cay chua, khinh bÕc, song vì m¤y l¥n ông ta giúp mßu mà Vß½ng t¬ tß¾ng ðßþc nhà vua ð£c bi®t tin c§y, do ðó, Vß½ng t¬ tß¾ng m¾i coi ông ta nhß mµt ng߶i tâm phúc.

Vì vi®c nß¾c b« bµn nên sau khi l­ thª phát cüa con ch¤m dÑt, Vß½ng t¬ tß¾ng lÕi vµi vàng v« Kinh. Trß¾c khi ði, Vß½ng t¬ tß¾ng giao hªt công vi®c trong Thiên hoa am và ti¬u thß cho Ngô Sß gia trông nom. Ông cûng d£n m÷i ng߶i trong chùa phäi ð£c bi®t cung kính và sån sóc Ng÷c Lâm.

Vi®c ðó khiªn cho Ngô Sß gia sinh lòng ghen ghét, ông ta cho r¢ng ð¯i v¾i mµt v¸ sß trë tu±i b¤t t¤t ng߶i trong tß¾ng phü phäi tö ra ân c¥n. H½n næa ông lÕi ng߶i tâm phúc cüa Vß½ng t¬ tß¾ng trong phü ai cûng phäi kính sþ ông ta. song Ng÷c Lâm v¯n dî là ng߶i không sþ quy«n thª, không ch¸u quÜ løy, thái ðµ nghiêm trang, l¶i nói chính ch¡n cüa th¥y khiªn Ngô Sß gia tß·ng là th¥y kiêu mÕn, do ðó trong lòng vô cùng oán ghét.

Trong Thiên hoa Am, t× Giác Chúng (pháp hi®u cüa Vß½ng ti¬u thß) ðªn các sß næ mà Giác Chúng m¶i · lÕi và t¤t cä tÏ næ, không ai là không cung kính Ng÷c Lâm, th¤y thª Ngô Sß gia lÕi càng ghen tÑc. Ông ta tñ nghî: "T× khi mình vào tß¾ng phü ðªn nay, nh¶ ðßþc t¬ tß¾ng tín nhi®m, ngoài t¬ tß¾ng, phu nhân và ti¬u thß ra, trong tß¾ng phü không ai dám coi th߶ng mình, ai cûng phäi theo råm r¡p, thª mà bây gi¶ mµt ông sß trë tu±i dám ngang nhiên ð¸nh xâm chiªm ð¸a v¸ cüa mình".

Tay c¥m cái t¦u hút thu¯c, ð¥u ðµi chiªc mû b¢ng da cáo, mình m£c áo tr߶ng bào, Ngô Sß gia ði ði lÕi lÕi trong bu°ng ngü; lúc thì bö chiªc mû ra và ðßa tay lên gãi ð¥u, lúc lÕi vÑt cái t¦u xu¯ng và xoa xoa hai bàn tay, ông ta ðang tìm cách ð¬ làm m¤t th¬ di®n cüa Ng÷c Lâm giæa công chúng hòng giäm b¾t thanh danh cüa th¥y, khiªn m÷i ng߶i ð×ng tin c§y và tôn tr÷ng th¥y næa.

Nhßng Ng÷c Lâm r¤t sáng su¯t và l²i lÕc, thái ðµ cüa th¥y nghiêm ngh¸ nhß mµt b§c lão thành, m²i ngày ngoài hai tiªng ð°ng h° dÕy Ph§t pháp và qui lu§t thi«n gia cho m÷i ng߶i ra, th¥y không ðoái hoài ðªn mµt vi®c gì khác, Ngô Sß gia tuy bñc tÑc song cu¯i cùng không nghî ðßþc cách gì làm nhøc Ng÷c Lâm.

Mµt hôm, sau khi suy nghî khá lâu, ông ta ðã tìm ðßþc mµt bi®n pháp, nghîa là trong lúc Ng÷c Lâm giäng Ph§t pháp cho m÷i ng߶i, ông ta s¨ ðßa ra mµt vài v¤n ð« ð¬ nÕn v¤n, làm cho Ng÷c Lâm không th¬ trä l¶i, nhß thª th¥y s¨ m¤t uy tín, và dù có vì tình mà Vß½ng ti¬u thß c¯ giæ th¥y · lÕi chång næa, ch¡c ch¡n th¥y cûng không còn m£t mûi nào · lÕi.

Bu±i chi«u hôm ¤y, sau bu±i giäng, Ng÷c Lâm s¡p ðÑng d§y, thì lúc ðó Ngô Sß gia b¡t ð¥u hé mµt nø c߶i hi¬m ðµc r°i tiªp ðó nói v¾i Ng÷c Lâm:

- Tôi có mµt vài ði«u th¡c m¡c, không biªt có nên ðßa ra xin th¥y chï giáo?

- Chï giáo thì tôi không dám, song có ði«u gì xin cÑ nói ð¬ chúng ta cùng thäo lu§n! Ng÷c Lâm v×a nói v×a tr· lÕi ng°i xu¯ng ghª.

- Nªu th¥y không trä l¶i ðßþc thì sao? Ngô Sß gia c¯ ý nói tÑc.

- Nªu ông biªt tôi không ðáp ðßþc thì xin ông ð×ng höi tôi.

- Ðâu có ðßþc thª, th¥y là mµt ng߶i xu¤t gia Ho¢ng Dß½ng Ph§t Pháp kia mà!

- Ông nói ðúng, v§y có ði«u gì c¥n chï giáo xin ông cÑ höi!

Lúc ðó Ng÷c Lâm ðã hi¬u Ngô Sß gia c¯ ý kiªm chuy®n.

- Giä sØ th¥y không trä l¶i ðßþc? Ngô Sß gia lÕi khiêu khích.

- Thì l¥n sau ông ð×ng lên nghe tôi giäng!

- Không ðßþc, l¥n sau th¥y không th¬ giäng · ðây ðßþc næa!

- Ông nói ðúng, nªu tôi không th¬ trä l¶i câu höi cüa ông, thì l¥n sau tôi không nên giäng · ðây næa.

Ng÷c Lâm lÕi ng°i xªp b¢ng nhß trß¾c, nh¡m m¡t, nét m£t bình tînh không có vë gì là ng߶i b¸ nÕn v¤n cä.

- Phàm ng߶i ðã ð÷c sách thánh hi«n ð«u biªt r¢ng qu¯c gia ta ðßþc xây dñng trên n«n täng trung, hiªu, th¥y ði xu¤t gia thª này, tôi thiªt tß·ng không hþp v¾i cån bän qu¯c gia cüa chúng ta!

V×a nói Ngô Sß gia v×a tö ra dß½ng dß½ng tñ ð¡c cho là câu nói cüa mình s¨ làm Ng÷c Lâm phäi th¤t ðiên, bát ðäo.

- Thª có nghîa là thª nào?

Tuy Ng÷c Lâm ðã ði gu¯c trong bøng Ngô Sß Gia, song th¥y höi v§y c¯t ð¬ cho ông ta nói lÕi cho sáng tö v¤n ð«.

- Tôi tin r¢ng th¥y cûng th×a hi¬u làm ng߶i c¥n phäi có trung hiªu - ông ta nói - vì nªu mµt ng߶i b¤t trung, b¤t hiªu, thì ng߶i ðó không còn tß cách làm ng߶i. Tôi xem th¥y còn trë tu±i mà ðã thª phát xu¤t gia, h¢ng ngày ån không ng°i r°i, không ch¸u sinh sän, không ðem sÑc mình ð¬ phøng sñ qu¯c gia. Nhß thª ðâu có th¬ g÷i ðßþc là trung? LÕi næa, cha m© sinh con v¯n mong nh¶ c§y trong lúc tu±i già, b·i thª m¾i chåm lo nuôi n¤ng cho thành ng߶i, thª mà gi¶ th¥y nÞ bö cä cha m© ð¬ ði tu, nhß v§y ðâu có th¬ g÷i ðßþc là hiªu! xin th¥y trä l¶i tôi!

Câu höi cüa Ngô Sß gia làm cho nhæng ng߶i ðªn nghe Ng÷c Lâm giäng ng°i ngay cán tàn. H÷ ð«u nhìn Ng÷c Lâm và trông ch¶ Ng÷c Lâm trä l¶i, nh¤t là Giác Chúng và Thúy H°ng lÕi càng tö vë s¯t s¡ng mong Ng÷c Lâm ð×ng e dè, vì n¬, cÑ thÆng th¡n ðáp câu höi cüa Ngô Sß Gia.

Ng÷c Lâm không h« "b¯i r¯i", th¥y r¤t bình tînh, th¥y biªt Ngô Sß gia có ác ý và xßa nay th¥y v¯n không mu¯n bi®n lu§n v¾i nhæng hÕng ng߶i nhß v§y. Vì, v¾i nhæng kë thô bÕo, khinh mÕn, ngoan c¯ thì không có ðÕo lý nào có th¬ giäng giäi cho h÷ ðßþc, dÕo lý chï · trong lòng nhæng ng߶i có tâm h°n cao thßþng mà thôi. song Ngô Sß gia ðã c¯ ý höi v£n, tuy nhæng v¤n ð« ðó không ðúng sñ th§t, song nªu giäi thích và xuyên tÕc thêm cûng có th¬ khiªn cho nhi«u ng߶i hi¬u l¥m. B·i thª Ng÷c Lâm t× t× m· m¡t và, v¾i gi÷ng hªt sÑc ôn hòa, nói:

- Ông nói r¤t ðúng, mµt ng߶i có tß cách là ð¯i v¾i qu¯c gia phäi hªt lòng trung, ð¯i v¾i cha m© phäi hiªu kính. song xu¤t gia ð¥u Ph§t là ðã hiªn thân cho công cuµc cÑu ng߶i, giúp ð¶i, ði«u ðó không th¬ cho là b¤t trung, b¤t hiªu. Ông nói ng߶i xu¤t gia hàng ngày chï ån không ng°i r°i, không ch¸u sinh sän, ðó là ông không hi¬u nhi®m vø cüa ng߶i xu¤t gia là Hoàng Pháp, Lþi Sinh. Công vi®c cüa ng߶i xu¤t gia là ðem Ph§t pháp dÕy cho ng߶i ð¶i. Còn nói ðªn phøng sñ qu¯c gia, không nh¤t ð¸nh cÑ phäi làm ruµng và sinh sän m¾i là phøng sñ. Chúng tôi dùng giáo pháp cüa ðÑc Ph§t ð¬ cäi thi®n lòng ng߶i, an ninh xã hµi, khiªn cho nhân dân b¾t phÕm pháp, và cuµc s¯ng có thêm giá tr¸, nhß thª cûng có th¬ nói là phøng sñ qu¯c gia, phøc vø xã hµi mµt cách trñc tiªp v§y. Nªu phü nh§n ði«u ðó thì tôi e r¢ng Ngô Sß gia và cho ðªn cä Vß½ng t¬ tß¾ng cûng không khác gì nhæng ng߶i xu¤t gia, cûng b¸ ng߶i ta cho là ån không, ng°i r°i, không làm vi®c ð¬ phøng sñ qu¯c gia. 

Còn bäo xu¤t gia là b¤t hiªu v¾i cha m©, thì ði«u ðó tôi chßa t×ng nghe th¤y trong Ph§t Giáo; xu¤t gia có nghîa là ra khöi cái nhà phi«n não trong ba cõi. Nªu nói ðªn sñ hiªu thu§n cha m©, thì ng߶i xu¤t gia chân chính m¾i th§t hi¬u rõ ý nghîa cüa chæ hiªu. Thông th߶ng ng߶i ð¶i tß·ng hiªu thu§n cha m© là chï cung phøng cha m© v« phß½ng di®n v§t ch¤t, nhß dâng các thÑc ån ngon ng÷t, hay may s¡m qu¥n áo t¯t ð©p, thª ðã cho là hiªu kính r°i. song xét kÛ thì hiªu kính ð¯i v¾i cha m© v« phß½ng di®n v§t ch¤t chßa th¬ g÷i ðßþc là hiªu thu§n tri®t ð¬. Là vì cha m© tuy ðßþc tÕm th¶i thöa mãn (thñc ra không bao gi¶ thöa mãn) v« phß½ng di®n v§t ch¤t, song nhæng n²i ðau kh± cüa cha m© không th¬ do ðó mà tiêu tan ðßþc. Không ai tránh khöi cái kh± già, ¯m và chªt. Ng߶i xu¤t gia hiªu kính cha m©, mµt m£t mong cha m© không thiªu th¯n v« v§t ch¤t, m£t khác lÕi khuyên cha m© tin lý nhân quä, tµi, phúc báo Ñng, xa lánh các vi®c ác chåm làm các ði«u thi®n, mong cha m© thoát khöi cái kh± sinh, tØ mà hß·ng sñ yên vui vînh vi­n, ðó m¾i là hiªu thu§n tri®t ð¬. Nhæng ði«u ðó th§t ra r¤t d­ hi¬u, tôi tß·ng Ngô Sß gia là b§c quán thª, ð¥y mßu lßþc, l¨ ra phäi hi¬u h½n ai hªt v¤n ð« r¤t ph± thông ¤y m¾i phäi chÑ?

Ng÷c Lâm nói mµt cách thän nhiên và bình tînh, th¥y v¯n có tài bi®n thuyªt, lÕi xu¤t gia ðã lâu nåm và r¤t thông hi¬u Ph§t pháp. Lúc ðó t¤t cä m÷i ng߶i ng°i nghe ð«u tö vë thích thú và h÷ chåm chú nhìn Ngô Sß gia b¢ng ánh m¡t chán ghét.

Ngô Sß gia th¤y ai cûng tö vë tín phøc Ng÷c Lâm, ng÷n lØa ghen ghét trong lòng ông ta lÕi b¯c lên ngùn ngøt. Nªu không có Giác Chúng (Vß½ng ti¬u thß) ng°i ð¤y thì ông ð¬ ng÷n lØa ðó phóng ra r°i, và trong tr߶ng hþp ¤y khöi nói ðªn ðÕo ðÑc, nghîa lý!

Ngô Sß gia lÕi höi Ng÷c Lâm b¢ng mµt gi÷ng h§m hñc:

- Nhæng v¤n ð« ðó hãy tÕm gác lÕi, tôi không mu¯n bi®n bác v¾i th¥y trong lúc n¥y, tôi chï xin höi th¥y là hi®n gi¶ cõi lòng th¥y còn yêu ti¬u thß næa không?

Nghe câu höi cüa Ngô Sß Gia, m÷i ng߶i ð«u tö vë b¤t mãn, h÷ tñ höi tÕi sao ông ta lÕi nêu lên v¤n ð« ¤y trß¾c m£t Ng÷c Lâm.

- Ông mu¯n tôi trä l¶i ông câu höi ¤y, nhßng nó có ích lþi gì cho ông không?

Ng÷c Lâm ng°i ngay thÆng, höi lÕi Ngô Sß Gia:

- Tôi mu¯n th¥y cho biªt, ngay gi¶ phút này, lòng th¥y còn yêu ti¬u thß không?

Ngô Sß gia lúc ¤y tö thái ðµ r¤t quan liêu hách d¸ch, vì ông ta tñ nghî nªu không l§t ð± ðßþc ông sß thanh niên này, thì còn h¯ng hách v¾i ng߶i trong tß¾ng phü sao ðßþc.

- Giác Chúng hi®n gi¶ thª phát xu¤t gia, còn quá khÑ cüa chúng tôi ông hi¬u quá r°i.

- Ðúng thª, tôi hi¬u l¡m, trß¾c kia ti¬u thß r¤t yêu th¥y, và tôi tin r¢ng hi®n gi¶ lòng ti¬u thß vçn còn yêu th¥y, song còn th¥y? Th¥y hãy nói!

Câu höi cüa Ngô Sß gia không làm cho Ng÷c Lâm thay ð±i nét m£t, nhßng Giác Chúng thì th¤y b¨n l¨n và vµi cúi ð¥u, ðôi má nàng Øng h°ng và nàng cäm th¤y lu¯ng cu¯ng.

Ng÷c Lâm ch§m rãi, nói d¢n t×ng tiªng:

- Ông nói thª nào cûng ðßþc, nói tôi yêu cûng ðßþc, mà bäo tôi không yêu cûng ðßþc.

- Tôi biªt lòng th¥y nh¤t ð¸nh còn yêu ti¬u thß, hôm nay tôi mu¯n ðem ph½i bày bµ m£t ðÕo ðÑc giä cüa th¥y ra. Ti¬u thß yêu th¥y, th¥y cûng yêu ti¬u thß, nhßng th¥y lÕi không ch¸u kªt nghîa v¾i ti¬u thß, khiªn ti¬u thß phäi hy sinh cä tu±i thanh xuân, bö hªt hÕnh phúc · ð¶i, ðem mình chôn vùi vào cuµc s¯ng bu°n të thª này. Trên hình thÑc, th¥y và ti¬u thß tuy không yêu nhau, song trong tinh th¥n ái tình giæa hai ng߶i vçn kªt hþp; nªu cùng yêu thß½ng nhau trong tinh th¥n, thì sao ngay t× lúc ð¥u th¥y không bö luôn l¾p áo nhà tu ð¬ chung s¯ng v¾i ti¬u thß mµt cách ð߶ng hoàng cho r°i, lÕi còn giä bµ ðÕo ðÑc ðªn n²i làm hÕi cä cuµc ð¶i tß½i ð©p cüa ti¬u thß!

Ngô Sß gia mu¯n thåm dò tß tß·ng cüa Giác Chúng, cho nên l¶i nói cüa ông ta nhß th± lµ n²i b¤t bình trong can tr߶ng thay cho nàng, vì lþi ích cüa nàng mà nói, ông ta tß·ng nói thª ch¡c m÷i ng߶i cûng phát ghét Ng÷c Lâm, và Giác Chúng cûng không th¬ oán trách ông ta.

Ng÷c Lâm b¸ Ngô Sß gia d°n vào ngõ bí, th¥y nghî không th¬ không bày tö rõ ý tß·ng, b·i thª th¥y ôn hòa nói:

- Ông nói ðúng! trong lòng tôi r¤t yêu ti¬u thß, tôi không nhæng chï yêu ti¬u thß mà còn yêu cä ông næa, và yêu t¤t cä nhân loÕi. Ý nghîa cüa chæ yêu r¤t rµng, cha m© yêu con cái, ch°ng yêu vþ, vua yêu nhân dân, Ph§t và các B° Tát yêu chúng sinh, song nghîa chæ yêu ¤y có nhi«u ði¬m khác nhau. Thông th߶ng trai, gái yêu nhau là do lòng tß døc kích thích. Cûng nhß ông nói tôi yêu ti¬u thß, nhßng tôi không ch¸u lòng tß døc thúc ð¦y, tôi yêu ti¬u thß là mong cho ti¬u thß xa lìa ðßþc sñ kh±, ðªn cänh gi¾i yên vui, cûng ðúng nhß tôi yêu và mong cho nhæng ng߶i khác tránh kh±, ðªn vui v§y!

Ng÷c Lâm dña lßng vào tòa ng°i, trông th¥y nhß chân thân cüa mµt v¸ B° Tát. Nhæng l¶i nói phóng ra t× cØa mi®n Ng÷c Lâm, ai nghe cûng cäm ðµng, m÷i ng߶i ð«u tö vë kính ngßÞng.

Th¤y thª, Ngô Sß gia càng tÑc, ông ta bèn quát lên:

- Th¥y có biªt tôi là ng߶i thª nào không?

- ai cûng biªt ông, ông là b§c ðÕi danh Ngô Sß Gia!

- Th¥y ðã biªt là Ngô Sß Gia, v§y th¥y có biªt t¤t cä chü trß½ng tr¸ nß¾c cüa Vß½ng t¬ tß¾ng ð«u là kª hoÕch cüa tôi?

- DÕ biªt! song ði«u ðó không quan h® gì ðªn tôi! tuy gi÷ng Ng÷c Lâm ôn hòa song vçn bi¬u lµ cá tính cÑng cöi cüa th¥y.

- Không quan h® gì ðªn th¥y! Th¥y ð¸nh khinh th߶ng tôi hä? Nß¾c da thiªt bì trên m£t Ngô Sß gia tái ði, và mµt tia nhìn dæ tþn, hung hi¬m phóng ra t× ðôi m¡t cüa ông ta.

Lúc này Giác Chúng th¤y không còn nh¸n ðßþc næa, c£p má vçn Øng h°ng nhß mµt áng mây chi«u, nàng khë c¤t tiªng:

- Ngô Sß Gia, cha tôi m¾i v« kinh chßa bao lâu, ông ð×ng sinh sñ mµt cách vô lý. Th¥y Ng÷c Lâm bây gi¶ là th¥y tôi, tôi m¶i th¥y · lÕi ð¬ dÕy chúng tôi tu h÷c Ph§t pháp, ông không ðßþc vô l­ ð¯i v¾i th¥y; ông sinh sñ höi th¥y trß¾c, th¥y ðã l¤y thi®n ý trä l¶i ông, sao ông không thöa mãn mà lÕi còn cáu kïnh nhß v§y?

Ngô Sß gia tß·ng nói thª s¨ ðßþc Giác Chúng bi¬u ð°ng tình, nào ng¶ lÕi b¸ nàng qu· trách, lØa gi§n trong lòng ông ta tuy b×ng b×ng, song trß¾c m£t Thiên kim Ti¬u Thß cüa mµt v¸ t¬ tß¾ng, ông ta ðành nén gi§n, và khë buông mµt câu:

- Ti¬u thß ðã....

- xin ông ð×ng nh¡c ði nh¡c lÕi ti¬u thß hoài, ông không biªt hi®n gi¶ tên tôi là Giác Chúng!

- Giác.... Giác Chúng ðã nói thª thì tôi cûng ch¸u kém v§y!

Ngô Sß gia biªt ti¬u thß không b¢ng lòng, nên ðành ð¥u hàng và chÆng nói chÆng r¢ng, c¥m chiªc t¦u rút lui trß¾c.

Ng÷c Lâm cûng ðÑng d§y, ra khöi Ph§t ði®n giæa nhæng tiªng khen ngþi cüa m÷i ng߶i.