Hình dung cüa Vß½ng tiëu thß càng ngày càng ti«u tøy. Không mµt v¸ danh y nào mà không ðßþc m¶i vào tß¾ng phü, song r¯t cuµc chÆng có hi®u nghi®m gì cä, mà b®nh tình cüa ti¬u thß m²i lúc mµt tr¥m tr÷ng thêm. B¥u không khí tßng b×ng, vui tß½i trong tß¾ng phü trß¾c kia, gi¶ ðây ðã b¸ mµt làn mây äm ðÕm che kín, Vß½ng phu nhân vµi viªt thß cho ng߶i vào tri«u m¶i Tß¾ng qu¯c v«.

H÷ hàng thân thuµc và nhæng ng߶i quen biªt ð«u lo thay, h÷ cho r¢ng Tß¾ng qu¯c và phu nhân chï sinh ðßþc mµt mình Thiên kim ti¬u thß, giä sØ ti¬u thß có m®nh h® nào, thì h÷ ðau ð¾n biªt m¤y. Vä lÕi ti¬u thß cûng là ng߶i quí mªn, t× trß¾c ðªn nay không biªt bao nhiêu ng߶i ðßþc ti¬u thß giúp ðÞ.

Tß¾ng qu¯c và phu nhân lo s¥u, b¯i r¯i, không biªt làm thª nào, h÷ chï còn cách hy sinh b¤t cÑ cái gì nªu có th¬ làm cho con gái h÷ qua khöi.

Song vçn chßa ai biªt rõ nguyên nhân chÑng b®nh cüa ti¬u thß.

Sau ðó phu nhân th¤y th¡c m¡c, bà cho r¢ng b®nh cüa ti¬u thß th§t kÏ d¸: trong nhà không có ði«u gì làng nàng trái ý, nàng cûng không h« cäm gió, cäm n¡ng, mà cûng không ån phäi v§t gì có th¬ gây nên b®nh, thª mà tñ nhiên ðau ¯m r°i n¢m li®t gi߶ng li®t chiªu. trong ðó ch¡c có ði«u gì khúc m¡c l¡m.

Phu nhân g÷i Thúy H°ng vào phòng riêng cüa bà:

- Thúy H°ng, bà ch¡c con biªt rõ b®nh cüa cô con?

Thúy H°ng run sþ r°i phân tr¥n:

- Thßa phu nhân, con làm sao biªt ðßþc b®nh cüa cô con?

- con hãy ng°i xu¯ng kia! -- Bà chï vào chiªc ghª g¥n cØa phòng r°i t× t¯n nói:

- T× khi con vào giúp vi®c trong tß¾ng phü, bà và cô r¤t yêu mªn con, hi®n gi¶ cô ðau n£ng và con cûng biªt bà chï có mµt mình cô, chÆng may cô có m®nh h® nào thì bà s¯ng sao n±i?

Nói ðªn ð¤y b¤t giác hai hàng nß¾c m¡t phu nhân Ña ra.

- xin phu nhân ð×ng lo bu°n -- Thúy H°ng søt sùi nói -- con ch¡c cô con thª nào cûng qua khöi.

- T¤t cä th¥y thu¯c danh tiªng trong thiên hÕ bà ðã m¶i ðªn cä r°i, cô ðau ra sao và b¸ b®nh gì, cho ðªn nay h÷ ð«u không biªt.

- con ch¡c nguyên nhân chÑng b®nh cüa cô là....

Thúy H°ng ng§p ng×ng, không dám nói tiªp.

- con cÑ nói ði, Thúy H°ng!

- xin phu nhân ð×ng trách m¡ng cô con thì con m¾i dám nói!

- Chï mong cô con khöi b®nh là m×ng r°i, chÑ bà còn trách m¡ng cô con cái gì?

- con ch¡c có l¨ vì cô con th¤y ông VÕn kim hòa thßþng mà v« sinh b®nh....

Nghe xong, Vß½ng phu nhân th· dài não nuµt: ái tình · ð¶i làm kh± ng߶i ta ðªn thª!

Vì quá thß½ng con, bà quyªt ð¸nh ðªn höi lÕi con cho rõ ð¬ tìm cách lo li®u.

Vß½ng phu nhân tiªn vào phòng và ng°i bên gi߶ng b®nh cüa con gái.

- Con, hi®n gi¶ con th¤y trong ng߶i thª nào? Bà ðßa tay s¶ trán con r°i lÕi n¡m l¤y bàn tay nàng.

- M©, con sþ con khó s¯ng quá!

Vß½ng tiëu thß nói qua gi÷ng nÑc n·.

- con ð×ng nói dÕi! M© thß½ng con l¡m, con mu¯n gì con cÑ nói, m© s¨ vui lòng làm cho con ðßþc nhß ý.

Vß½ng tiëu thß Ña hai hàng l®, nàng ðßa bàn tay g¥y yªu, tr¡ng b®ch, n¡m ch£t l¤y bàn tay cüa m© nàng:

- M©! con biªt m© thß½ng con l¡m, song con là ðÑa con b¤t hiªu! con không còn mu¯n gì næa, con chï nghî ðªn công ½n cüa cha m©, con xin cha m© tha thÑ, con nguy®n kiªp sau ð«n ðáp lÕi.

- Con! Vß½ng phu nhân hi«n t× g÷i con -- M© ðã hi¬u rõ b®nh trÕng cüa con, ðþi cha con v« m© s¨ bàn tính, m© nh¤t ð¸nh làm ðúng nhß ý nguy®n cüa con.

- M© nói gì c½?

Sau khi nghe m© nàng nói, Vß½ng tiëu thß có cäm tß·ng nhß v×a nghe tiªng sét ðánh ngang ð¥u, toàn thân nàng nóng b×ng.

- con Õ, con không nên d¤u m© næa, v×a r°i Thúy H°ng ðã nói cho m© biªt hªt r°i, con cÑ yên tâm, m© có phäi ng߶i xa lÕ ðâu? M© có b±n ph§n phäi lo li®u cho con kia mà.

Trên ðôi má xanh xao, ti«u tøy cüa Vß½ng tiëu thß, b²ng n±i lên mµt ráng h°ng h°ng.

- con xin cha m© tha tµi cho con, con ðã không có ðÑc tính cüa mµt ng߶i con gái, làm ô nhøc gia phong t±n thß½ng danh dñ, thñc con không còn xÑng ðáng là mµt ng߶i con cüa mµt v¸ Tß¾ng qu¯c! -- V×a nói nàng v×a khóc -- song thßa m©, con không biªt làm cách nào ð¬ kh¡c phøc ðßþc tình cäm cüa con, vì d¥u sao, con cûng chï là mµt ng߶i con gái!

- Không phäi nói gì næa hªt -- Vß½ng phu nhân an üi con -- cha m© s¨ bàn tính vi®c này. Vì con không có anh em trai, cha m© có th¬ bäo sß bác ¤y hoàn tøc và b¡t vào làm r¬ trong tß¾ng phü.

Nghe xong, Vß½ng tiëu thß v×a m×ng v×a th©n và l§p tÑc nàng cäm th¤y trong ng߶i nh© nhõm, khoan khoái, b®nh tình thuyên giäm r¤t nhi«u. hy v÷ng và hÕnh phúc lÕi b×ng lên trong lòng nàng.

Vß½ng t¬ tß¾ng t× trong tri«u xin phép v«, Vß½ng phu nhân ðem hªt tình hình thu§t lÕi và bày tö ý ð¸nh cüa mình cho ông nghe, song Vß½ng t¬ tß¾ng cho r¢ng giäi pháp ¤y không th¬ ðßþc. Ông là ng߶i r¤t thông hi¬u Ph§t pháp, theo ông thì vi®c xu¤t gia h÷c ðÕo không phäi d­; t× xßa ðã có câu "Xu¤t gia h÷c ðÕo là vi®c cüa kë ðÕi trßþng phu, không phäi ng߶i t¥m th߶ng có th¬ làm ðßþc", mình ðã không th¬ khuyªn khích ðßþc ng߶i khác h÷c ðÕo thì thôi, chÑ sao lÕi ði khuyên ng߶i xu¤t gia hoàn tøc, ðó là vi®c làm trái ðÕo lý và r¤t tµi ác!

- Ph§t pháp cûng nhß lß½ng tâm ð«u không cho phép chúng ta làm thª!

Vß½ng t¬ tß¾ng kiên quyªt trä l¶i.

- V§y ông nÞ nhçn tâm ng°i nhìn con chªt sao?

Vß½ng phu nhân v×a khóc v×a hªt sÑc thuyªt phøc ch°ng, cu¯i cùng Vß½ng t¬ tß¾ng buông mµt tiªng th· dài r°i ðành nh§n l¶i ðªn chùa Sùng Ân g£p hòa thßþng Thiên †n -- sß phø Ng÷c Lâm -- ð¬ thß½ng lßþng.

Sau khi g£p hòa thßþng Thiên †n, Vß½ng t¬ tß¾ng thành th§t k¬ lÕi câu chuy®n ðau lòng trong gia ðình cho hòa thßþng nghe.

Hòa thßþng Thiên †n tñ nghî: 1) Vì quy«n thª cüa t¬ tß¾ng nên không phäi tµi; 2) Mình ðã biªt rõ ðây là nghi®p duyên cüa Ng÷c Lâm t× kiªp trß¾c còn r¾t lÕi ð¬ thØ thách ðÕo tâm cüa Ng÷c Lâm, b·i thª ngài ðáp:

- theo ý lão tång thì Ph§t pháp là ðÕo cÑu ng߶i, t¬ tß¾ng ðã nói là c¥n phäi cÑu s¯ng l®nh ái thì vi®c ðó có th¬ phß½ng ti®n ðßþc, song không biªt ý kiªn cüa Ng÷c Lâm thª nào?

- Hòa thßþng ðã cho phép, chúng tôi có th¬ nói chuy®n v¾i Ng÷c Lâm?

Hòa thßþng trø trì cho ng߶i g÷i Ng÷c Lâm lên, chï vào Vß½ng t¬ tß¾ng nói:

- Ðây là ðß½ng tri«u Vß½ng t¬ tß¾ng, t× hôm Thiên kim ti¬u thß g£p bác ðªn nay nh¾ nhung mà thành b®nh, b®nh này là do bác gây nên, b·i v§y, sau khi bàn tính, t¬ tß¾ng và th¥y mu¯n bác ðªn ð¬ chæa cho ti¬u thß...

- BÕch sß phø, không ðßþc! -- Ng÷c Lâm sþ hãi, vµi c¡t ngang l¶i hòa thßþng trø trì -- con không hi¬u gì v« y h÷c, mà t× trß¾c ðªn nay cûng không h÷c thu¯c, v§y làm sao con có th¬ chæa ðßþc b®nh?!

Nghe Ng÷c Lâm nói hòa thßþng và Vß½ng t¬ tß¾ng nhìn nhau c߶i th¥m.

- Chü ý cüa T¬ tß¾ng không phäi mu¯n bác ðªn b¡t mÕch, kê ð½n, mà là mu¯n bác vào làm r¬ trong tß¾ng phü! -- Hòa thßþng trø trì bäo Ng÷c Lâm ng°i xu¯ng chiªc ghª nhö bên cÕnh.

Bây gi¶ Ng÷c Lâm m¾i hi¬u rõ câu chuy®n.

Nhìn vë m£t tu¤n tú và phong ðµ thanh nhã cüa Ng÷c Lâm, Vß½ng t¬ tß¾ng th¥m nghî: ð©p trai nhß thª không trách con mình mê nhß ðiªu ð± là phäi, mình ðßþc ng߶i con r¬ ¤y cûng xÑng ðáng l¡m. R°i ông nhanh nh¦u tñ gi¾i thi®u v¾i Ng÷c Lâm:

- Nhà tôi có chút ít tài sän, nªu ng߶i vui lòng cÑu con tôi, tôi s¨ giao t¤t cä cho ng߶i!

- BÕch hoà thßþng -- Ng÷c Lâm v×a nói v×a ðßa m¡t nhìn Vß½ng t¬ tß¾ng -- vi®c này kÏ quá Õ! Ng߶i xu¤t gia, nªu không th¬ giæ ðßþc gi¾i c¤m, mà phäi bö ð¬ h°i tøc, thì vi®c ðó chính Ph§t cûng cho phép, không phäi chuy®n x¤u xa. song con xu¤t gia ð¥u Ph§t t× nåm m߶i chín, ðªn nay ðã hai mß½i låm tu±i, con chßa t×ng phÕm quy lu§t thuy«n gia, mà cûng không có tình ý v¾i Thiên kim ti¬u thß, nay lÕi bäo con bö gi¾i ð¬ h°i tøc, thì ngay t× lúc ð¥u con xu¤t gia làm gì? Vä næa sñ s¯ng, chªt và t¤t cä kh± não cüa kiªp ng߶i ð«u do lòng ái døc mà có, con vì sþ ð¡m chìm trong b¬ sinh tØ, ái døc, nên m¾i bö cä cha m©, h÷ hàng, quê hß½ng, bè bÕn ðªn nß½ng nh¶ dß¾i bóng Ph§t ðài, g¥n gûi hòa thßþng ð¬ c¥u h÷c, tÕi sao bây gi¶ lÕi b¡t con bö con ð߶ng sáng süa, b¢ng thÆng, ð¬ tr· v« con ð߶ng t¯i tåm, khúc khuÖu, thì làm thª nào mµt ngày kia con vßþt qua ðßþc b¬ kh± sinh tØ?

Vß½ng t¬ tß¾ng và hòa thßþng Thiên †n tö vë cäm phøc vô cùng.

- BÕch hòa thßþng -- Ng÷c Lâm nói tiªp -- con xu¤t gia h÷c ðÕo không phäi ð¬ c¥u sñ sung sß¾ng, vui thú tÕm bþ cüa kiªp ng߶i, và cûng không phäi vì cuµc s¯ng nhàn tän vô tß. Hòa thßþng ðã t×ng dÕy chúng con là mµt khi m¤t cái thân này r°i thì muôn kiªp khó ðßþc sinh lÕi, v§y chúng con không nên s¯ng cuµc ð¶i vô v¸ cho qua ngày ðoÕn tháng ð¬ lu¯ng phí mµt kiªp. ÐÕi ða s¯ ng߶i ð¶i chï lån lµn trong vòng tài s¡c, danh lþi, h÷ không bao gi¶ nghî ðªn con ð߶ng chung cùng cüa h÷ s¨ ði ðªn ðâu. xin hòa thßþng và Vß½ng t¬ tß¾ng nghî lÕi cho con cûng nhß m÷i ng߶i ð«u ðßþc giäi thoát yên vui.

- song vì cÑu ng߶i nên Ph§t pháp cûng cho phß½ng ti®n. -- Vß½ng t¬ tß¾ng tuy r¤t khâm phøc nhân cách cüa Ng÷c Lâm, nhßng nghî ðªn con ðang mê man trên gi߶ng b®nh và ðôi m¡t ðçm l® cüa phu nhân, ông b¤t ð¡c dî phäi bày tö quan ði¬m cüa mình.

Ng÷c Lâm sØa lÕi c± áo và gi÷ng nói n£ng n«:

- tuy nói thì nhß thª, song trên thñc tª, nªu làm ra, danh dñ cüa Ph§t giáo cûng nhß gia phong trong quí phü, ðÑng v« phß½ng di®n phong tøc t§p quán mà xét, ð«u b¸ t±n thß½ng. V§y t¯t h½n ð×ng ð¬ v¤n ð« cá nhân làm m¤t änh hß·ng cüa ðÕi th¬.

Song Vß½ng t¬ tß¾ng là ng߶i r¤t thâm hi¬u giáo lý nhà Ph§t:

- Tâm t¯t thì có kªt quä t¯t, B° Tát cÑu ng߶i không màng ðªn sñ khen, chê cüa thª gian!

- Ng÷c Lâm, l¶i T¬ tß¾ng nói r¤t ðúng, con hãy b¢ng lòng ði! -- Hòa thßþng Thiên †n lÕi chêm vào mµt câu.

Lòng Ng÷c Lâm hoang mang, bao nhiêu tß tß·ng b¶i b¶i trong ð¥u óc chàng. Chàng tñ nghî: xßa nay hòa thßþng là ng߶i coi vi®c giæ gi¾i h½n cä tính m®nh, tÕi sao hôm nay lÕi d­ dãi nhß thª? Nªu bäo sþ uy quy«n cüa Vß½ng t¬ tß¾ng thì không ðúng, vì t× trß¾c ðªn gi¶ hòa thßþng v¯n không sþ ng߶i quy«n thª; còn ham ti«n tài cûng không phäi, vì hòa thßþng có ti«n cûng cho ng߶i khác chÑ có giæ ðâu. Có l¨ vì nghi®p chß¾ng mình n£ng n«? hay mình kém phúc, không xÑng ðáng s¯ng trong cänh thanh t¸nh trang nghiêm?

- "Chao ôi! sao mình lÕi g£p ma nÕn nhß thª này?" -- Ng÷c Lâm than th¥m.

- Ng÷c Lâm! -- Hòa thßþng Thiên †n c¡t ðÑt dòng tß tß·ng lan man cüa chàng - tinh th¥n lþi tha cüa B° Tát không phäi xa lánh chúng sinh, mà là tùy duyên hóa hi®n ð¬ cÑu ðµ chúng sinh, ðó m¾i là chân tinh th¥n cüa B° Tát, sao con cÑ bo bo ôm l¤y khí phách h©p hòi nhß v§y?

Nhæng l¶i thuyªt pháp cüa Hòa thßþng trø trì b²ng khiªn Ng÷c Lâm thÑc tïnh, chàng tr¥m tß mµt lát, ð¸nh tâm lÕi, r°i thän nhiên nói:

- Hòa thßþng ðã dÕy thª, con cûng xin mµt vi®c.

- Vi®c gì?

- Nªu Vß½ng tiëu thß theo ði«u ki®n cüa con, con s¨ b¢ng lòng ngay, b¢ng không, ðã chÆng cÑu ðßþc ng߶i có khi lÕi b¸ ng߶i lôi cu¯n.

- R¤t d­! R¤t d­! -- Vß½ng t¬ tß¾ng m×ng th¥m -- xin ng߶i cÑ nói, chï mong ng߶i nh§n l¶i, còn b¤t cÑ ði«u ki®n nào chúng tôi cûng xin theo.

- Ði«u ki®n cüa tôi giän d¸ l¡m, nghîa là, phàm vi®c gì ti¬u thß cûng phäi theo tôi, tôi bäo thª nào phäi vâng nhß v§y.

Ng÷c Lâm hùng dûng ðßa ði«u ki®n cüa mình nói v¾i Vß½ng t¬ tß¾ng!

- phu xß¾ng, phø tùy, c± nhân ðã dÕy nhß thª, ði«u ki®n cüa ng߶i r¤t hþp tình hþp ý, tôi có th¬ thay cho con tôi ð¬ th×a nh§n.

- Cûng c¥n tôn tr÷ng sñ tñ do cüa ti¬u thß, phäi tñ l®nh ái th×a nh§n m¾i ðßþc!

Lúc ¤y, l¶i nói, thái ðµ và âm thanh cüa Ng÷c Lâm ðúng nhß mµt ng߶i trung niên ðã lão luy®n và t×ng träi vi®c ð¶i.

Vß½ng t¬ tß¾ng cho ý kiªn Ng÷c Lâm r¤t ðúng, ông g§t gù khen th¥m, không ng¶ ng߶i thanh niên tu hành, mà hi¬u rõ sñ, lý nhß v§y, nói câu nào cûng nhß ðinh ðóng cµt. Ông có cäm tß·ng cho r¢ng mình ðßþc ng߶i con r¬ có kiªn thÑc nhß thª cûng ðáng m×ng cho dòng h÷ Vß½ng, và con mình cûng có mµt ng߶i ch°ng trë tu±i, tu¤n tú và có tài, thì ch¡c sung sß¾ng tr÷n ð¶i.

- Hòa thßþng còn ði«u gì chï giáo thêm?

Vß½ng t¬ tß¾ng höi hòa thßþng Thiên †n.

- Thßa không còn ði«u gì.

- V§y tôi xin kiªu. Tôi s¨ cho ng߶i ðªn trä l¶i ngay, song tôi có th¬ bäo ðäm là nh¤t ð¸nh con tôi s¨ ch¤p thu§n ði«u ki®n ðó.

Nói xong, Vß½ng t¬ tß¾ng ðÑng d§y cáo t× ra v«.

Không bao lâu, Vß½ng t¬ tß¾ng cho ng߶i ðªn nói là Vß½ng tiëu thß ðã tñ mình ch¤p nh§n ði«u ki®n cüa Ng÷c Lâm. tin ¤y nhß mµt vªt d¥u loang truy«n kh¡p trong chùa. Nhæng ng߶i thi¬n kiªn th¤y hoàn cänh cüa Ng÷c Lâm mà thèm, vì h÷ cho r¢ng chàng s¨ s¯ng trong cänh vinh hoa phú quý, không còn phäi bu°n lo vi®c gì; còn nhæng ng߶i tß½ng ð¯i có tâm tu h÷c thì h¯i tiªc vô cùng, vì theo h÷ thì viên ng÷c trong sáng t× ðây s¨ tr· nên nh½ nh¾p, l¤m láp.

Ng÷c Lâm là ng߶i giang Tô, thân phø chàng h÷ Dß½ng, chàng r¤t có hiªu v¾i cha m©, song nh¤t ðán kh¦n c¥u cha m© cho phép xu¤t gia h÷c ðÕo. nghe tin ai cûng sØng s¯t, không ng¶ mµt ng߶i thanh niên tñ nguy®n xu¤t gia, mà nay lÕi bö gi¾i c¤m ð¬ tr· v« v¾i tøc løy.

Nhßng không mµt ai biªt trong lòng Ng÷c Lâm ðang toan tính nhæng gì.
.